آتش زیر خاکستر در اقتصاد جهان

اقتصاد جهان در هفته گذشته، از شرایط آشوب‌زدگی گذشت و به سطحی از آرامش رسید. آرامشی که مدتها به دنبال آن بود. قیمت‌های نفت نزول کرد، رشد افزایش قیمت طلا متوقف شد و با وجود ملی شدن صنعت گاز بولیوی و انتظاراتی که کارشناسان از پیامد این شوک داشتند، شوک آنچنانی به اقتصاد جهان وارد نشد. اما همه این موارد باعث نمی‌شود که ما در روزهای آتی باز شاهد آشوب در اقتصاد جهان نباشیم، چرا که بسیاری معتقدند هنوز «آتش زیر خاکستر» پنهان است، آتشی که منشأ آن کماکان در خاورمیانه واقع است.
شاید این تحلیل کارشناسان که ملی شدن صنعت گاز بولیوی توسط رئیس‌جمهور سرخپوست آن کشور، می‌تواند منشأ تحولات نوینی در آمریکای لاتین باشد، با آرامشی که هفته گذشته در اقتصاد جهان و به ویژه منطقه آمریکای لاتین حاکم شد در تناقض باشد اما با این همه نمی‌توان بر این آرامش مهر تأیید زد. درست است که هفته‌ای را که پشت سر گذاشتیم هفته نسبتاً آرامی بود و قضاوت‌های تند و عجولانه نسبت به این اقدام مورالس نشد و حتی قیمت‌های انرژی هم پایین آمد، اما اثر اقدام این رئیس‌جمهور سرخپوست، تازه در کشورهای آمریکای لاتین جوانه زده و باید منتظر زدن شکوفه‌های آن در منطقه باشیم. چرا که اولین بازتاب آن را می‌توان در حرکت مردم اکوادور شاهد بود.
خبرگزاریها روز دوشنبه گزارش دادند که تعدادی از مردم اکوادور تظاهرات می‌کردند و خواستار بیرون راندن شرکت‌های خارجی از صنعت نفت آن کشور شدند. اکوادور، زمانی عضو سازمان اوپک بود، با بیش از 4 میلیارد بشکه ذخیره نفت بعد از ونزوئلا از کشورهای نفت‌خیز آمریکای لاتین است.
به هرحال، در آینده‌ای نه چندان دور شاهد این خیزشها در کشورهای آمریکای لاتین خواهیم بود.
اما بحث انرژی در هفته‌ای که گذشت از بحث‌های داغ جهان بود. انتقال گاز قزاقستان به اروپا و نیز تمایل آمریکا به حضور در میادین گازی قزاقستان از بحث‌های مهم هفته گذشته بود. در هفته گذشته یک تیم از اتحادیه اروپا برای مذاکره در خصوص انتقال گاز قزاقستان به آن اتحادیه به قزاقستان رفتند، که این اعزام به مذاق روسیه که از صادرکنندگان مهم گاز به اروپا است، خوش نیامد. روسیه در زمستان گذشته گاز صادراتی خود را به اوکراین قطع کرد و خواستار افزایش قیمت گاز صادراتی خود به آن کشور شد. این اتفاق بازار انرژی به ویژه اتحادیه اروپا را تکان داد و هشداری به آن حوزه تلقی شد.
از این رو، اتحادیه اروپا، پس از این رویداد به فکر گاز جانشین افتاد که به نظر می‌آید، قزاقستان در حال حاضر بهترین آلترناتیو باشد. بازار انرژی در هفته گذشته تنها شاهد این رویداد مثبت نبود. رویداد مثبت دیگری که در این حوزه اتفاق افتاد، کاهش قیمت نفت بود. قیمت نفت که در دو هفته قبل به بشکه‌ای 75 دلار رسید در هفته گذشته از بشکه‌ای 5/72 دلار بالاتر نرفت، که این کاهش قیمت برای مصرف کنندگان که در هفته‌های گذشته شاهد نوسانات شدید قیمتی بودند، آرامش دهنده بود.
افزایش ذخایر استراتژیک آمریکا و نیز نامه رئیس جمهوری کشورمان به بوش، رئیس جمهوری آمریکا را از مهمترین دلایل کاهش قیمت جهانی نفت می‌دانند. اما نمی‌توان درباره نفت صحبت کرد ولی از شرکتهای غول‌پیکر نفتی سخنی به میان نیاورد. در هفته گذشته اکثر شرکتهای بین‌المللی نفتی درآمد‌های سه ماهه اول خود را اعلام کردند. رشد درآمدهای خالص نفتی این شرکتها در این مدت نسبت به مدت مشابه سال گذشته حداقل 3 درصد و حداکثر 16 درصد بوده است.
بیشترین رشد درآمدی متعلق به توتال فرانسه و بیشترین رقم درآمدی متعلق به اکسان‌موبیل آمریکا بوده است. بنابر گزارش‌های به دست آمده درآمد خالص توتال در این مدت به 4 میلیارد دلار، درآمد خالص شل انگلیس به 8/6 میلیارد دلار و اکسان‌موبیل آمریکا به 4/8 میلیارد دلار رسید. افزایش درآمدها باعث رشد قیمت هر سهم این شرکتها هم شد.
اما نمی‌توان از رویدادهای اقتصاد جهان در هفته گذشته بدون قیمت طلا سخن گفت. در هفته گذشته قیمت هر اونس طلا به 729 دلار رسید. قیمتی که 45 دلار نسبت به قیمت هفته ماقبل آن افزایش داشت. شاید در این هفته شاهد قیمت 780 دلاری طلا هم باشیم که در این صورت باید منتظر افزایش قیمت طلا و سکه در داخل هم باشیم.