سپر دفاع موشکی آمریکا در اروپا

سیدکاظم رضایی
وزارت دفاع امریکا سرگرم بررسی استقرار سامانه ضدموشکی در برخی کشورهای شرق اروپاست.
سخنگوی وزارت دفاع امریکا تایید کرد که مذاکرات با دولتهای لهستان، جمهوری چک و رومانی آغاز شده است. هزینه اجرای این طرح یک میلیارد و ششصد میلیون دلار برآورد شده و قرار است تا سال 2011 عملیاتی شود. پنتاگون اعلام کرده است سامانه ضدموشکی در کشورهای اروپایی برای مقابله با حملات موشکی کشورهایی نظیر چین، کره شمالی و ایران مستقر خواهد شد.
بحث درباره استقرار پایگاه‌های موشکی در اروپا سالها پیش مطرح شده بود. جورج بوش در سال‌2002 با خارج کردن آمریکا از معاهده منع تولید و تکثیر موشکهای ضد موشک (ای.بی.ام) که در سال‌1972 بین مسکو و واشنتگن منعقد شد‌. زمینه اجرای طرح سیستم دفاع ضدموشکی را فراهم کرده است‌. اکنون جورج بوش به دنبال تحقق بخشیدن به طرح بلند‌پروازانه رونالد ریگان رئیس‌جمهور اسبق آمریکا موسوم به جنگ ستارگان در اروپاست. در حقیقت استقرار سامانه ضدموشکی در شرق اروپا برای نخستین بار موجب حضور نظامی مستقیم و دائم آمریکا در این منطقه خواهد شد. اروپایی‌ها تاکنون تمایلی به پذیرش این طرح نشان نداده‌اند. اروپایی‌ها ادعای آمریکا، اساس چین، کره شمالی و ایران را تهدید نمی‌دانند. شماری از کشورهای اروپایی مانند فرانسه که همواره خواهان استقلال عمل و اعمال حق حاکمیت خود بوده‌اند. با استقرار سامانه ضدموشکی امریکا در اروپا مخالف هستند.
در این میان افشای طرح استقرار سامانه ضدموشکی امریکا در اروپا. خشم و اعتراض روسیه را برانگیخته است. یوری بالویفسکی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح روسیه در واکنش به این طرح اعلام کرد محل استقرار سامانه رهگیری امریکا در شرق اروپا برای انهدام موشکهای بالستیک قاره‌پیما بسیار نزدیک به روسیه است و کاملا با امنیت کشورش مربوط می‌شود. به اعتقاد کارشناسان روسی، از آنجا که موشکهای روسی در بخش اروپایی این کشور مستقر است. بنابراین یکی از اهداف استقرار سپر ضدموشکی امریکا در شرق اروپا قابلیت انهدام موشکهای روسیه در خط اولیه پرواز خواهد بود. به همین دلیل سرگئی ایوانف وزیر دفاع روسیه با اشاره به تنش موجود بین مسکو و ناتو هشدار داد. اجرای طرح سپر دفاع موشکی امریکا در شرق اروپا، تاثیر منفی بر کل سیستم امنیتی او را آتلانتیک خواهد گذاشت. روسیه امریکا را متهم می‌کند که در پوشش استقرار سامانه ضدموشکی در شراق اروپا، درصدد حضور نظامی دائم در کشورهای عضو سابق پیمان ورشو است. وزیر دفاع روسیه همچنین هشدار داد در صورت نقض آشکار توازن قوا در نزدیکی مرزهای کشورش، مسکو این حق را برای خود محفوظ می‌دارد که برای تامین امنیت مطمئن روسیه دست به اقدامات قطعی بزند. ایوانف در واکنش به استقرار سامانه ضد موشکی امریکا در شرق اروپا از تصمیم روسیه برای اختصاص40 درصد از بودجه‌های نظامی به ایجاد سیستم مشابه و استقرار آن در کشورهای همسایه خبر داد. این تصمیم در راستای دستور ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه خواهد بود که اخیرا با ابراز نگرانی از افزایش 25 درصدی بودجه نظامی آمریکا نسبت به کشورش، بر لزوم برابری توان نظامی مسکو و واشنگتن تاکید کرد. استراتژی دولت پوتین در بخش نظامی، توسعه کیفی تسلیحات به جای توسعه کمی است. در مجموع، روند نظامیگری میان امریکا و روسیه ممکن است بار دیگر باعث رقابت تسلیحاتی و شکاف امنیتی جدید در اروپا پس از جنگ سرد شود.