حسن هاشمیان
با گذشت نزدیک به 5 ماه از برگزاری انتخابات پارلمانی عراق، سیاستمداران امروز این کشور تاکنون نتوانستهاند بطور نهایی بر سر ترکیب اعضای دولت جدید به توافق برسند و ممکن است «نوری مالکی» نخستوزیر نتواند آنطور که خود مایل بود در روزهای آینده دولت خود را معرفی نماید. اگرچه تا به حال سرنوشت 31 وزارتخانه از مجموع 33 وزارت روشن شده است اما دو وزارتخانه باقی مانده یعنی دفاع و کشور حرف و حدیثهای زیادی برانگیخته و مخالفتهایی در دو طیف سنی و شیعه جامعه عراق بروز داده است.
سیاستمداران سنی از اینکه «بیان جبر» وزیر کشور فعلی یک بار دیگر عهدهدار تصدی این وزارتخانه شود مخالفت خود را نشان دادهاند و گروه «ایاد علاوی» بر در اختیار داشتن وزارت دفاع و معرفی فردی برای این منصب که خود برمیگزینند، اصرار میکنند.
در این میان با طولانی شدن زمان معرفی دولت و ادامه حضور بیگانگان در عراق اوضاع امنیتی و خدماتی ملت این کشور روز به روز به وخامت میگراید. در ماه گذشته معدل کشتههای عراق که بیشتر شامل شهروندان بیدفاع این کشور میشود از مرز هزار نفر گذشت و در حال حاضر روزانه دهها عملیات آدمربایی، قتل و خونخواهی قبیلهای اتفاق میافتد که مورد محاسبه قرار نمیگیرد.
در یک نگاه عام به اخبار پایتخت عراق، میتوان دریافت که بیشتر خیابانهای بغداد را ایستهای بازرسی پر کرده است. در همین اثنا مناطقی مانند «دوره»، «سیدیه» و «شعله» خارج از کنترل به سر میبرند و مناطق جنوبی بغداد چون «لطیفیه»، «محمودیه» و «یوسفیه» به مثل مرگ معروف شدهاند. در این مناطق روزانه دهها جسد یافت میشود که دستان آنها از پشت بسته شده در حالیکه به سوی سر آنان شلیک شده است. این در حالی است که نیروهای اشغالگر نیز از وظیفه خود در حفظ امنیت سرباز زده و با این که حضور خود را در خاک عراق به دلایل امنیتی ضروری جلوه میدهند اما گامی مؤثر در این راه برنمیدارند.
در بخش خدمات ملت عراق از مواردی چون قطع دائم برق، کمبود آب سالم آشامیدنی، بالا رفتن قیمت سوخت و پایین آمدن منابع درآمد به شدت رنج میبرند. امروزه عراقیها و بخصوص در شهر بغداد با موضوع قطع برق خو گرفتهاند اما با نزدیک شدن به روزهای گرم سال هم مدت انقطاع برق زیاد شده و هم تعداد نوبتهای آن. احمد چلبی به عنوان رئیس کمیسیون انرژی اخیراً سیاست «نوبتبندی» و صرفهجویی در مصرف برق را پیشنهاد داده و برای حمایت مراکز تولید برق 250 میلیون دلار هزینه کرده است.
خرابکاران و تروریستها، تخریب مراکز تولید برق را به عنوان یکی از اهداف استراتژیک خود دنبال میکنند و سالیان ضررهای هنگفتی را متوجه این بخش از صنایع عراق میکنند. قیمت سوخت نیز به شکل سرسامآوری فزونی گرفته به طوری که بهای هر بشکه 20 لیتری بنزین به 10 دلار رسیده است. در این اثنا بهای هر کپسول گاز مصرفی خانگی 10 دلار و هر لیتر گازوئیل 70 سنت در بازارهای عراق قیمتگذاری میشود. این افزایش قیمتها وضعیت را برای آن بخش از جامعه عراق که بیکار بوده و منبع درآمدی ندارند به مراتب از زمان صدام بدتر کرده است.
اکنون موج خروج مردم از عراق ابعاد گستردهای یافته و روز به روز از تعداد دانش آموزانی که بر سر کلاسها حاضر میشوند کاسته میشود. در این میان نیمی از اساتید دانشگاههای عراق یا از این کشور خارج شده یا در حال تدارک خروج خود از عراق هستند. آنها معتقد هستند که با وجود حضور سربازان بیگانه از یک سو و ادامه اختلافات موجود میان گروههای سیاسی بر سر تشکیل دولت و از کار افتادن سیر امور در وزارتخانهها از سوی دیگر کلیه فعالیتهای کشور متوقف شده و این وضعیت زمینه مناسبی برای تروریستها ایجاد میکند تا به کارهای وحشتآفرینی خود ادامه دهند.
حال این پرسش در برابر سیاستمداران عراقی قرار گرفته که با وجود چنین اوضاع و شرایط بحرانی آیا وقت آن نرسیده که اختلافات خود را کنار بگذارند و هر چه سریعتر دولت را تشکیل دهند؟ به یقین نوری مالکی نخستوزیر جدید این وضعیت را درک میکند و مایل است خود را هر چه زودتر معرفی کند حتی اگر در برخی وزارتخانهها به جای وزیر، سرپرست تعیین کند.