بوش، رییسجمهوری آمریکا، در یک سخنرانی درباره سیاست تازه خود در عراق، ضمن اعلام خبر افزایش چشمگیر نیروهای ارتش آمریکا برای بهبود وضعیت امنیتی آن کشور، ایران و سوریه را متهم به حمایت از شورشیان و شبه نظامیان عراقی کرده است.
بوش گفته: "ما حمایتهای ایران و سوریه را مختل و شبکههایی را که تامینکننده آموزش و سلاحهای پیشرفته برای دشمنان ما در عراق هستند را یافته و نابود خواهیم کرد."
همزمان با اعلام استراتژی تازه ایالات متحده در عراق، نیروهای آمریکایی به سرکنسولگری جمهوری اسلامی در منطقه کردنشین اربیل در شمال عراق حمله و کارکنان این دفتر را بازداشت کردند. در جریان این حمله 6 تن از کارمندان کنسولگری توسط سربازان آمریکایی بازداشت شدند و اموال و اسناد آنها نیز توقیف شده است. هر چند دیروز نیروهای آمریکایی در بیانیهای اعلام کردند که یک نفر از کارمندان کنسولگری را آزاد کردهاند. این دومین دستگیری دیپلماتها و افراد دولتی وابسته به ایران توسط نیروهای آمریکایی در عراق است.
کمتر از یک ماه پیش نیز چهار دیپلمات ایرانی نیز توسط نیروهای آمریکایی در عراق بازداشت شده بودند. به نظر میرسد که شدت یافتن تشنجها در عراق و همزمان با اعلام استراتژی تازه آمریکا در آن کشور، اختلاف ایران و آمریکا نیز وارد فصل تازهای شده است. همزمان با اوجگیری نزاعهای لفظی دو کشور، دولت در جریان بررسی بودجه سال 86 در ایران برای آنچه کشف و خنثی کردن توطئهها و دخالتهای دولت آمریکا در امور ایران خوانده، بودجه ویژهای را تصویب کرده است.
مبلغ این بودجه معلوم نیست اما دولت گفته که بخشی از این بودجه را صرف طرح دعاوی جمهوری اسلامی علیه آمریکا در مجامع عمومی بینالمللی و روشن ساختن افکار عمومی در مورد آنچه تهاجم فرهنگی آمریکا و نقض منشور ملل متحد و بیانیههای الجزایر توصیف کرده، اختصاص داده است. رییسجمهور آمریکا در نطق تازه خود ایران و سوریه را متهم کرده که به "تروریستها" و شورشیان اجازه میدهند از خاکشان برای ورود و خروج از عراق استفاده کنند. بوش در عین حال ایران را تامینکننده حمایتهای مالی برای انجام حملات به نیروهای آمریکایی توصیف کرده و گفته که با نفوذ ایران در عراق مقابله خواهد کرد و جلوی آن را خواهد گرفت.
از سوی دیگر، آمریکا در مدت زمان کوتاهی که از تصویب قطعنامه 1737 شورای امنیت درباره برنامههای هستهای ایران میگذرد، دست به تحریم بانکها و شرکتهایی زده است که در قطعنامه نامی از آنها به میان نیامده بود. تحریم شرکتهایی از روسیه و سوئیس و بانکهای ایرانی سپه و صادرات از جمله اقدامات تازهای است که ایالات متحده برای فشار بیشتر به ایران اعمال کرده است. همزمان با پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، امیدهایی درباره کمتر شدن تشنجها میان آمریکا و ایران مطرح شد و حتی وزیر دفاع جدید آمریکا خواستار مذاکره مستقیم کشورش با ایران درباره عراق شد.
چندی بعد، گروه تحقیق عراق موسوم به گروه بیکر ـ همیلتون که متشکل از چهرههای برجسته هر دو حزب جمهوریخواه و دمکرات و درصدد یافتن راهکاری برای کاهش خشونتها در عراق بود، به بوش پیشنهاد کرد تا مذاکرات مستقیمی را با ایران و سوریه سامان دهد. طرح این دیدگاه امیدهایی به وجود آورد تا ضمن مذاکره با آمریکا از شدت فشار این کشور بر پرونده هستهای کاسته شود اما سخنرانی بوش درباره استراتژی تازه در عراق به تمامی این احتمالات پایان داده و حتی چشمانداز پرتنشتری را نیز میان دو کشور ترسیم کرده که نخستین مورد آن حمله به کنسولگری ایران در اربیل و بازداشت کارکنان آن است.
با توجه به وضعیت پرونده هستهای ایران و استراتژی تازه آمریکا در عراق، به نظر میرسد که آمریکا فشار خود بر ایران را از دو سو (پرونده اتمی و موضوع عراق) افزایش داده و با استناد به قطعنامه1737 به شمار متحدان خود در جهان از جمله کشورهای جنوب شرقی آسیا و اروپا نیز افزوده است. قرار گرفتن اکثریت کنگره به دست دمکراتها نیز تا کنون تاثیری بر سیاستهای ایالات متحده بر ایران نداشته و انتظار نیز نمیرود که کنگره نقش پررنگی در کاهش فشار کاخ سفید به ایران ایفا کند.
حسن روحانی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی ایران اخیرا گفت که دمکراتها لحن نرمتر و حقوقیتری نسبت به جمهویخواهان دارند "جمهوریخواهان سریعتر متوسل به گزینههای نظامی میشوند اما دمکراتها تامل بیشتری میکنند". اما روحانی در عین حال گفته "حتی در صورت تفوق دمکراتها، احتمال تهدید نظامی منتفی نمیشود و فشارهای سیاسی و اقتصادی بیشتر خواهد شد،" چرا که به اعتقاد وی هماهنگی اروپا و آمریکا بیشتر میشود.