انفجارهای مصر و بنیاد‌گرایی اسلامی

انفجارهای جداگانه و پی در پی روز گذشته مصر در تفرجگاه ساحلی دهب دست‌کم 23 کشته و شماری زخمی بر جای گذاشت. مقامات رسمی کشور تاکنون از اظهار‌نظر در مورد آمران و عاملان این حملات خودداری کرده‌اند، با وجود این بسیاری باز هم تندروهای مسلمان را مسبب این خونریزی می‌دانند.
مصر، باز هم انفجار و باز هم به خون کشیدن گردشگران خارجی. این بار منطقه ساحلی دهب، واقع در جنوب شبه جزیره سینا، هدف قرار گرفت. روز گذشته سه انفجار جداگانه مناطقی از بندر دهب را به لرزه در آورد. بسیاری زخمی شدند و در میان دست‌کم 23 کشته انفجارها، یک کودک آلمانی نیز دیده می‌شود.
این بار عامل کیست؟ پس از انفجارهای تروریستی سالهای 2004 و 2005 دولت مصر ردپا را در میان بادیه‌نشینان شبه جزیره‌ی سینا می‌جست. مدت‌هاست که روابط این گروه از مردم مصر با دولت مرکزی متشنج است. صحرانشینان که خود را شهروند درجه‌ی دو حس می‌کنند، از میزان توجه دولت به خود ناراضی‌اند. غرور صحرانشینان فقیر شبه جزیره سینا زمانی بیشتر جریحه‌دار شد که پس از حملات یاد شده، نیروهای مسلح هزاران تن از بادیه‌نشینان را دستگیر و بازجویی کردند. با این حال عامل پیدا نشد.
مخالفت با سیستم حکومتی مصر، سنت است و تنها مختص صحرانشینان نیست. پس باید رد تروریست‌‌ها را در جای دیگری جست، در میان رهبران این مخالفت‌ها یعنی اسلام‌گرایان افراطی که دهها سال است در مصر فعالیت دارند، اسلام‌گرایانی چون عوامل گروه "اخوان المسلمین" که معتقدند، باید به بنیادهای ارزشی اسلام بازگشت. گروه یاد شده که در سال 1928‌توسط حسن البنا بنیان نهاده شد، تاثیرات فزاینده غرب را بر جامعه محکوم می‌کرد و می‌گفت که باید با دولت مصر به عنوان کارگزار غربی‌‌ها مبارزه کرد. دولت هم بیکار نماند و فریادهای اخوان المسلمین را با بازداشت، تبعید و کشتن اعضا و هوادارانش پاسخ گفت. با گذشت زمان، اخوان المسلمین متحول شد و با وجود اینکه هنوز هم گروه ممنوعه بود، سعی کرد که با شرکت در انتخابات پارلمانی در عرصه سیاسی کشور حضور یابد.
اما همه رادیکال‌های اسلام‌گرا چنین راهی را بر‌نگزیدند، همچون به اصطلاح "افغان‌ها"یی که در مصر فعالیت می‌کنند. اینها اسلام‌گرایانی هستند که در زمان حضور نیروهای اتحاد جماهیر شوروی سابق در افغانستان در کنار "مجاهدین" افغان علیه اشغال شوروی می‌جنگیدند و در آنجا فنون نظامی و بکارگیری مواد منفجره و اسلحه را یاد گرفتند. با فروپاشی نظام حاکم بر شوروی اکثر اعضای این "گردان بین‌المللی" به کشورهایشان باز گشتند و در آنجا راه مبارزه با رژیم حاکم را در پیش گرفتند.
آن بخشی از گروه که در افغانستان باقی ماند، به حمایت خود از اعضای این "گردان بین‌المللی" که اکنون در کشورهای مختلف سرگرم مبارزه بود، ادامه داد. اما همه جا بخت با آنها یار نبود. در الجزایر و مصر، دولت با قدرت در صحنه حاضر شد و مانع بزرگی بر سر راه آنها ایجاد کرد. پس از عملیات تروریستی شهر لوکسور مصر و کشته شدن حدود‌60 گردشگر خارجی، دولت مصر به ضد حمله دست زد، بسیاری از بنیادگرایان اسلامی دستگیر و بقیه شان زیر نظر گرفته شدند، با این وجود هسته گروه بر جای ماند و بعدها سعی کرد تا با ایجاد رابطه با شبکه تروریستی القاعده، اسامه بن‌لادن رهبر و ایمن الظواهری رهبر عقیدتی شبکه، قدرت گیرد.
به این علت است که در انفجارهای دیروز شبه جزیره سینا می‌توان به دنبال عوامل گوناگونی گشت: نیروهای تندروی مخالف دولت، صحرانشینان ناراضی و تروریست‌های بین‌المللی. سواحل شرقی سینا مکان مناسبی برای فعالیت‌های هر سه این گروههاست. 60‌هزار کیلومتر مربع زمین غیرمسکونی با کرانه‌ای به وسعت 200 کیلومتر که مشکل بتوان آن را کنترل کرد. طعمه و هدف تروریست‌‌ها در این مناطق، گردشگران خارجی‌اند، مهم نیست از کدام کشوری باشند، اسرائیل و یا کشوری دیگر، مهم این است که صنعت گردشگری مصر در پی این حملات آسیب می‌بیند. اگر این منبع درآمد چند میلیاردی مصر حتی برای مدت کوتاهی آسیب ببیند، دولت ضربه خواهد دید.
اما تروریست‌‌ها در محاسباتشان همه جوانب را در نظر نگرفته‌اند. دولت مصر با چنین حملاتی اگر چه خسارت می‌بیند، ولی سرنگون نخواهد شد و مردم نیز نه از دولت بلکه از تروریست‌‌ها رویگردان خواهند شد.