گردش به راست اولمرت

علی ایران‌پور، عضو هیات علمی دانشگاه
از ابتدای تشکیل پارلمان اسرائیل (دوره هفدهم کنست) و روی کار آمدن دولت یهود اولمرت، برخی از تحلیلگران مسائل خاورمیانه، دولت جدید اسرائیل را دولتی بر پایه ائتلاف‌های لرزان می‌کردند. چرا که هیچیک از احزاب حاضر در صحنه سیاسی اسرائیل نتوانسته بودند اکثریتی قابل توجه از کرسی‌های پارلمان را از آن خود کند و در نتیجه، تشکیل دولت، محتاج ائتلاف احزاب ریز و درشتی بود که تعارض‌های آنان در مواقع حساس چون تصویب بودجه سالیانه با بحران جنگ با لبنان می‌توانست به از هم پاشیدگی یا حداقل ایجاد اختلال درروند سیاسی اسرائیل منجر شود.
پس از تهاجم اسرائیل و شلیک موشک به شهرک‌ها و آبادانی‌های اسرائیلی، دامنه انتقادها از وزیر دفاع اسرائیل که رهبر حزب چپ‌گرای کارگر و دومین فراکسیون پارلمانی را بر عهده دارد از پرسش شوندگان با ادامه وزارت جدیدترین نظر‌سنجی‌ها، اکثریت بسیار بزرگی از پرسش شوندگان با ادامه وزارت وی به مخالفت پرداخته‌اند. از سوی دیگر، نتایج نبرد 33 روزه در لبنان و عدم آزادی سربازان اسرائیلی به گروگان گرفته شده در لبنان و غزه و ادامه حملات گروه‌های مسلح فلسطینی به شهرهای اسرائیل از جمله سدروت- شهر محل سکونت وزیر دفاع- و تحقیر وی ارتش اسرائیل از این طریق، تمایل رای‌دهندگان اسرائیلی را به صورت «واکنشی» به سوی راه‌حل‌های مبتنی بر مشت آهنین که از سوی حزب لیکود و رهبر آن بنیامین نتانیاهو تبلیغ می‌شود سوق داده است. به گونه‌ای که ظاهرا در شرایط کنونی، وی را به یکی از محبوب‌ترین چهره‌ها برای تصدی پست نخست وزیری تبدیل کرده است. در چنین شرایطی اما بعید به نظر می‌رسد حزب کادیما برای تقویت موضع تضعیف شده خود در صحنه سیاست داخلی اسرائیل از حزب لیکود برای پیوستن به دولت دعوت کند و از سوی دیگر نیز پذیرش چنین دعوت احتمالی‌ای از طرف لیکود بسیار ضعیف است. حزب کادیما نیز در میانه چنین فشارهای سنگینی عملا قادر به انجام برنامه اعلام شده خود در زمان انتخابات جهت حل مساله فلسطینیان نیست. در اینجا تمام توجهات به سمت حزب اسرائیل خانه ما» از حمله احزاب طیف راست اسرائیل جلب می‌شود. این حزب به رهبری آویگدور لیبرمن با تکیه بر آرای یهودیان روس تبار توانست به طور ناگهانی تعداد کرسی‌های خود را از 4 کرسی در دوره قبلی پارلمان به 11 کرسی در دوره فعلی برساند به این ترتیب دارای چنان اهمیتی شده که نادیده گرفتن آن از سوی هر دولتی تقریبا غیرممکن است. این حزب با داشتن این 11 کرسی در رده چهارمین فراکسیون پارلمانی پس از کادیما،‌ کارگر، شاس و لیکود قرار گرفته و جالب آنکه تنها یک کرسی از حزب با سابقه لیکود، کمتر دارد. با این تفاصیل و با در نظر گرفتن انتقادهای شدید درون جامعه، اسرائیل به دولت اولمرت و خصوصا وزیر دفاع دولت وی، به نظر می‌رسد سران حزب کادیما به وارد کردن حزب «اسرائیل خانه ما» به دولت می‌اندیشد. چرا که از یکسو می‌توانند فشاری را که به واسطه حضور رهبر حزب کارگر در راس وزارت دفاع و شیوه مدیریت وی بر دولت وارد می‌شد کاهش دهند و از سوی دیگر با وارد کردن یکی از احزاب مهم طیف راست به دولت در جهت خواسته‌ها و مطالبات رای دهندگان دست راستی اسرائیل گام بردارند بدون اینکه بخواهند حزب لیکود را وارد دولت کنند.
شاید در آینده‌ای نه چندان دوره تشکیل ائتلاف با حزب «اسرائیل خانه ما» نه یک انتخاب که یکی از معدود راه‌های باقیمانده دولت اولمرت برای ادامه بقا باشد. چنین گردش به راستی می‌تواند به منزله کوبیدن آخرین میخ بر تابوت برنامه‌های اعلام شده حزب کادیما در جهت حل بحران خاورمیانه تلقی شود و آخرین امیدها را برای آنکه دولت اسرائیل در مسیر مذاکره با فلسطینیان گام بردارد به ناامیدی بدل کند.