حسین شریعتمداری
این روزها، تعدادی از نامزدهای ثبتنام کرده برای مجلس هشتم که صلاحیت آنها از سوی هیئتهای اجرایی تأیید نشده است با اشاره به نمونههایی از سوابق انقلابی و خدماتی خود، هیئتهای اجرایی را به برخورد جناحی! انحصارطلبی و یا بی توجهی در بررسی و تحقیق پیرامون صلاحیت داوطلبان متهم میکنند. اعتراض این عده اگرچه مطابق قانون قابل پیگیری است و هیئتهای نظارت و شورای نگهبان موظف به بررسی شکایات و اعتراضهای دریافتی هستند ولی، صرفنظر از صحت یا نادرستی ادعای آنان و بی آن که احتمال اشتباه هیئتهای اجرایی در بررسی صلاحیت افراد یاد شده را منتفی و ناممکن تلقی کنیم، اشاره به ترفندی که شماری از آنها برای اثبات حقانیت ـ احتمالاً نداشته ـ خود به کار میبرند ضروری است.
1ـ تعدادی از این ردصلاحیت شدهها که سوابق انقلابی آنان قابل تردید نیست و طی سالهای گذشته در مسئولیتهای مهم یا نسبتاً مهمی بوده و خدمات ـ انشاءالله ـ صادقانهای نیز برای مردم و نظام داشتهاند، با اشاره به این سوابق مثبت، ادعا میکنند ردصلاحیت آنها از سوی هیئتهای اجرایی برخلاف نظر صریح و سفارش حضرت امام(ره) بوده است که بارها بر ضرورت و اولویت حضور مردان و زنان انقلابی در مسئولیتهای کلیدی و حساس نظام تأکید داشتهاند و با این استدلال هیئتهای اجرایی را به نادیده گرفتن رهنمود حضرت امام(ره) و توصیههای آن بزرگوار متهم میکنند! که باید گفت؛ حضرت امام(ره) درباره گزینش افراد برای مسئولیتها و مدیریتهای نظام ـ از جمله نمایندگی مجلس شورای اسلامی ـ ضمن تأکید بر سوابق انقلابی و خدماتی آنان، بر این نکته حکیمانه و منطقی نیز تأکید و اصرار دارند که «میزان، حال فعلی افراد است». بنابراین، گذشته انقلابی و سوابق خدماتی افراد به تنهایی نمیتواند و نباید ملاک تأیید صلاحیت آنها باشد، بلکه شرایط کنونی و حال فعلی آنان نیز باید در نظر گرفته شود، زیرا انسانها قابل تغییرند و در معرض آزمونهای پیدرپی قرار دارند و کم نیستند کسانی که گذشتهای درخور تقدیر و سابقهای انقلابی داشتهاند ولی بعدها، به فساد و تباهی افتاده و از صراط مستقیم منحرف شدهاند. با نیم نگاهی گذرا به گذشتهای نه چندان دور به وضوح میتوان نمونههایی از اینگونه افراد را دید. بنابراین درباره برخی از ردصلاحیت شدهها ـ تأکید میشود که فقط برخی از آنها و نه تمامی آنان ـ علاوه بر استناد به سوابق انقلابی و خدماتی آنان در گذشته، باید هویت کنونی و به قول حضرت امام(ره) «حال فعلی» آنها را نیز در نظر گرفته و سپس درباره صلاحیت آنان قضاوت کرد. ردصلاحیت برخی از کسانی که در دورههای قبلی صلاحیت آنها تأیید شده بود ریشه در همین قاعده اصولی و منطقی دارد. چگونه میتوان صلاحیت کسی که گذشته انقلابی داشته ولی بعدها ـ خدای نخواسته ـ به فساد مالی، اخلاقی و یا فساد سیاسی ـ نظیر رابطه با بیگانگان ـ مبتلا شده است را تأیید کرد. آیا تأیید صلاحیت اینگونه افراد، خیانت آشکار به مردم نیست؟
برخی از این دست ردصلاحیتشدهها، برای مظلومنمایی! و زیر سؤال بردن مسئولان برگزاری انتخابات، به ترفند معروف «نیمه پر لیوان» متوسل میشوند و نیمه خالی آن را از نگاه مخاطبان خویش پنهان میکنند.
2ـ مطابق قوانین جاری که از یک اصل اخلاقی و اسلامی ریشه میگیرد، هیئتهای اجرایی، نظارت و شورای نگهبان، وظیفه دارند، دلایل ردصلاحیت نامزدها را به عنوان امانت نزد خود نگه دارند و از اعلام آن برای مردم منع شدهاند ولی مطابق همین قانون، هیئتهای یاد شده و شورای نگهبان میتوانند ـ و در مواردی باید ـ دلایل ردصلاحیت کاندیداها را در صورت درخواست کاندیدا به خود وی اعلام کنند.
برخی از نامزدهای ردصلاحیت شده که از این قانون اطلاع دقیق دارند و مطمئن هستند شورای نگهبان و هیئتهای اجرایی و نظارت حق اعلام عمومی دلایل ردصلاحیتها را ندارند، در مصاحبهها و اظهارنظرهای خود از شورای نگهبان و هیئتهای اجرایی و نظارت درخواست میکنند که دلایل ردصلاحیت آنها را برای عموم مردم اعلام کنند و با حالتی حق به جانب ادعا میکنند که خواستار قضاوت مردم درباره علت ردصلاحیت خود هستند! شماری از این ردصلاحیت شدهها نیتسوء و قصد ناپسندی ندارند بلکه بر این باورند که ردصلاحیت آنها، غیرمنطقی و ناعادلانه بوده است که البته شورای نگهبان و هیئتهای اجرایی و نظارت موظف به توضیح دلایل و یا تصحیح اشتباه احتمالی هستند، اما، تعدادی از نامزدهای ردصلاحیت شده به وضوح از قانونی بودن ردصلاحیت خویش باخبرند و درخواست آنها از شورای نگهبان برای اعلام عمومی دلایل ردصلاحیت خود، فقط یک ترفند است و با اطمینان کامل از این که شورای نگهبان به لحاظ قانونی مجاز به اعلام دلایل ردصلاحیت آنها نیست، این درخواست را مطرح میکنند. نکته درخور توجه این که شورای نگهبان دلایل ردصلاحیت این نامزدها را به خودشان اعلام کرده است، بنابراین، اگر آن گونه که ادعا میکنند خواستار اعلام عمومی دلایل ردصلاحیت خود هستند میتوانند رأساً و از جانب خود این دلایل را برای اطلاع عموم مردم اعلام کنند، چرا که اعلام دلایل ردصلاحیت کاندیداها از سوی شورای نگهبان غیرقانونی است ولی نامزدهای ردصلاحیت شده بعد از دریافت دلایل ردصلاحیت خود از شورای نگهبان بدون کمترین منع قانونی میتوانند این دلایل را به آگاهی عموم برسانند، اما، چرا چنین نمیکنند؟ مگر نه این که ادعا میکنند خواستار قضاوت مردم هستند؟ خب! بسمالله، دلایل ردصلاحیت خویش را از طریق رسانهها برای مردم اعلام کنید و آنان را به قضاوت بخوانید، اگر شورای نگهبان از اعلام عمومی دلایل ردصلاحیتها منع شده است، کاندیداها که منع قانونی ندارند! و...
این ترفند مدتهاست که از سوی برخی ردصلاحیتشدهها به کار گرفته میشود و در ماجرای اخیر نیز شماری از ردصلاحیت شدههای جبهه موسوم به اصلاحات به این ترفند ـ که دیگر نخنما شده است ـ متوسل شدهاند.
3ـ و اما یک خبر که امید است صحت نداشته باشد! حکایت از آن دارد که ائتلاف اصلاحطلبان تصمیم گرفتهاند چنانچه هیئتهای نظارت و شورای نگهبان نیز مانند هیئتهای اجرایی صلاحیت برخی از نامزدهای این جبهه را تأیید نکنند، در انتخابات تهران حالتی شبیه به قهر گرفته و از این طریق نسبت به بررسی صلاحیتها در مراکز مسئول انتخابات، توهمپراکنی کنند! این خبر در صورتی که صحت داشته باشد، میتواند نشانه تلاش برخی افراطیون جبهه موسوم به اصلاحات برای مخدوش جلوه دادن روند انتخابات در ایران اسلامی باشد، مخصوصاً آن که شماری از این افراطیون در کارنامه سیاسی خویش سابقه آمیخته به تردیدی از همخوانی غیرقابل توجیه با محافل بیگانه دارند. مصاحبههای اخیر افرادی از این طیف با رادیوهای بیگانه و توهمپراکنی آنان علیه روند انتخابات، خبر یاد شده را تأیید میکند، اگرچه اظهارات برخی از شخصیتهای جبهه موسوم به اصلاحات، نشان میدهد، این تصمیم بیگانهپسند ـ در صورت اتخاذ ـ با هماهنگی آنها نبوده است.
گفتنی است که محافل بیگانه، به ویژه برخی از رسانهها و مقامات آمریکایی و صهیونیستی، طی چند هفته اخیر، اصرار زیادی دارند که انتخابات در ایران اسلامی را، فرمایشی! غیردموکراتیک! و ناسالم! معرفی کنند.
این توهم پراکنی در حالی است که تعیین صلاحیت نامزدهای نمایندگی مجلس در تمامی دنیا یک قاعده منطقی، قانونی و متداول است و در برخی از کشورهای اروپایی، دلایل ردصلاحیتها نه فقط برای مردم، بلکه به داوطلبان نیز اعلام نمیشود، ولی در ایران اسلامی، انطباق یا عدم انطباق شرایط نامزدها با آنچه در قانون آمده است به داوطلبان ردصلاحیت شده اطلاع داده میشود.
و البته، تاکید دوباره بر این نکته نیز ضروری است که احتمال اشتباه در بررسی صلاحیتها کاملاً منتفی نیست و دقیقاً به خاطر همین احتمال است که علاوه بر هیئتهای اجرایی، بررسی مجدد صلاحیتها در هیئتهای نظارت و شورای نگهبان نیز پیشبینی شده است.