خیز اعراب برای هسته‌ای شدن

* نشست مسئولان کشورهای عربی درباره بررسی امنیت هسته‌ای در مناطق عربی در ریاض را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** این موضوع دارای دو وجه اساسی است؛ یکی از این وجوه به بافت موضعی بحث برمی‌گردد که در قالب دانش واژه ترکیبی امنیت انرژی هسته‌ای خود را نشان می‌دهد، وجه دیگر این موضوع به بافت موقعیتی آن معطوف است که به برگزاری کنفرانسی با موضوع امنیت انرژی هسته‌ای در کشورهای عربی مرتبط است. به بیان دیگر، هم بافت موضوعی این کنفرانس و هم بافت موقعیتی آن نشان‌دهنده فضاسازی روانی، برای طرح مسائل است که اگرچه واحد جنبه‌های حقوقی و امنیتی در باب امنیت محیط زیست از جنبه‌های طبیعی و انسانی است اما از منظر بازتاب‌های آن به‌عنوان یک کنفرانس تعریف شده، مبین تلاش جهت فضاسازی روانی در راستای ایجاد حساسیت‌های سیاسی در ارتباط با فعالیت کشورهایی است که خواهان دستیابی به انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای و استقلال تولید انرژی هسته‌ای در چارچوب ملی خود هستند.
کشورهای عربی از یکسو با فشارهای سیاسی غرب برای همراهی با آنان در جهت محکوم کردن فعالیت صلح‌آمیز ایران در عرصه هسته‌ای مواجه هستند و از سوی دیگر نوعی حرکت آرام برای دستیابی به انرژی هسته‌ای در میان این کشورها ازجمله مصر آغاز شده است.
* به نظر جنابعالی برآیند این دو دیدگاه متناقض چه خواهد بود؟
** کشورهای عربی منطقه از منظر مکتب تفصیلی امنیت و تقسیم‌بندی کشورها در یک مکتب در فضای گذار از کشورهای ضعیف به کشورهای متوسط امنیتی قرار دارند. کشورهای عربی به دلیل آن‌که از منظر تاریخ سیاسی و رفتارهای حکومتی از وابستگی قدرتهای فرامنطقه‌ای در رنج می‌باشند، همواره با این پارادوکس مواجه هستند. چرا که این کشورها بیش از آن‌که به حفظ وضع موجود بیندیشند، درگیر حفظ وضع خود هستند. از این منظر برآیند برخورد این دو دیدگاه به بهره‌برداری کشورهای فرامنطقه‌ای از این‌گونه شرایط در ایجاد فضای مناسب برای عملیات روانی برضد کشورهای مستقل خواهد بود که تلاش دارند با حفظ وضع موجود، زمینه رساندن خود را به سمت توان بیشتر جهت تضمین استقلال حاصل از گذار از وضعیت ضعیف به وضعیت متوسط قدرت را فراهم کنند.
* با عنایت به تمایل چشمگیر کشورهای عربی برای برخورداری از انرژی هسته‌ای، آیا افزایش تدریجی این تمایل به‌صورت یک خواست جهانی، باعث کاهش تاثیرات انحصارطلبی غرب در حوزه انرژی هسته‌ای می‌شود؟
** خواست انرژی هسته‌ای به‌عنوان یک انرژی پاک و سالم در قرنی که حداقل در دهه‌های نخست آن، به قرن نبرد بر سر انرژی و رقابت شدید در این‌خصوص نام گرفته است، امری غیرقابل انکار است. بی‌تردید رویکرد اخیر جامعه جهانی برای استفاده از انرژی هسته‌ای خصوصاً در میان کشورهای عربی بیش از آن‌که در این فضا و یا کنش فعالانه تعریف‌پذیر باشد، یک کنش انفعالی تحت‌تاثیر فضای حاصل از پرونده هسته‌ای ایران و کره شمالی در چارچوب فضاسازی سیاسی آمریکا برای تحت‌ فشار قرار دادن کشورهایی مانند ایران است. باید گفت که این خواست ملتها کاملاً قابل احترام است و باید از جنبه انفعالی به جنبه فعال و همگرا در عرصه انرژی به سمت نیل به این هدف حرکت کند.