امیر آذرافزا
1- چندی است که برخی از نظامیان، که در ارگانهای مختلف انقلابی خدمت میکردند، با استعفا از مقام خود به جرگه سیاسیون وارد میشوند.
در اصل قضیه شاید هیچ ان قلتی نباشد، اما نحوه این تغییر هویت از جمله مقولاتی است که کیفیت وقوع آن، محل بحث است.
مثلاً فرمانده سابق نیروی انتظامی تهران با استعفا از منصب خویش، نامزد شورای شهر میشود، باید پرسید که آیا فرماندهی پلیس تهران بزرگ جایگاهی کمتر از عضو شورای شهر است؟ این سخن بیتوجهی به هویت نظامی و تغییر جایگاه دادن آنی، بیشک موجب تضعیف نهادهای نظامی خواهد شد و این تلقی را به وجود میآورد که برخی به هویت نظامی خود بیاعتناد هستند و مترصد آنند که به هر قیمتی تغییر جایگاه بدهند.
در همه جوامع، نظامیان جزء برجستهترین گروههای مرجع هستند در میان مردم از جایگاه و اعتبار برجستهای برخوردارند، در ایران نیز به واسطه مجاهدتهای کلیه نیروهای نظامی کشور در 8 سال دفاع مقدس، ملت همواره نظامیان را حامی و پشتیبان خود دیده است پس چگونه است که برخی به این راحتی از جرگه نظامیان برون میآیند و عالم پرخطر سیاست را برمیگزیند، آن هم در کشوری که مقام معظم رهبری، نظام بودن را باعث افتخار دانستهاند، و در یک کشور اسلامی، آن را یک هویت والا بهشمار آوردهاند.
2- این تفسیر هویت ناگهانی، در بطن خود، آسیبهایی را به همراه دارد یک نظامی همیشه قوانین یکسان و روندهای لایتغیر سر و کار داشته است، اما سیاست، عرصه تحولات آنی و زودگذر و تغییر موضع است. بنابراین میتوان گفت تربیت نظامی با منش سیاسی که در پی کسب قدرت است منافات دارد. به نظامی آموخته شده است که فرمان بدهد یا فرمان ببرد.
اما در سیاست که تحولات آنی فرمان میدهد بنابراین یک نظامی چگونه میتواند در یک محیط متغیر و سرشار عمل کند. البته بدیهی است که نیروی مسلح به واسطه پرورش نیروی وسیع این قابلیت را دارا هستند که در مواقع نیاز از تجربهشان بهره گرفته شود. اما این بهرهگیری میتواند در یک مقام صرف اجرایی باشد نه استحاله یافتن به سیاستمداری و حرکت در مسیرهای سیاسی خاص برای نیل به یک جایگاه.
بیتردید نخبگان نیروهای مسلح حائز شرایط قرار گرفتن در مقام اجرایی برای خدمت به مردم هستند و میتوانند در جایگاههای گوناگون به ملت خدمت کنند. ما در جریان سالهای دفاع مقدس تخصص و تعهد این بزرگواران را مشاهده بودهایم اما بحث ان است که چرا برخی حاضرند با تنزل جایگاه، از افتخار «نظامی بودن» کناره بگیرند. هویتی که مقام معظم رهبری آن را «دینمدار، آماده دفاع و مایه امنیت و آرامش مردم» به شمار آوردهاند.