اعلام خطر هاشمی

گروه سیاست- زهره آشتیانی: سومین کنگره حزب اعتدال و توسعه برگزار شد. کنگره این حزب صبح پنجشنبه با حضور اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در مجموعه فرهنگی و ورزشی وزارت کار آغاز به کار کرد. حضور هاشمی رفسنجانی برای اعضای اعتدال و توسعه از اهمیت بالایی برخوردار بود. به طوری که دبیر کل حزب اعتدال و توسعه تاکید کرد: «حزب اعتدال و توسعه تحقق همه اهداف توسعه را بیش از همه در شخصیت هاشمی رفسنجانی نظاره کرده است». این اهمیت حتی منجر به آن شد که کنگره این حزب به علت حضور هاشمی در اجلاس خبرگان رهبری با یک هفته تاخیر برگزار شود. حاضران در کنگره اعتدال و توسعه روز پنجشنبه با صدای شنیدن صدای سلام هاشمی رفسنجانی در وسط در ورودی سالن به احترامش ایستادند و ورود او را که با همسر و دختر بزرگش فاطمه هاشمی همراهی می‌شد با فریاد صلواتی از سوی یکی از اعضای این حزب خبر مقدم گفتند. اما این کنگره میهمانانی ویژه چون حامد حسن سفیر سوریه در تهران، صفایی فراهانی، مرتضی الویری،‌ الهه کولایی، الیاس حضرتی، محمد حکیمی‌پور، فضل‌ا... صلواتی، حجت‌الاسلام اشرفی اصفهانی، علی اکبر آقایی و سید محسن یحیوی نیز داشت، هرچند که سالن کوچک مجموعه فرهنگی و ورزشی وزارت کار بیش از آنکه شاهد حضور چهره‌هایی نام آشنا باشد در برگیرنده طرفداران مشی اعتدال در عرصه سیاست بود که حتی با لباس‌هایی محلی از سراسر ایران به میهمانی دبیر کل خودشان آمده بودند تا در آستانه انتخابات خبرگان ضمن آگاهی یافتن از فضای فعلی جامعه به تبیین استراتژی حزب در دو انتخابات خبرگان رهبری و شوراهای اسلامی شهر و روستا بپردازند.
از ابتدای انقلاب
معمولاً دچار افراط یا تفریط بوده‌ایم
هاشمی رفسنجانی در سخنرانی افتتاحیه ضمن تبیین واژه اعتدال گلایه‌های خود را از فضای سیاسی کنونی بازگو کرد. هاشمی رفسنجانی در سخنرانی خود به تشریح مفاهیم «اعتدال» و «توسعه» پرداخت و گفت: از اول انقلاب دچار افراط و تفریط‌هایی بوده‌ایم و باید یک کار تحقیقی صورت گیرد که در زمینه اعتدال و توسعه به نقطه مثبتی برسیم.
هاشمی رفسنجانی گفت: اعتدال پایه توسعه و توسعه قوام دهنده اعتدال است. اگر هر یک از اینها از هم جدا شوند به افراط و تفریط دچار می‌شویم؛ با توسعه بدون اعتدال دچار تبعیض طبقاتی می‌شویم و اعتدال بدون توسعه هم موجب از دست منابع الهی و اتلاف منابع خدادادی است.
وی با تاکید بر اینکه خروج از تعادل انحراف ایجاد می‌کند، گفت: تعادل و اعتدال همراه هم هستند محور اعتدال حق است و انسان ابتدا باید حق را تشخیص دهد و به هر دلیلی انحراف از حق خطاست، البته گاهی ملاحظاتی پیش می‌آید که در امور ثانویه حق محسوب می‌شود.
هاشمی سپس به شرایط سال‌های اول انقلاب اشاره کرد و یادآور شد: از ابتدای انقلاب معمولا دچار افراط یا تفریط بوده‌ایم و بحث‌های ایدئولوژیک عموما برای توجیه افراط یا تفریط‌ها بوده است.
وی افزود: در روزهای اول انقلاب اعتدال برای ما بحث اصلی نبود. چون افراط و تفریط وجود نداشت.
من اعتدال را از امام (ره) آموختم. در همان دوران مبارزه و زمانی که در زندان بودم با گروه‌های افراطی چون منافقین و یا مجاهدین خلق و مرتجعان مشکل داشتم زیرا آنها نمی‌توانستند راه معتدل را حتی در مبارزه تحمل کنند. البته در همان دوران در جامعه سیاسی و دینی حوزه هم همین بحث‌ها مطرح بود که به یک مساله واقعی برای آینده جامعه ما تبدیل شده است.
وی با اشاره به تاسیس حزب جمهوری اسلامی در ابتدای انقلاب گفت: ما وقت بسیاری گذاشتیم تا مبانی این حزب را تدوین کنیم و البته در آن زمان تجارب حزبی کم بود اما امروز شما می‌توانید یک سند اساسی حزبی را ارائه دهید.
تزریق‌کنندگان فقر در بین مردم به اسلام خیانت می‌کنند.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه «دو کلمه اعتدال و توسعه کاملا اسلامی و خاص به اسلام است» گفت: اعتدال مشی اساسی اسلام از ابتدای دورانی که اسلام به وجود آمد تاکنون بوده است. اعتدال پایه توسعه مقوم اعتدال است که اگر با هم باشند راه خود را پیدا خواهند کرد. اگر توسعه بدون اعتدال داشته باشیم، به تبعیض طبقاتی منجر می‌شود در اعتدال بدون توسعه باعث از دست دادن نعمت‌های خدادادی و منابع طبیعی خواهد شد. وی خاطر نشان کرد: کسانی که طرفدار ریاضت هستند و می‌خواهند فقر را بین مردم تقسیم کنند به اسلام خیانت می‌کنند و کسانی که طرفدار رقابت بی‌حد و حصر هستند و می‌خواهند مردم را به استثمار بکشند نیز خیانت می‌کنند. اسراف و ریاضتی که انسان را تحت تاثیر قرار دهد حرام است.
وی با انتقاد از اینکه گاهی اوقات بر سر مسائل کوچک باندی و حزبی درگیری‌هایی به وجود می‌آید، بر ضرورت به کارگیری اعتدال در سیاست خارجی تاکید کرد و گفت: خیلی مهم است کشوری که می‌خواهد اسلام را گسترش دهد در ارتباط با دیگران اعتدال را رعایت کند. هاشمی رفسنجانی ادامه داد: اعتدال در سیاست خارجی بسیار مهم و کارساز است و شاید از عدم رعایت اعتدال آسیب‌های زیادی به ما رسیده است.
هاشمی رفسنجانی با اشاره به خطبه‌های امیرالمومنین (ع) در نهج البلاغه، طریقه اعتدال را بهترین روش برای جامعه کنونی بشر دانست و گفت: انسان باید با روش اعتدال عمل کند. اعتدال یک منطق است که انسان باید مبانی انسانی آن را پیدا کرده و خروج از اعتدال، انحراف را پیش می‌آورد. در اعتدال، محور حق است و حق باید تشخیص داده شود و به هر دلیل انحراف از حق خطاست، البته گاهی ملاحظاتی در جامعه پیش می‌آید که آن مساله خود حق می‌شود. وی افزود: اعتدال در به دست آوردن و مصرف کردن بسیار معنا پیدا می‌کند. کسانی که می‌خواهند فقر را در بین مردم تزریق کنند، به اسلام خیانت می‌کند و کسانی هم که دیگران را استعمار کنند، آنها هم خیانت می‌کنند. اسراف حرام است اما ریاضتی که انسان را تحت آسیب قرار دهد هم حرام است.
وی با اشاره به اظهارات برخی اشخاص که اسلام را «دین شمشیر» خوانده‌اند، گفت: این ادعا که اسلام دین شمشیر است، یک دروغ بسیار بزرگ است. جهاد مقدس به معنای عمومی و گفت‌و‌گوی طرفین است ولی برخورد فیزیکی هنگامی پیش می‌آید که طرف مقابل به دنبال آن باشد.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با تاکید بر این نکته که «اعتدال در امور انسانی بسیار مهم است»، گفت: انسان باید از نیروهایی که قدرت کار دارند، درست استفاده کند و محدوده کردن کشور در یک باند خاص بسیار خطرناک است. شایسته سالاری کی حرف واقعی و مبنای قاطع دینی دارد.
اسلامی شدن بدون جمهوریت امکان ندارد.
وی با اشاره به بحث اسلامیت و جمهوریت گفت: «حضور مردم در اسلامیت و جمهوریت بسیار مهم است و حتی مردم قبل از ما بحثی جمهوری اسلامی را مطرح کرده بوند، زیرا اسلامی شدن بدون جمهوریت امکان ندارد و اسلام را به رای مردم اهمیت بسیار داده است و ما در چارچوب اسلام حرکت خواهیم کرد. مگر می‌شود جامعه‌ای که مردمش حکومت را قبول ندارند، اداره کرد».
هاشمی رفسنجانی با اشاره به انتخابات مجلس خبرگان گفت: امروز حکومت اسلام باید توسط رهبری اداره شود که فقیه جامع الشرایط باشد، در جامعه ما فقهای بسیاری وجود دارند که باید یکی از آنها انتخاب شود و به عنوان نائب امام زمان کشور را اداره کند. این انتخاب به صورت می‌تواند صورت گیرد، هم مردم انتخاب کنند و یا اینکه علما از بین خود شخصی را برگزینند اما ما راهی را انتخاب کرده‌ایم که هم مردم در آن حضور داشته باشند و هم علما.
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: این بحث‌هایی که عده‌ای بیش از حد به جمهوریت می‌چسبند و مردم را از یاد می‌برند، هر دو افراط و تفریط است، در حالی که باید هم به جمهوریت و هم به اسلامیت عمل کرد.
هاشمی رفسنجانی با حدی ارزیابی کردن حضور مردم در لحظه تصمیم‌گیری گفت: شایسته سالاری اصل است و باید ببینیم چه کسانی تعارض بین جمهوریت و اسلامیت را مطرح می‌کنند. اوایل انقلاب مارکسیست‌ها و منافقین می‌گفتند که جمهوریت و اسلامیت با هم جمع نمی‌شوند، ولی اسلامی شدن بدون جمهوری امکان پذیر نیست. اسلام به رای مردم فوق العاده اهمیت می‌دهد و آزادی را حق مردم می‌داند. انتخابات باید توسط مردم و بر مبنای اسلام انجام شود.
هاشمی رفسنجانی افزود: آنها که می‌گویند مردم در انتخاب نقشی ندارند به این سوال پاسخ نمی‌دهند که اگر چند نفر فقیه واجد‌الشرایط وجود داشته باشند، انتخاب از میان آنها چگونه است.
وی توضیح داد: در غیاب پیغمبر (ص) اطاعت از امامان واجب بود و بعد از غیبت امام زمان (عج) هم فقهای واجد الشرایط به نمایندگی از امام زمان کشور را اداره می‌کنند. زمانی که دولت وجود نداشت فقها در حدی که می‌توانستند کمک می‌کردند، امروز که حکومت اسلامی است باید یک رهبر تعیین کرد که این رهبر قطعا باید فقیه جامع الشرایط باشد. اکنون هم ده‌ها فقیه جامع الشرایط وجود دارد و در این صورت باید از میان آنها یک نفر انتخاب شود. در جمهوری اسلامی از میان کسانی که می‌توانند به عنوان نایب امام زمان کشور را اداره کنند با انتخابات دو مرحله‌ای آن شخص مشخص می‌شود. در زمان امام (ره) فرد یا شورا وجود داشت اما بعد از امام (ره) با توصیه ایشان فرد را به جای شورا انتخاب کردیم.
نوبخت: اعتدال یک الزام تاریخی برای مسئولان است.
نوبخت در اولین جملات خود مشی اعتدال و توسعه را یک الزام تاریخی برای تمام مسوولان و گفتمان توسعه و سازندگی را اصلی‌ترین راهبرد برای عدالت اجتماعی و تحقق اهداف امام دانست.
وی سپس به شرایط شکل‌گیری حزب اعتدال و توسعه در سال 78 اشاره کرد و گفت: «این جمع با آگاهی از وجود ظرفیت‌های مناسب برای توسعه کشور، مشی اعتدال را عقلانی‌ترین شیوه برای برخورداری از ظرفیت‌های انسانی و جلب همکاری شایستگان برای دستیابی به اهداف توسعه می‌دانستند. از این رو ضمن دوری از کشمکش‌های کم فایده و پرهزینه سیاسی و با تئوریزه کردن اندیشه‌های خود اقدام به شناسایی همفکران خود در سراسر کشور نمودند.»
نوبخت تمام اهداف کنگره سوم را در 10 اصل خلاصه کرد و افزود: «وفاق به عنوان عامل انسجام ملی در برابر اجماع بین‌الملل، قانون محوری در تصمیمات، گسترش احزاب و پرهیز از اقدامات عوام گرایانه، حفظ منزلت پیشکسوتان انقلاب، پرهیز از تضعیف جمهوریت و اسلامیت با هر استدلالی، محورهای اصلی دیدگاه‌های اسلامیت با هر استدلالی، محورهای اصلی دیدگاه‌های حزب اعتدال و توسعه در کنگره سوم این تشکل است.»