* در انتخابات این دوره خبرگان فضای جدیدی شکل گرفته و نحوه بررسی صلاحیتها نگرانیهای خاصی را در میان اعضای خبرگان، کاندیداها و شخصیتهای سیاسی به وجود آورده است، تحلیل شما از فضای شکلگرفته چیست؟
** در مورد مساله تشخیص صلاحیتها باید تجدیدنظرهایی انجام گیرد تا مشکلاتی که نسبت به انتخابات و سلامت آن وجود دارد با حضور افراد شایسته در صحنه پیش نیاید. این قانون فعلی مطابق گذشته است ولی این دفعه به گونهای عمل شده که یک نوع محدودیتهایی پیش آمده که به صلاح خبرگان و ملت نیست و موضوعی است که سوالبرانگیز شده و به نظر من باید تجدیدنظرهایی صورت گیرد و راه باز شود تا اشخاصی با صلاحیت وارد این مجلس شوند؛ به دنبال این هرچه تعداد بیشتری در انتخابات حضور داشته باشند رقابت جدیتر میشود. به اعتقاد من باید تنگنظریها را کنار گذاشت و این شبهه را از ذهن مردم برطرف کرد. البته علاوه بر رد صلاحیتهای عده زیادی از دوستان برخی از کسانی که دارای صلاحیتهای بالای سیاسی و مبارزاتی و علمی هستند به دلیل برخوردهایی که از طریق شورای نگهبان صورت میگیرد حاضر نیستند تا از طریق شورا وارد صحنه انتخابات شوند، زیرا آنها از جهات علمی در مرحله بالاتری هستند و یا اینکه از جهات تفکرات سیاسی با تفکر سیاسی حاکم به شورای نگهبان توافق ندارند. این درحالی است که اختلافنظر نعمت و برکتی است که باید از آن استفاده کرد نه اینکه با تنگنظری عدهای که آماده خدمت هستند را حذف کنیم.
* یعنی امکان دارد که خبرگان چهارم به اصلاح این قانون بپردازد؟
** برای همیشه امکان اصلاح آن وجود داشته است ولی باید روی آن بحث شود و موافق در حد کافی باشد. در دوره سوم هم اصلاح آن را مطرح کردیم اما وضعیت خبرگان سوم به گونهای نبود که این طرح رای لازم را کسب کند.
* پس شما از اصلاح این طرح در خبرگان چهارم ناامید هستید؟
** ناامید نیستم، در صحبتهایی که با دیگر کاندیداها داشتم احساس کردم که فضا تغییر کرده، بخصوص از زمانی که این مسائل در سطح جامعه و مطبوعات مطرح شده است.
* فکر نمیکنید این فضایی که شما میگویید تنها جو انتخاباتی باشد؟
** به هر دلیل باشد مثبت است.
* ولی ممکن است منجر به اصلاح قانون نگردد؟
** نباید عجله کنیم تا اهدافی که به نظر ما صحیح نیست به نتیجه مطلب برسد بلکه باید در این باره به مردم آگاهی داد.
* نگرانی مخالفان اصلاح قانون انتخابات خبرگان در چه مورد است؟
** دلایل مختلفی وجود دارد و نمیتوان گفت هراس و واهمهای نسبت به این مساله وجود دارد. اگر هراسی وجود داشته باشد جای بسی تأسف است. زیرا حذف عدهای که از صلاحیت کافی برخوردارند با انصاف سازگار نیست و این تنگنظری منجر به خیانت به نظام خواهد بود. البته کسانی هستند که با صراحت میگویند اگر بخواهیم از راه غیر شورا مساله صلاحیتها را بررسی کنیم نمیتوانیم منضبط باشیم ولی این در حالی است که میتوان طرحهایی ارائه کرد که این موضوع را ضابطهمند نمود.
* فکر نمیکنید که این برخوردهایی که در تأیید صلاحیت چهرههای روحانی مورد اعتماد مردم شکل گرفت سبب عدم اطمینان مردم به سلامت انتخابات شود و یا به نوعی همین حرکتها برای تقویت بیگانگی مردم با مجلس خبرگان است؟
** مشکلاتی که در خبرگان وجود دارد دارای ابهام است. اینکه در مجلس خبرگان چه میگذرد و آیا این مجلس به وظیفه خود عمل میکند یا خیر، باعث میشود که انگیزه شرکت مردم در این انتخابات را مورد تردید قرار دهد که باید این ابهامات برطرف شود. ما باید فرمایش امام (ره) را که میگفت میزان رای ملت است را اصل قرار دهیم. همه باید مشوق مردم برای شرکت در انتخابات باشیم و در این راستا تفسیر قانون با دیدگاههای خاص جناحی اعتماد مردم نسبت به مسوولان را سلب میکند و این خیانت به نظام است و باعث جلوگیری از پیشرفت کشور میشود.
* فکر نمیکنید یکی از راههای جلب اعتماد مردم شفافسازی در عملکرد مجلس خبرگان است؟
** بله، شورای نگهبان و سایر مسوولان از یک طرف باید اهداف را و برنامهها و وظایف را شفاف بیان کنند و ملاحظهکاری و محافظهکاری را کنار بگذارند. به نظر من دیدگاهی که معتقد است الان وقت بیان برخی مطالب نیست و مردم تحمل آن را ندارند دیدگاه منفی است. به اعتقاد من باید با مردم شفاف بود، بنابراین اگر در قانون اشکالی وجود دارد باید تجدیدنظر شود. اگر به قانون عمل کنیم نباید از توضیح مسائل واهمه داشته باشیم. باید مسائل را با مردم در میان گذاشت و بنابراین در انتخابات باید مردم به میدان آیند و از کاندیداهای خبرگان دعوت کنند تا در مساجد به سوالات آنها پاسخ دهند، البته نباید هدفمان این باشد که با صحبت کردن تنها رای مردم را جمع کنیم.
* ولی فکر کنم که معمولاً کاندیداهای خبرگان با تاکید بر محرمانه بودن مسائل مجلس خبرگان از ارائه گزارش به مردم خودداری کنند و این باعث عدم اعتماد مردم به کاندیدای خبرگان میشود؟
** مردم نباید عقبنشینی کنند و باید به میدان آیند و کاندیداها را سوالپیچ کنند و از آنها بخواهند که بگویند خبرگان چه کاری انجام میدهد.
* ولی به دلیل همان محرمانه بودن فکر نمیکنید به دادن پاسخهای کلیشهای به مردم اکتفا کنند؟
** خب اگر مردم انتقادی دارند و دریافتند که این فرد مطابق قانون عمل نمیکند و جواب مبهم میدهد او را انتخاب نکنند.
* ولی بههرحال که باید یک دوره هشت ساله آن کاندیدا را تحمل کنند؟
** کسی که رای گیرد که نمیتوان کاری کرد و تنها باید بداند که وظیفه شرعی دارد که شفاف حرف بزند.
* اگر مردم به چهره شاخص که در لیستهای انتخاباتی قرار دارند رای ندهند آیا آنها واقعاً انتخاب نخواهند شد؟
** رای تأثیرگذار است و رای کم و یا سفید پیام خاصی دارد. پس درهرحال مردم به صحنه آیند و با رای خود پیامشان را به مسوولان منتقل کنند. البته مردم باید آگاهانه رای دهند و بدانند که به چه کسی رای میدهند. بنابراین اگر مردم رای ندادند و آنگاه دیدند که فردی رای آورده باید نسبت به آن اعتراض کنند. به هرحال مسوولان، مجریان و ناظران در انتخابات باید عدالت و امانت را رعایت کنند. اگر مسوولان طوری رفتار کنند که اعمال نفوذ شود این خیانت به رای مردم است و امیدوارم که این اتفاق نیافتد.
* بنابراین طبق گفته شما مردم میتوانند از اعضای خبرگان بخواهند تا گزارشی از عملکرد این مجلس ارائه کنند، اگر درخواست مردم مبتنی بر ارائه گزارشی از روند نظارت بر عملکرد رهبری و نهادهای زیرمجموعه ایشان باشد کاندیداهای خبرگان اجازه ارائه چنین گزارشی را دارند؟
** ما نظارتی نکردیم پس جوابی در این مورد نداریم.
* پس مردم به چه اعتمادی دوباره به همان اعضای خبرگان سابق رای دهند؟
** خب، کاندیداهای خبرگان موظفند تا این مساله را باز کنند و مردم هم به کاندیداهایی رای دهند که تفکر بازی دارند و به وظیفه نظارتی خود اعتقاد دارند نه اینکه بگویند «ما وظیفه نظارتی نداریم.»
* اگر شما اعتقاد به وظیفه نظارتی خود داشته باشید آیا تفکر خاصی که اعتقادی به انجام آن ندارد اجازه فعالیت به شما خواهد داد؟
** مردم باید به کسانی که اعتقاد به رای مردم ندارند رای ندهند.
* البته بین اعتقاد تا عمل فاصله زیادی است، فکر میکنید صرف اعتقاد به انجام وظیفهای برای عمل به آن کافی است؟
** اگر مردم به کسانی که به نظارت اعتقاد دارند رأی دهند و طیف آنها در اکثریت باشند بهتر میتوانند از آن موضع دفاع کنند. راه مبارزات سیاسی و اصلاحات قدم به قدم است و ما باید براساس آگاهی حرکت کنیم و آنچه در اهداف اسلام و انقلاب و امام (ره) است را به صورت شفاف پیش ببریم.
* یعنی اگر شما در اکثریت باشید به وظیفه نظارتی خود به صورت کامل عمل خواهید کرد؟
** قول نمیدهم، ولی بهتر میشود کار کرد.
* چطور قول نمیدهید؟
** خب نفوذ طیفی که اعتقاد به وظیفه نظارتی خود ندارند باید کمرنگتر باشد ولی به هرحال میدانم که ما در اکثریت نخواهیم بود ولی اقلیت هم با رای محکم و با فضای تشکیل شده راحتتری میتوان حرف زد و تمکین کرد. البته در مجلس خبرگان آدمهای صادق و فراوانی وجود دارند که میتوان اعتقادات آنها را عوض کرد. امکان اصلاح همه چیز به صورت یکدفعه وجود ندارد.
* پس بههرحال شما معتقدید که مردم به صحنه بیایند و رأی دهند تا همهچیز قدم به قدم اصلاح شود؟
** مردم باید با رای خود پیام برسانند، اما قهر کردن خوب نیست. من بارها گفتهام که اهل دروغ نیستم و البته به هیچ حزب و گروهی تعلق ندارم اما به دوستانی که در طیف اصلاحطلبند گفتهام که شما با دست خودتان مجلس دوره هفتم را به رقیب دادید و اکنون نیز با قهر کردن کاری درست نمیشود.