روز گذشته، در یک مجمع کارشناسی، اتفاقی سیاسی افتاد که ستودنی است و تکرار آن ضروری!
متاسفانه در طی سه سال گذشته که مذاکرات هستهای ایران با رقبا، دوستان و مخالفان، دچار فراز و فرودهای فراوان بود در داخل کشور نیز بیش از آنکه فضا برای اظهارنظر کارشناسی و انتقادی صاحبنظران غیر حکومتی آماده باشد، این فضا در اختیار انتقادهای شدید و گاه تخطئهآمیز مسئولان درگیر پرونده نسبت به یکدیگر بود. متاسفانه در این میان حتی عبارات غیرمتعارف و توهمبرانگیز نیز مبادله گردید که شاید بیان عباراتی شبیه و حتی ملایمتر از آن موجب واکنشهای تند میشد.
البته همزمان با همین موضعگیریها نه چندان دوستانه، این شعار نیز مطرح میشد که همه سلایق سیاسی و تمام سیاستمداران ایرانی در موضوع هستهای، متحد و یکپارچه هستند. در حالی که این اتحاد، بیش از آن که در میان گروههای سیاسی و مسئولان مشاهده شود در میان آحاد مردم به چشم میخورد که مانند همیشه، با شجاعت از حق مسلم کشورمان حمایت میکردند. با تعویض دولت، متاسفانه فضای بدبینی، گسترش بیشتری پیدا کرد و تعدادی از طرفداران دولت جدید، دستاندرکاران قبلی پرونده هستهای قبلی و دیپلماتهای سابق ایرانی را به تعلل و مسامحه در پیگیری حقوق هستهای ایران متهم کردند.
اما دیروز شاهد اتفاق خجستهای بودیم که اگر باز شدن بیشتر فضا برای اظهارنظر کارشناسان غیر حکومتی نیز به آن اضافه شود، میتواند ضمن به حداقل رساندن خطاهای احتمالی در روند مذاکرات، دستاوردهای امیدوار کنندهای تقدیم ملت ایران نماید.
روز گذشته، دستاندرکاران سابق و فعلی مذاکرات هستهای و تعدادی از مدیران دولت گذشته در یک کنفرانس علمی ـ پژوهشی در تهران شرکت کردند و نظراتی ارائه کردند که نشان میداد برخلاف آنچه تاکنون مطرح شده است، در مورد رسیدن به تکنولوژی هستهای ـ با حداقل هزینه و حداکثر دستاورد ـ و نیز روشهای پیگیری این پروژه، اختلاف زیادی میان سیاستمداران گذشته و فعلی وجود ندارد.
همچنین مشخص شد که میتوان به بخشهایی از روند مذاکرات ـ در گذشته یا حال ـ انتقاد داشت، اما در عین حال از کلیت موضوع دفاع کرد. این نکتهای است که در سالهای گذشته و در اغلب عرصههای مدیریتی و سیاسی بارها مورد غفلت قرار گرفته و عدهای از سیاستمداران به گونهای سخن گفتهاند که گویا لازم است همه افراد در قالب مشخصی قرار بگیرند، به طوری که یا همه مراحل و گامهای مربوط به یک پروژه را به صورت کامل بپذیرند و یا آن را به طور کامل رد کنند. متاسفانه بیاحتیاطی در این مورد گاه تا جایی پیش رفت که به راحتی تمام دستاوردهای گذشته نفی میشد و یا روشهای جدید، پیشاپیش شکست خورده معرفی میگردید!
«کنفرانس بینالمللی برنامه انرژی هستهای ایران» که با حضور مسئولان گذشته و فعلی پرونده هستهای برگزار گردید، تقریبا با تظاهرات ارامنه به مناسبت سالگرد کشتار 24 آوریل همزمان شد. موضوع این تظاهرات هم چیزی نبود جز درخواست از دولت ترکیه برای پوزش به خاطر کشتاری که 91 سال پیش انجام شده است، اما هیچیک از دولتهای ترکیه در سالهای اخیر حاضر به عذرخواهی در این مورد نشدهاند! یعنی دولتمردانی که هیچ نقشی در آن کشتار نداشتهاند و حتی اصولا رژیم حکومتی آنها با دولت مرتکب کشتار، تفاوتهای اصولی دارد، حاضر نیستند اسلاف خود و حیثیت حکومتی ترکیه را زیر سوال ببرند. اما در کشور ما به راحتی...!
اگر برخی از سیاستمداران ایرانی ناراحت نمیشوند توجه آنها را به موارد مشابه در کشورهای دیگر هم جلب میکنیم. مثلا چندی قبل وزرای دفاع آمریکا از مک نامارا ـ که در دهه پنجاه میلادی وزارت دفاع آمریکا را به عهده داشت ـ تا رامسفلد، بدون توجه به وابستگیهای حزبی و نیز انتقادی که به یکدیگر دارند، در یک کنفرانس جمع شدند تا مشکلات آمریکا در عراق و راههای برونرفت از آن را بررسی کنند.