گرایش مردم بحرین به احزاب شیعه

علی تتماج
با اعلام نتایج انتخابات بحرین ائتلاف شیعیان با 17 کرسی از 40 کرسی توانستند به عنوان اصلی‌ترین اپوزیسیون در پارلمان این کشور حضور یابند تا بیانگر گرایش مردم این کشور به حضور بیشتر شیعیان در تعیین آینده این کشور باشد.
نتایج انتخابات بحرین حکایت از این امر دارد که ائتلاف سیاسی وفاق ملی با کسب 17 کرسی از 40 کرسی توانسته است برای نخستین بار به نتیجه‌ای مطلوب در پارلمان بحرین دست یابد. همچنین در این انتخابات 4 تن از نامزدان جمعیت کار ملی دموکرات (چپگراها، ملی‌گراها، مستقلین) که با جمعیت وفاق ملی اسلامی بحرین ائتلاف کردند، نیز در این انتخابات پیروز شدند تا ترکیب شیعیان تکمیل‌تر گردد. این انتخابات در حالی برگزار شد که اولا مردم بحرین از گرایش دولتمردانشان به آمریکا و غرب ابراز نارضایتی کرده و خواستار رویکرد به جهان اسلام می‌باشند ثانیا در عرصه داخلی بحران‌‌های متعددی برای مردم ایجاد گردیده که دولت توانایی حل آنها را ندارد ثالثا نهضت‌های بیداری اسلامی در این کشور در حال گسترش می‌باشند. رابعا شیعیان که اکثریت جمعیت بحرین را تشکیل می‌دهند در عرصه حکومت از جایگاه ویژه‌ای برخوردار نبوده و تحت سیطره اهل سنت می‌باشند. براین اساس دلایل گرایش مردم به شیعیان را در چند محور می‌توان دید:
1. تحولات بحرین حکایت از دو رویکرد متفاوت در برابر آمریکا و غرب دارد. از یک سو دولت بحرین تلاش دارد تا با آمریکا همکاری‌های بیشتری داشته باشد چنانکه مقامات کاخ سفید نیز رویکردی همه‌جانبه به این کشور داشته‌اند. نمونه بارز این سیاست‌ها را می‌توان در دیدارهای مکرر مقامات آمریکا از بحرین و برگزاری بسیاری از اجلاس‌های منطقه‌ای با میزبانی این کشور و در نهایت مشارکت در رزمایش آنها در خلیج فارس مشاهده نمود. از سوی دیگر مردم بحرین خواستار دوری از آمریکا و استقلال از آن می‌باشند. برگزاری ‌تظاهرات‌های ضدآمریکایی و مخالفت با همکاری با این کشور در ماههای اخیر تشدید گردیده است. در چنین شرایطی رویکرد مردم به شیعیان که از مخالفان آمریکا می‌باشند را می‌توان اقدامی از سوی ملت بحرین برای جلوگیری از گرایش بیشتر دولتمردانشان به غرب ارزیابی نمود.
2) نکته قابل تامل در عرصه منطقه‌ای گرایش ملتهای عربی به احزاب و گروههای شیعه می‌باشد نتایج انتخابات عراق، لبنان و عربستان مصر و... نشانه‌ای از رویکرد ممالک عربی به شیعیان می‌باشد . بر این اساس نتیجه انتخابات بحرین را می‌توان ادامه گرایشات اعراب به شیعیان و نهضت‌های بیداری دانست که می‌تواند اتحادیه‌های منطقه‌ای با محوریت پارلمان‌های شیعه را بیش از پیش توسعه دهد. در همین حال این نکته قابل ذکر است که پیروزی حزب الله لبنان در جنگ 33 روزه با رژیم صهیونیستی موجب بیداری در جهان اسلام (بویژه در کشورهای عربی) گردید که نتیجه آن ایجاد نهضت‌های جدید در میان مسلمانان می‌باشد که محور اصلی آن را شیعیان تشکیل می‌دهد. مردم بحرین از جمله مردم جهان عرب می‌باشند که با غرور پیروزی حزب‌الله را جشن گرفته و خواستار حمایت دولت از نهضت‌های شیعی در جهان عرب برای مقابله با ر‌ژیم صهیونیستی و آمریکا گردیدند.
3) بحران‌های داخلی بحرین بویژه محدودیت‌هایی که تاکنون برای شیعیان اعمال گردیده، نارضایتی‌های عمومی از دولت را در پی داشته است. اکنون مردم بحرین برآنند با شکستن ترکیب پارلمان کشورشان، اعمال فشارها بر دولت برای توجه به امور داخلی را افزایش داده تا بوسیله شیعیان به حقوق خود دست یابند. حضور 72 درصدی مردم در انتخابات نشانه گرایش مردم برای تعیین سرنوشت و آراء آنها به شیعیان به منزله یافتن راهکاری برای حل بحران‌های داخلی می‌باشد. (روند سیاستگذاری و اقدامات شیعیان در منطقه بیانگر این حقیقت است که آنها توانسته‌اند به عنوان وزنه‌ای تاثیرگذار در احقاق حقوق ملت در پارلمان‌های عربی ایفای نقش نمایند لذا مردم بحرین نیز به دنبال دست‌یابی به چنین راهکاری می‌باشند.)
4) از طرح‌هایی که به صورت آشکار و پنهان از سوی مقامات بحرین صورت گرفته است برقراری روابط با رژیم صهیونیستی بویژه در امور اقتصادی است. گزارش‌های منتشره حکایت از این امر دارد که میامه برخی قراردادهای پنهانی با رژیم صهیونیستی برای حضور شرکت‌های صهیونیستی در این کشور را به امضاء رسانده است. این اخبار در حالی منتشر گردیده که مردم بحرین به عنوان مردم مسلمان و حامی ملت فلسطین، مخالف این تحرکات می باشند و حتی تظاهرات بسیاری در محکومیت این اقدام و جنایات صهیونیست‌ها انجام داده‌اند. اکنون ملت بحرین برآن است تا با حضور گسترده اپوزیسیون شیعه در پارلمان از گرایش بیشتر دولت به رژیم صهیونیستی جلوگیری و مانع از تکرار تحولات گذشته کردند.
بر این اساس می‌توان گفت که گرایش مردم بحرین به ائتلاف شیعه که 17 کرسی از 40 کرسی را برای آنها به همراه داشت، بیانگر دوری ملت از سیاست‌های یک جانبه دولت و تلاش برای احقاق حقوق خود می‌باشد، چنانکه این تحرکات نیز پیش‌تر در سایر کشورهای عربی نیز صورت گرفته بود که حضور موفق شیعیان را در پی داشته است. با این تفاسیر حضور پررنگ شیعیان در پارلمان بحرین را می‌توان سرآغازی بری مخالفت بیشتر مردم این کشور با سیاستهای آمریکا و رژیم صهیونیستی دانست که نتیجه نهایی آن شکست طرح‌های آمریکا در خاورمیانه بویژه جهان عرب برای ایجاد دولتهای همسو با منافع و اهداف خود است. آمریکا با آزاد گذاردن دولتهای عربی منطقه برای محدودسازی شیعیان (نظیر آنچه در بم و بحرین مشاهده گردیده) تلاش داشته تا شیعیان را در تنگنا قرار داده تا از شروع بیشتر گرایشات ضدآمریکایی جلوگیری کند که در سالهای اخیر این حربه با شکست مواجه گردیده و آمریکا بیش از پیش پایگاه‌های خود در منطقه را از دست می‌دهد تا شکست‌های دولت بوش همچنان ادامه یابد در حالی که بیداری ملتهای منطقه آنها را به احزاب ضدآمریکایی و اتحادیه‌های منطقه متمایل می‌سازد که گرایش به گروههای شیعه بخشی از این بیداری و خواسته‌های مردمی می‌باشد که در آینده نیز تکرار خواهد گردید.