* جشنواره تئاتر بانوان با چه هدفی برگزار میشود؟
**هدف اصلی جشنواره تئاتر بانوان این است که توانمندیها و ارزشهای زنان را به عنوان هنرمند و مخاطب مطرح کند. مساله اصلی این است که ما گاهی ارزشها و توانمندیهای خودمان را فراموش میکنیم و وقتی خودمان را فراموش کردیم جامعه هم آن را فراموش میکند و جهان هم ما را از یاد میبرد. این جشنواره حرکتی است که انشاءالله اگر تداوم داشته باشد در پی آن است که زنان بتوانند ارزشهای خودشان را در راستای امور فکریشان به یاد بیاورند و در قالب هنر، به مخاطبانشان عرضه کنند. این اصلیترین هدف جشنواره تئاتر بانوان است. جشنواره تئاتر بانوان نمیخواهد زنها را از مردها جدا کند بلکه قصد دارد توازنی را در ارتباط با زن و جایگاهش در جامعه پیگیری کند.
* این جشنواره تا چه اندازه میتواند در حل مشکلات تئاتر زنان موثر باشد؟
** مسأله زن در همه جوامع مساله حساسی است. واقعیت این است که به خاطر جایگاه حساس زن و شخصیت مادرانهاش، زن همواره جایگاهی ارزنده و شاخص دارد و دوم این که این شخصیت همواره پنهان و مخفی است و به شکلی در پس نقاب است. این نقاب هم دو وجه دارد؛ اول آن که تواضع، ایثار را میرساند. ما در هرکار خیری دوست داریم پنهانی عمل کنیم. خیلی وقتها زن جامعه ما ایثار میکند مهربانی میکند، عاشقانه فداکاری میکند ولی مخفیانه و در پس پرده. این خیلی خوب است، اما از جهت اینکه گاهی مثلاً در جوامع امروزی پیش میآید که در اثر تبلیغات کاذب زنان به این باور رسیدهاند که اگر میخواهند رشد و تعالی داشته باشند باید ادای مردها را درآورند، بد است. پس در این رابطه هدف آن است که زنهای ما بتوانند خودشان را پیدا کنند و آن چیزی را که فراموش کردهاند بیابند و بهره و بهای آن را بفهمند و ارزش آن را درک کنند.
بنابراین همان طور که ذکر شد قصد ما جداسازی نیست و اتفاقاً مسأله این است که ما میخواهیم جامعه زنان و مردان با هم این گوهرناپیدا را بشناسند و کارایی و هنروری آن را در ظاهر ببینند.
* چرا جشنواره تئاتر بانوان به صورت پیوسته برگزار نمیشود؟
** علت اصلی همان مسائل حساس مربوط به زنان است. مدیران به جای آن که این جایگاه را بشناسند، تبیین کنند و نوعی تعامل مشترک بین زن و مرد ایجاد کنند یا از مواجه شدن با مساله فرار میکنند و یا آنکه در مقابل مسایل زنان به صورت تدافعی برخورد میکنند. به همین دلیل جشنواره تئاتر بانوان به سلیقه افراد وابسته شده است. یکی میآید و چون مساله راجع به زنان است از آن فرار میکند، یکی دیگر هم اجازه میدهد، اما تدافعی برخورد میکند و وضعیت را برای کسانی که میخواهند کار انجام بدهند، سخت میکند. به همین دلیل جشنواره اول، سال 74، دوم سال77 سوم سال80 و چهارم سال84 برگزار شد. من از سال 83 دارم تلاش میکنم که دبیرخانه جشنواره تئاتر بانوان دایمی بشود. تازه امسال این قول را از مدیران گرفتهام، اما هنوز هم تضمینی برای دایمی شدن آن وجود ندارد. این مساله به حمایت، اساسنامه و هماهنگی و جریانی نیاز دارد که تابع سلایق مدیران نباشد و التزام به آن برای هر مدیری واجب باشد.
* مشکل اصلی در رسیدن به این هدف چیست؟ آیا فرهنگی است یا دلایل اقتصادی و اجتماعی هم دارد؟
** مشکل اصلی همان طور که گفتیم نگاه مدیران و مسئولان است. این جشنواره به این دلیل که در جایی ثبت نشده و تا کنون اساسنامه نداشته، هرکسی بسته به سلیقه خودش با آن برخورد کرده است. اگر میخواسته جشنواره برگزار شده و اگر نمیخواسته نشده است. ما باید این قضیه را از پایه درست کنیم. اولین مرحله تدوین اساسنامه است که انشاءالله این کار در شرف انجام است.
* این روند تا چه حد طی شده است؟
**دبیرخانه که قرار است به دستور معاون هنری سازمان فرهنگی شهرداری تهران، آقای عسگرپور، دایمی بشود. اما بیشتر از اینها جشنواره باید صاحب یک اساسنامه و یک تشکیلات سازمانی بشود.
* آثار شرکت کرده در جشنواره با موضوع زنان است یا این که کارگردانان آنها زن هستند؟
** یا باید موضوع آن با محوریت زنان میبود. یا کارگردان آن زن بود یا نویسنده آن.
* نحوه انتخاب و تعداد آثار چگونه بوده است؟
** چهارصد متن به دفتر جشنواره رسیده است. 64 متن به دوره بازبینی راه پیدا کردهاند و از میان آنها 20 نمایش انتخاب شده است.
* داوران چه کسانی بودهاند؟
** خانمها؛ هما روستا، فریندخت زاهدی، فریبا نوشعاع حسینی و ادنا زینلیان و آقای سعید کشن فلاح داوران این دوره از جشنواره تئاتربانوان هستند.
* آثاری که در این جشنواره به نمایش در میآیند از نظر کیفی در چه سطحی هستند؟
** من نمیتوانم در این مورد قضاوتی داشته باشم. باید دیگران آثار راببینند ولی فکر میکنم آثار در حد خوبی هستند و به لحاظ کیفی هم مطلوبند.
* مکان اجرای نمایشهای جشنواره کجاست؟
** همه نمایشهای جشنواره در خانه نمایش، تئاتر مولوی، تئاتر شهر و فرهنگسراهای تهران اجرا میشوند.
* این جشنواره در هفته بزرگداشت زن برگزار میشود، آیا زمان جشنواره با توجه به تقویم قمری اگر بخواهد هر سال برگزار شود متغییر خواهد بود؟
** اتفاقاً این چرخش حسن است و چیز خوبی است و اگر به همین صورت هم برگزار شود، میتواند خیلی خوب باشد.
* زنان و بانوان ایرانی درحال حاضر چه نقش و جایگاهی درتئاتر کشورمان دارند؟
** به نظر من جایگاه حال حاضر زنان در بدنه تئاتر ایران به لحاظ کمیخیلی خوب است.
ولی از نظر کیفیت زنها باید به درجه بالاتری برسند. یعنی این که خودشان را باور کنند، به خودشان اعتماد کنند و ارزشها و توانمندیهای خودشان را مطرح کنند.