بیت‌المقدس (بخش دوم)

اهداف و طرح مانور
منطقه عملیاتی بیت‌المقدس2 در شمال سلیمانیه قرار داشت و شامل منطقه عمومی دشت هرمدان و ارتفاعات ویولان، گوجار، قمیش، دولبشک، الاغلو و ارتفاع آمدین می‌شد. این عملیات به منظور پیشروی به سمت جنوب و غرب منطقه عملیاتی و با هدف نزدیک شدن به شهر سلیمانیه و سد دوکان در منطقه قلعه دیزه طرح‌ریزی شد. این اهداف در چند مرحله تحقق می‌یافت. در مرحله‌ اول، باید ارتفاعات ویولان، دشت هرمدان، یال‌های ابتدای ارتفاع گوجار و یال‌های مقابل این ارتفاع که بر ارتفاع و تنگه الاغلو تسلط داشت و نیز ارتفاعات الاغلو، قمیش و دولبشک به همراه وضعیت موجود، نیروها بایستی به طرف ارتفاعات موکبه و قیوان پیشروی می‌کردند و سپس در مرحله سوم، عملیات به سمت سد دوکان ادامه می‌یافت.
سازمان رزم
در محور آمدین، قرارگاه قدس با استعداد 47 گردان و بایگان‌های زیر کارشناسی و آماده‌سازی منطقه را آغاز کرد: لشکر‌های 10 سیدالشهدا با 15 گردان، 27 حضرت رسول(ص) با هشت گردان، 31 عاشورا با هشت گردان، 57 حضرت ابوالفضل(ع) با چهار گردان و تیپ زرهی 20 رمضان با دو گروهان تانک خشایار. در محور قمیش نیز قرارگاه نجف با استعداد 57 گردان و با ترکیبی از یگان‌های زیر اقدامات شناسایی و آماده‌سازی منطقه را آغاز کرد: لشکر‌های لشکرهای نصر 5 با 12گردان، 6 پاسداران باشش گردان، 21 امام رضا(ع) با 10 گردان، 55 شهدا با شش گردان و تیپ‌های 12 قائم (عج) با پنچ گردان، 18 الغدیر با پنج گردان، 35 امام حسن (ع) با هشت گردان، 48 فتح با پنج گردان. در مجموع، استعداد دو قرارگاه با حضور 15 یگان به 104 گردان رسید که با توجه به محورهای عملیات، ماموریت هریک از قرارگاه‌ها و یگان‌ها تعیین شد. همزمان با تعیین ماموریت یگان‌ها و بررسی جزئیات بیشتر طرح مانور، یگان‌ها کار شناسایی وضعیت دشمن در منطقه و آماده‌سازی منطقه و حضور نیروها در محورهای عملیات به دلیل شرایط سخت منطقه به آهستگی صورت می‌گرفت و شرایط مطلبو فراهم نشده بود، اما با وجود مشکلات فراوان، یگان‌ها در 25 دی‌1366 آماده انجام عملیات شدند.
اجرای عملیات
به رغم مشکلات بسیاری که برای اجرای عملیات در فصل سرما و یخبندان و در میان ارتفاعات صعب‌العبور وجود داشت، تلاش‌های وسیعی به منظور فراهم‌سازی مقدمات عملیات انجام گرفت. همچنین علاوه بر اقدامات شناسایی و طرح‌ریزی عملیات، فعالیت‌های گسترده‌یی برای بازنگاه داشتن جاده‌ها در مقابل ریزش برف انجام گرفت. علاوه بر این برای تردد نیروهای لشکر‌های 10 و 31 در محور قمیش، روی رودخانه قلعه چولان پلی نصب شد. سرانجام پس از استقرار نیروها، عملیات بیت‌المقدس2 در ساعت 15/1 بامداد روز جمعه 25/10/66 با رمز مبارک «یازهرا سلام‌الله علیها» آغاز شد. ابتدا یگان‌های قرارگاه نجف و سپس نیروهای قرارگاه قدس در سه محور ویولان، دشت هرمدان و ارتفاع قمیش وارد عمل شدند. نتایج عملیات در شب اول به شرح زیر بود:
ـ لشکر 32 انصار در محور ماووت تحت امر قرارگاه قدس برای تصرف یال‌های انتهایی قشن وارد عمل شد. اهمیت تصرف و پاکسازی و تامین این منطقه به دلیل فراهم‌سازی امکان عبور یگان‌های بعدی به سمت ارتفاع آمدین بود. پیچیدگی و استحکامات موجود در منطقه سبب شد تا ادامه عملیات در این محور به شب بعد موکول شود.
ـ لشکر 31 عاشورا روی ارتفاع قمیش وارد عمل شد و با استفاده از راهکار لشکر 10 سید‌الشهدا (ع) پیشروی کرد طور که قبل از روشن شدن هوا، مواضع دشمن در این محور سقوط کرد. ـ لشکر 6 پاسداران نیمی از ارتفاع ویولان را تصرف کرد. علت اصلی عدم تصرف کامل این ارتفاع، وجود برف زیاد و مشکل تردد نیروها بود. ـ لشکر 5 نصر، تیپ 35 امام حسن‌(ع) و تیپ 18 الغدیر دشت هرمدان را تا ساعت 9 صبح پاکسازی کردند. ـ ارتفاع قمیش در محور لشکر 10 به طور کامل تصرف شد و در سمت لشکر 31 قله اصلی آن تصرف نشد و الحاق کامل ایجاد نشد. مجموعاً در شب اول به رغم مشکلاتی که در تردد نیروها در میان برف و کوهستان و در مسیر‌های طولانی وجود داشت، بخش عمده اهداف مورد نظر تامین شد. موقعیت جدید نیروهای خودی در این منطقه (تنگه قمیش) و تأثیرات ناشی از این وضعیت، منجر به افزایش حساسیت دشمن و در نتیجه افزایش فشار قوای عراقی برای باز پس‌گیری منطقه شد. پس از این مرحله موفقیت‌آمیز، لازمه تداوم عملیات تصرف ارتفاعات دولبشک و الاغلو بود که بدین وسیله امکان پیشروی به سمت ارتفاعات موکبه و قیوان فراهم شود. با گذشت زمان و تداوم عملیات نیروهای خودی در شب‌ها و روزهای بعد، در اوضاع جوی بسیار نامساعد و افزایش تدریجی حضور نیروهای دشمن و فشار آنها، ادامه عملیات ضرورتاً نیاز به توان بیشتری داشت و این امر تنها با کسب زمان برای بازسازی یگان‌های امکان‌پذیر بود. بنابراین، نیروها در محورهای مختلف به تثبیت منطقه تصرف شده اقدام کردند. در این عملیات ضمن تصرف ارتفاعات آمدین، ویولان، گوجار، قمیش، تپه سوزنی و گرده شیلان امکان تردد نیروهای قرارگاه رمضان به مناطق آزاد شده در داخل خاک عراق فراهم شد. در این میان، مجموعاً بیش از 70 درصد از اهداف عملیات تامین شد.