آرایش سیاسی در انتخابات خبرگان

گروه سیاسی: این روزها گمانه‌‌زنی درباره فهرست‌‌های انتخاباتی گروه‌‌های سیاسی کشور برای انتخابات خبرگان به بحث روز احزاب و فعالان سیاسی تبدیل شده است.
سال 85 با دو انتخابات خبرگان رهبری و شوراهای اسلامی شهر و روستا از همان ابتدا با رایزنی‌‌های جریان‌‌های سیاسی برای حضور در انتخابات همراه بود. پس از اعلام زمان نام نویسی انتخابات خبرگان از سوی وزارت کشور و تعیین شورای نظارت بر این انتخابات، هر روز شاهد شفاف شدن دسته‌‌بندی‌‌ها و آرایش سیاسی احزاب و گروهها هستیم. انتخابات خبرگان از چند منظر با انتخابات دوره‌‌های قبل این مجلس متفاوت است.
اولا این که همه جریانات و احزاب سیاسی و اجتماعی برای حضور در انتخابات خبرگان اعلام آمادگی کرده‌‌اند و ثانیا با توجه به این که اولین انتخابات پس از شکست اصلاح‌‌طلبان در 3 رقابت گذاشته است، این احزاب انتخابات خبرگان را عرصه‌‌ای برای جبران ناکامی‌‌های گذشته می‌‌دانند، انتخابات خبرگان در دوره‌‌های گذشته که بیشتر با رویکردی صنفی و تخصصی به آن نگاه می‌‌شد و به طور سنتی عرصه رقابت دو جریان اصلی روحانی کشور بود، به نظر می‌‌رسد.
این احزاب انتخابات خبرگان را عرصه‌‌ای برای جبران ناکامی‌‌های گذشته می‌‌دانند. در اردوگاه جریان اصولگرا به دلیل این که بحث خبرگان را بحثی تخصصی می‌‌دانند و معتقدند که افراد متخصص در معرفی نامزدها می‌‌توانند موثر باشند، پیروی از فهرست و نظر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه روحانیت را به عنوان استراتژی اصلی خود اعلام و تبلیغ و حرکتهای رقابتی را در این بحث متمرکز کرده‌‌اند.
کشور انتخابات
سید رضا اکرمی، عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز با بیان این که جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بنا را بر ارائه لیست مشترک برای شرکت در انتخابات خبرگان گذاشته‌‌اند، گفت: هنوز در این خصوص به جمع‌‌بندی نرسیده‌‌ایم.
کارکرد ارشادی
معاون سیاسی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هم معرفی نامزد از سوی تشکیل متبوعش را فقط به عنوان جنبه ارشادی اعلام کرد و کارکرد حزبی جامعه مدرسین را در انتخابات خبرگان را رد کرد. حجت‌‌الاسلام جمشیدی گفت: جامعه مدرسین یک نهاد مذهبی و علمی است و در مواقعی که ضرورت ببیند اعلام موضع می‌‌کند.
محمدنبی حبیبی که در راس حزب موتلفه اسلامی، با سابقه‌‌ترین تشکل سازمان یافته جریان اصولگرا قرار دارد با بیان این که حزب متبوعش از فهرست مشترک جامعتین در انتخابات خبرگان حمایت خواهد کرد، گفت: اگر ائتلاف در اصولگرایان صورت گیرد، ‌‌براساس حمایت از تصمیم‌‌گیری در مراکز حوزوی و روحانی خواهد بود.
قائم مقام دبیر کل جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی هم همانند دیگر گروههای اصولگرا اعلام کرد که این تشکل بر دو رویکرد وحدت اصولگرایان و ارائه فهرست مشترک تاکید دارد.
سخنگوی جمعیت آبادگران جوان هم گفت: این تشکل در انتخابات خبرگان فهرست نمی‌‌دهد و فقط مردم را به مشارکت حداکثری دعوت می‌‌کند. حسن بیادی در عین حال معتقد است که آبادگران جوان بیشترین نزدیکی را به جمعیت ایثارگران و حزب موتلفه دارد. جبهه پیروان خط امام و رهبری هم اعلام کرد که از فهرست جامعتین حمایت و برای آن تبلیغ می‌‌کند.
اما اصلاح‌‌طلبان همچنان در فضای مبهم به اظهارنظرها مشغولند و با وجود تاکید گروهها این اردوگاه‌‌ها بر ضرورت ائتلاف، به نظر می‌‌رسد این استراتژی کم‌‌کم در حال تبدیل شدن به یک موضوع تشریفاتی و تعارف سیاسی است. با این حال تشکلهای اصلاح‌‌طلب نیز برای انتخابات خبرگان فعالیت‌‌های خود را افزایش داده‌‌اند. آنچه در جناح اصلاح‌‌طلب بیشتر مورد توجه است فعالیت تشکلهای روحانی این اردوگاه مانند مجمع روحانیون، مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم و حزب تازه تاسیس اعتماد ملی است.
توزیع استانی
سیدعبدالواحد موسوی لاری از اعضای شورای مرکزی مجمع روحانیون درباره فعالیت مجمع در خصوص انتخابات خبرگان گفت: مجمع روحانیون مبارز در جلسه اخیر کمیته سیاسی و شورای مرکزی این تشکل روحانی فهرست کاندیداهای این تشکل که توسط گروه تعیین شده از سوی اعضای شورای مرکزی تهیه شده بود را برای انتخابات خبرگان براساس توزیع استانی مورد بررسی قرار داد.
وی افزود: اعضای مجمع روحانیون مبارز در این جلسه وارد بحث مصادیق در فهرست انتخاباتی خود نشدند.
مهدی کروبی، دبیر کل حزب نوپا و تازه تاسیس اعتماد ملی هم اعلام کرد که در انتخابات خبرگان کاندیدا نمی‌‌شود، کروبی درباره ائتلاف در این انتخابات هم گفت: «ما در انتخابات خبرگان رهبری با دیگران تفاهم داریم، اما ائتلاف با دیگران به این شکل که فهرست تنظیم کنیم و بر روی یک یک کاندیداها به نتیجه برسیم بعید می‌‌دانم شکل بگیرد؛ چرا که اصلا در خبرگان قدرت مانور این چنین وجود ندارد.» دیگر تشکلهای دوم خردادی هم با اعلام مواضع غیرشفاف و بعضا محتاطانه درباره این انتخابات بیشتر به بحث اختلاف در میان اصولگرایان و دیگر بگومگوهای انتخاباتی توجه دارند.
پیشنهاد مشارکت
هادی قابل، عضو حزب مشارکت ایران اسلامی از گفتگوهای مشارکت در مورد انتخابات خبرگان با گروه‌‌های دیگر خبر داد و گفت: مشارکت پیشنهاد خود را با خاتمی و دوستان مجمع محققین داده است تا آنها با بحث و گفتگو ارتباطاتشان را برای ائتلاف بین گروهها برقرار کنند. سخنگوی مجمع نیروهای خط امام(ره) یکی دیگر از تشکلهای اصلاح‌‌طلب، بررسی انتخابات خبرگان را از مباحث شورای مرکزی این مجمع اعلام کرد و گفت: این شوراها فعالیت‌‌های خود را در راستای اطلاع‌‌رسانی درباره انتخابات خبرگان و جابگاه این مجلس افزایش خواهد داد.
ان‌‌شاءالله شرکت می‌‌کنیم
دبیر کل مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم هم درباره حضور در انتخابات خبرگان گفت: ان‌‌شاءالله اگر رقابت به گونه‌‌ای باشد که عرفا بتوانیم کاندیدا داشته باشیم در انتخابات خبرگان هم شرکت خواهیم کرد.
محوریت مجمعین
حسین بی‌‌غم، عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، گفت: اصلاح‌‌طلبان از جمله سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی تصمیم دارند، براساس پذیرفتن محوریت مجمعین و برخی افراد تاثیرگذار مانند: آقایان موسوی خوئینی، کروبی و هاشمی‌‌رفسنجانی اجماع کنند. حزب کارگزاران سازندگی با اعلام حمایت از آقای هاشمی، در عین حال مواضع خود را نزدیک به اصلاح‌‌طلبان اعلام می‌‌کند. جلیل مقدم، عضو شورای عالی حزب همبستگی نیز وجه اشتراک متبوعش را برای نحوه حضور در انتخابات پیش رو با حزب اعتماد ملی بیشتر دانست. مردمسالاری حزب دیگر اصلاح‌‌طلب اعلام موضع درباره انتخابات را به پس از برگزاری اردوی تابستانی حزب مردمسالاری در 15 تیر موکول کرد.
سخنگوی حزب اعتدال و توسعه هم با بیان این که در انتخابات خبرگان با توجه به دو فهرست عمده جامعتین و مجمعین، حزب متبوعش تلاش می‌‌کند از عالمان فرهیخته و فرزانه‌‌ای که جنبه فراجناحی و ملی دارند، حمایت کند، خاطرنشان کرد: ما فهرست مستقل نداریم، منتظریم ببینیم چه کسانی کاندیدا می‌‌شوند.
فرضیه جریان سوم
با این حال، موضوع تازه و جالب این دوره از رقابت‌‌های خبرگان رهبری، مطرح کردن فرضیه جریان سوم است.
این موضوع که بیشتر از سوی اصلاح‌‌طلبان به صورت یک خط خبری انتخاباتی در حال پیگیری است، درصدد القای این مطلب است که جریان سومی از انتخابات شوراها در دوره قبل وارد عرصه سیاسی کشور شده و همواره سعی دارد ارکان قدرت ار از آن خود کند. البته ‌‌براساس این فرضیه، ویژگی دیگر این جریان، مخفی بودن آن است که در فضای سیاسی کنونی کشور و متاثر از انتخابات خبرگان در حال آشکار شدن است.
محسن غرویان، سخنگوی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در این باره می‌‌گوید: برخی جریان سوم را به آیت‌‌الله هاشمی‌‌رفسنجانی؛ در صورتی که همه اینها گمانه‌‌زنی است و نمی‌‌توان گفت واقعیت دارد.
جدای از بحث اهداف مطرح شدن این جریان در فضای سیاسی کشور ـ که همانا القای وجود اختلاف در بین اصولگرایان است ـ بررسی سابقه عملکرد آیت‌‌الله هاشمی رفسنجانی و آیت‌‌الله مصباح یزدی گویای این واقعیت است که هر دوی آنها در جریان اصولگرا قرار داشته و تاکید همه احزاب اصولگرا بر قرار گرفتن نام این دو شخصیت در فهرست مشترک نیز ناشی از این وحدت نظر است.
دبیر کمیته سیاسی جبهه پیروان خط امام و رهبری در اظهارنظری، با بیان این که شکافی در بین اصولگرایان وجود ندارد، گفت: اگر آقای هاشمی و مصباح‌‌یزدی از تهران نامزد شوند، در یک فهرست خواهند بود؛ و اگر آقای مصباح‌یزدی از جای دیگر نامزد شود، باز هم در فهرست کلی قرار خواهد گرفت.