گروه سیاسی ـ سید احمد نجفی: صبحگاه بیست و دوم اردیبهشت همه چیز در مجتمع امام خمینی(ره) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی حکایت از یک کار تشکیلاتی منظم برای یک کنگره حزبی داشت. کنگرهای که گروه پرآوازه مؤتلفه اسلامی میزبان و متولی آن بود. ورود مؤتلفه به چهل و چهارمین بهار فعالیت سیاسی خود، مهمترین محرک بود تا گردانندگان این تشکل، کنگره هشتم را در ابعادی وسیعتر برگزار کنند تا هم سابقه نیم قرن حضور سیاسی خود را به یاد آورند، هم برای کسب جایگاه شایسته در اقلیم سیاست ایران کوشش و خیزی دوباره بردارند.
از همین رو روز پنجشنبه همه اعضا و هواداران و دوستان به کنگره هشتم آمده بودند. نخستین حلقه میهمانان، یک هزار عضو فعال از اعضای حزب مؤتلفه اسلامی از سراسر کشور بودند آنها آمده بودند با شعار «پویایی، وحدت و اقتدار اسلامی» خط و مشی دوساله آینده این حزب را به ویژه در آستانه برگزاری دو انتخابات مجلس خبرگان رهبری و شوراهای اسلامی تعیین کنند. مؤتلفه در زنجیره تشکلهای طیف اصولگرا، حلقهای فعال بود که در هشت سال دوران عزلت این جناح همچنان آهنگ تلاشهای حزبی خود را متوقف نکرد. سند این ادعا انبوه بیانیهها و مصاحبهها و میتینگهای هفتگی و فصلی سران این حزب در انتقاد از دولت و مجلس اصلاحات است.
مؤتلفه هرچند از سه انتخاباتی که سه پیروزی عاید اصولگرایان کرد (شوراها، مجلس و دولت) سهمی نبرد اما در ستاد مرکزی فعالیت انتخاباتی این جریان یعنی شورای هماهنگی، نقشی فعال داشت. اکنون مؤتلفهایها کنگره هشتم را در شرایطی متفاوت از همه دورهها برگزار میکنند، دورهای که سنتیترین تشکل جریان اصولگرا نگاهی نو به مقوله سیاستورزی و مناسبات احزاب و قدرت دارد. مؤتلفه در دوران جدید از یک سو پیشگام تعادل با جریان دوم خرداد و حزب مشارکت شده و از سوی دیگر با اطلاق گام چهارم بر انتخابات خبرگان، پرچم اتحاد دوباره گروههای اصولگرا را در آستانه انتخابات جدید برافراشته است.
سران مؤتلفه در کنگره هفتم ساختار این گروه را از «جمعیت» به «حزب» تغییر دادند، این بار موضوع توسعه تشکیلات و مناسبات خود در داخل و خارج را امری فوری میبینند از همین روست که شورای مرکزی مؤتلفه در کنگره هشتم از حضور در محافل بینالمللی و تمرکززدایی به عنوان بخشی از عملکرد خود یاد میکنند که بناست در دستور کار حزب باقی بماند.
به گفته محمدنبی حبیبی، دبیر کل حزب اگر چه مؤتلفه در برقراری ارتباط و تماس با احزاب کشورهای خارجی مثل چین، لبنان، سوریه و مالزی توفیق یافت و گامهای مهمی در توسعه تشکیلاتی خود در سراسر کشور برداشت اما به دلیل آنچه حبیبی مسائل مالی نامید نتوانست دایره فعالیتهای حزبی خود در حوزه رسانه را به سمت ایجاد روزنامه گسترش دهد و از هفتهنامه شما فراتر رود و تصمیم هفت سال پیش مدیران حزب در زمینه برخورداری از روزنامه بیپاسخ بماند.
به هر حال کنگره هشتم روز پنجشنبه در استقبال اعضای این حزب آغاز به کار کرد. کنگرهای که صفهای اول آن کهنهکاران این حزب نشسته بودند. در این نشست جزوهای حاوی لیست 60 نفره کاندیداهای عضویت در شورای مرکزی حزب مؤتلفه توزیع شد. این جزوه که شامل اسامی و سوابق افراد بود اما با این تعبیر که سندی «خصوصی است» از دسترسی خبرنگاران به آن ممانعت به عمل آورد.
با وجود این منابع آگاه اعلام کردند که در کنگره هشتم، مؤتلفه با جمع جدیدی از کاندیدا برای شورای مرکزی روبروست این منابع از ابراز علاقه چهرههایی نظیر مقصودی (رئیس ستاد برگزاری نماز جمعه تهران)، جواد آرینمنش، احمد توکلی، فاطمه رهبر (نمایندگان مجلس)، امیررضا آشتیانی واعظی، (نماینده شورای شهر تهران) و نیز حمیدرضا ترقی، محسن رفیقدوست، حبیبالله عسگراولادی مسلمان، حسن غفوری فرد، اسدالله بادامچیان، حسین بادامچیان، حسین انواری، مصطفی حائریزاده یزدی، حسن رزینان مقدم و محمدکاظم انبارلویی برای عضویت در شورای مرکزی حزب خبر دادند.
در این میان مسئولان روابط عمومی حزب وعده دادند نتایج انتخاباتی که در بخش دوم کنگره برگزار شد امروز (شنبه) در اختیار رسانهها قرار گیرد.
میهمانان کنگره هشتم که بودند؟
صفوف نخست میهمانان کنگره که با «کارت آبی» طبقهبندی شده بودند را چهرهها و شخصیتهای سیاسی از هر دو طیف احزاب اصولگرا و اصلاحطلب تشکیل میدادند. در میان روحانیون حاضر چهرههایی نظیر حجتالاسلام ادیب یزدی، دری نجفآبادی (دادستان کل کشور)، آیتالله صدوقی (نماینده ولی فقیه در یزد و عضو مجمع روحانیون مبارز) جزو سرشناسها بودند. علاوه بر اینان، حداد عادل، محمدرضا باهنر، احمد توکلی، قدرتالله علیخانی، حاجی بابایی، لاله افتخاری (نمایندگان مجلس)، نماینده آیتالله نوری همدانی، سفیر لبنان و نمایندگان جنبش اسلامی حماس و حزبالله لبنان نیز جزو مهمانان شناخته شده بود.
اما آنچه بر این کنگره جلوه خاصی بخشید حضور فعالان حزبی از دو جریان اصولگرا و اصلاحطلب بود. از چهرههای اصولگرای حاضر میتوان به غفوری فرد (جمعیت وفاداران انقلاب اسلامی)، رئوفیان جامعه اسلامی (فرهنگیان)، بهروزی (جامعه زینب)، نبوی (جامعه اسلامی مهندسین)، یوسف پور (جمعیت ایثارگران) و بیادی (آبادگران جوان) اشاره کرد، در حالی که چهرههای اصلاحطلب نظیر کاشفی (جبهه مشارکت) و کواکبیان (حزب مردمسالاری) نیز پاسخ مثبتی به دعوت میزبانان باسابقه خود داده بودند.
با این وجود در پیام خیرمقدمی که از سوی ترقی، رئیس مرکز سیاسی حزب مؤتلفه اسلامی خطاب به مدعوین قرائت شد به حضور شخصیتهایی از جمع ائمه جمعه، استانداران، اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، سفیران کشورهای اسلامی، نمایندگان شورای شهر تهران اشاره شد.
گشایش کنگره با سخن مهمان بلندپایه
کنگره هشتم با قرائت قرآن و ادای احترام به سرود ملی گشایش یافت. مؤتلفه همچنین نماهنگی درباره امام هشتم را برای این کنگره برگزیده بود تا نوبت به پیام خیرمقدم از سوی حاجی حیدری، رئیس ستاد برگزاری هشتمین مجمع عمومی حزب برسد.
اما نخستین سخنرانی نشست به مهمانی از میان مجلسیان اختصاص داشت.
غلامعلی حداد عادل، این روزها چهرهای آشنا در مجامع عمومی احزاب اصولگراست. حداد عادل در مقطعی همنشین مؤتلفهایها در شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی بود. اما موضوعی که حداد عادل برای نشست مؤتلفه برگزیده بود موضوعی متفاوت بود.
حداد عادل در صد سالگی انقلاب مشروطه سخنان خود را با تحلیل فعالیت حزبی در این سده آغاز کرد و به واکاوی پاسخ این دو پرسش پرداخت که «چرا حزب در ایران فراگیر نشده است» و «چگونه میشود یک فعالیت حزبی متناسب با انقلاب اسلامی در ایران داشت که در عین حال وضعیت روحانیت، مساجد و محافل مذهبی و ارتباط مردم با این اصول محفوظ بماند یا به دیگر عبارت این دو واقعیت را با هم جمع کرد و با یک ساز و کار منطقی امور را پیش برد؟» رئیس مجلس گفت: احزاب متعددی در کشور فعال هستند اما این یک واقعیت مسلم است که متناسب با آزادی و نیز دموکراسی که در ایران حاکم است احزاب نیرومند تعیین کننده نداریم و مسأله تحزب هنوز جدی نیست.
وی تذکر داد که این گفتهاش به معنای قدرناشناسی از فعالیت احزاب نیست و «مخصوصا نسبت به حزب مؤتلفه که امروز در صحنه سیاسی ایران باسابقهترین حزب است.»
اظهارات رئیس مجلس در این بخش حاوی انتقادهای گلایهآمیز از گروههای منتقد از اصولگرایان بود. او تصریح کرد: این مسأله باعث میشود در تحلیلهای نتایج انتخابات از اصطلاحاتی نظیر حرکتهای پوپولیستی استفاده شود و جریان شکست خورده در انتخابات بگوید پیروزی رقیب ما ارزش ندارد برای اینکه مردم و تودهها ناآگاهانه و با هیجانات پای صندوقهای رأی حاضر شدند، در صورتی که اگر همین مردم به آنها رأی میدادند این تعابیر پوپولیستی مطرح نمیشد.
رئیس مجلس در ادامه اشارهای به مشکلات ناشی از فقدان تحزب جدی برای پارلمان نیز داشت. وی گفت: زمانی که حزب (به معنای واقعی) نباشد، نمایندگان باید به تنهایی کار حزب را بر دوش گیرند و این مسأله نمایندگان را به یک گرفتاریهایی دچار میکند که با وظایف نمایندگی در تقابل است.
«احزاب تشکیل شده پس از روی کار آمدن دولتها» و «احزاب مستقل از وجود دولت» تقسیمبندی حداد عادل از احزاب بود. وی گفت که دسته اول تجربه خوبی نیست و باید مراقب بود که در کشور تکرار نشود و اما حداد عادل، حزب مؤتلفه را در دسته دوم طبقهبندی کرد و گفت: مؤتلفه حزبی است که با دولتی نیامده که با دولتی برود و این حزب، هیاهوی برخی احزاب دیگر را نداشته و ندارد.
به گفته وی، اگرچه مؤتلفه تبلیغات کمتری نسبت به سایر احزاب دارد اما «حضوری مستمر، آرام و عمیق» دارد که باید قدر این حرکت را دانست.
«جریان سیاسی شناخته شده با مواضع روشن، شفاف، ریشهدار و اصیل» دیگر تعبیری بود که حداد عادل برای این حزب به کار برد.
گزارش عملکرد دوساله مؤتلفه
پس از سخنان حداد عادل، محمدنبی حبیبی دبیرکل حزب مؤتلفه اسلامی در جایگاه حاضر شد و گزارشی از عملکرد هفتمین شورای مرکزی این حزب ارائه کرد.
محمدنبی حبیبی تیرماه 83 و در راستای آنچه سیاست «جوانگرایی» و «رویکرد به نیروهای تازه» از سوی حزب مؤتلفه خوانده شد بر کرسی دبیرکلی حزب تکیه زد. جایگاهی که پیش از آن سالها حبیبالله عسگراولادی مسلمان در صدر آن قرار داشت. با این اوصاف عسگراولادی اکنون همچنان در نگاه ناظران برادر بزرگتر و پدر معنوی این تشکل شناخته میشود. او بیآنکه ارتباط خود با مؤتلفه را کاهش دهد مدیریت جبهه پیروان خط امام و رهبری را در دست گرفته است.
و از این روست که سیدحسن خمینی نیز در دیداری که یک روز قبل از کنگره مؤتلفه با اعضای این حزب داشته تصریح میکند: نباید از نقش بیبدیل «عسگراولادی» که بیشک پشتوانه محکمی هم برای این حزب و هم برای انقلاب است، چشم پوشی نمود.
و شاید از این جهت بود که حبیبی در گزارش عملکرد شورای مرکزی به تلاشهای عسگراولادی در خروج حزب از «اتکا به افراد و سیستم» اشاره کرد.
حضور در محافل بینالمللی، تمرکززدایی و تقویت دفاتر استانی، نقد ناصحانه دستگاههای اداره کننده کشور، فعالیت 180 دفتر رسمی حزب در شهرستانها و تشکیل 23 کانون دانشجویی، برقراری ارتباط رایانهای مراکز استانها با تشکیلات مرکزی حزب، طراحی بانک اطلاعاتی مدیران و شناسایی مدیران لایق برای اداره کشور، تدوین 150 طرح در مرکز مطالعات حزب و افزایش حضور بانوان در تشکیلات حزب تا رقم 28 درصد از جمله فعالیتهای مؤتلفه در دو سال گذشته بود.
دبیر کل حزب مؤتلفه، عملکرد این حزب در راستای امر به معروف و نهی از منکر را نیز یادآور شد و گفت: اگر فعالیت حزب مؤتلفه در این راستا و فعالیت سایر احزاب را در دو کفه ترازو بگذاریم، کفه مؤتلفه سنگینتر است.
وی همچنین با اشاره به تشکیل «معاونت طرفداران و تشکیلات» در این حزب تصریح کرد: معتقدیم شهروند مخالف نظام هم شهروند ما است و حزب نمیتواند از توجه به آنها غفلت کند.
حبیبی همچنین این نکته را متذکر شد که آنچه که در فعالیت حزب مشکل محسوب میشود، مشکلات مالی است و نه مشکل طرح و برنامه و یا هر مشکل دیگر.
وی با اشاره به کمبود اعتبارات دفاتر استانی مؤتلفه گفت: برخی از اعضای حزب برای پیشبرد امور تشکیلاتی، نماز و روزه استیجاری قبول میکنند و این در حالی است که برخی شایعه میکنند حزب مؤتلفه به منبع بیحساب و کتاب مالی متکی است.
حبیبی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه «اطاعت از ولی فقیه موضوع جدانشدنی از مرامنامه حزب است» تصریح کرد: شورای مرکزی حزب وقتی در تحلیل سیاسی خود یا مواضع انتخاباتی به نتیجهای میرسد اما مقام معظم رهبری 180 درجه در مقابل این مطلب اظهارنظر میکند به آن گوش میدهیم که تاکنون موارد متعددی اتفاق افتاده و ما به نظر مقام معظم رهبری عمل کردهایم.
وی همچنین در ادامه بر ضرورت هماهنگی بین افراد و تشکلهای شاخص اصولگرا تأکید کرد و گفت: کسانی که با پشتوانه سه پیروزی اخیر اصولگرایان کار را تمام شده تلقی میکنند قطعاً در اشتباهند.
بیان مواضع حزب درخصوص مسائل مختلف داخلی و بینالمللی بخش دیگری از سخنان حبیبی را تشکیل میداد:
پشتیبانی اصولی از مجلس هفتم و دولت نهم و حمایت از سفرهای استانی دولت و دفاع از داشتن انرژی هستهای از جمله این موارد بود.
گفتوشنود حاشیهای خبرنگاران با حداد عادل
بخش افتتاحیه کنگره حدود ساعت 10 و 15 دقیقه صبح پایان یافت و غلامعلی حداد عادل که محافظان اجازه نزدیک شدن خبرنگاران به وی را نمیدادند، در پاسخ به دعوت اصحاب رسانه در میان آنها حضور یافت. رئیس مجلس در پاسخ به پرسشی گفت: در صورت موافقت نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا را به شورای نگهبان واگذار خواهیم کرد.
وی افزود: برای این جابجایی باید لایحهای از سوی دولت و یا طرحی از سوی نمایندگان مجلس ارائه شود.
رئیس مجلس درباره اظهارات محمدرضا باهنر نایب رئیس مجلس شورای اسلامی در این باره گفت: این اظهارات مبتنی بر این است که مجلس ساز و کار مناسب برای نظارت بر این انتخابات را در اختیار ندارد. وی در خصوص هماهنگی با مقام معظم رهبری و سران نظام درباره متن نامه به بوش، گفت: آقای احمدینژاد از ابتدای سال 85 در برخی از جلسات از جمله جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی این موضوع را مطرح و نظرات سران قوای سهگانه را دریافت کرده بود.
خبرنگاری از حداد عادل پرسید آیا جمهوری اسلامی ایران در برابر فشارهای غرب، شورای امنیت و آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ان.پی.تی خارج خواهد شد؟ وی در پاسخ گفت: سیاست نظام جمهوری اسلامی ایران خروج از ان.پی.تی نیست.
وی در پاسخ به سؤالی در خصوص دستگیری رامین جهانبگلو، با اشاره به گفت و گوی خود با وزیر اطلاعات در این خصوص گفت: آقای محسنی اژهای تأکید کرده که وی به دلیل افکارش بازداشت نشده است. وی ادامه داد: اکنون به دنبال آن هستم که اگر جهانبگلو در بازداشت به سرمی برد، عادلانه و طبق قوانین و موازین نظام جمهوری اسلامی ایران بوده باشد.