دومین روز از برنامه اعضای سازمان دانشآموختگان ایران اسلامی (ادوار تحکیم وحدت) و دفتر تحکیم وحدت (طیف علامه) با سخنرانی احمد زیدآبادی و تعدادی از فعالان دانشجویی برگزار شد. زیدآبادی در این مراسم با بیان اینکه در چند سال اخیر در مورد بحث حقوق بشر زیاد صحبت شده است و حجم عظیمی از مطالب مطبوعات و سخنرانیها به این مساله اختصاص داده شده است گفت: در ابتدای طرح این مساله از حقوقهایی صحبت میشد که خیلی عادی و معمولی بود. الان وقتی میخواهیم راجع به این موضوع صحبت کنیم لیست بلندبالایی داریم بدون اینکه حتی اوایل فهرست را به لحاظ عملی طی کرده باشیم. ذهن ما چندان معطوف به عمل نیست و بیشتر معطوف به اندیشه است. هر چه در حوزه عمل بیشتر در جا میزنیم به لحاظ ذهنی رادیکالتر میشویم. این روزنامهنگار گفت: وقتی مفاهیم را رادیکال کنیم حالت انتزاعی پیدا میکند و متن جامعه با آن فاصله میگیرد. مردم از مساله حقوق بشر تصور یک چیز انتزاعی روشنفکرانهای که مفهوم نیست دارند. برای جبران این مساله باید مسائل مربوط به نیازهای اولیه هر انسانی را مطرح کنیم در آن سطح مفهومسازی کنیم. حقوق بشر مجموعه نیازهایی است که برای بهتر و بیشتر زندگی کردن به آن نیاز دارد. زیدآبادی ادامه داد: ابتداییترین و پیش پا افتادهترین نیاز که حق هر فردی است امنیت است. کار ویژه دولت تامین امنیت شهروندان است.
این مساله باید برای همه جا بیافتد اما به نظر میآید دولتهایی که به ویژه به خواست عمومی جامعه بیاعتنا هستند و فکر میکنند که برآمده از نیاز و اراده جامعه نیستند برای بقای خود حق دارند امنیت شهروندان را به خطر بیندازند و ناامنی در میان آنها ایجاد کنند. وی خاطرنشان کرد: نیازهای معیشتی نیز در اعلامیه جهانی حقوق بشر مطرح شدهاند که دولتها موظف هستند تا حدی این نیازها را تامین کنند. البته اینها به دلیل اینکه جنبش اصلاحات صبغه سیاسی پیدا کرده است کمرنگ شده و حتی عدهای فکر میکنند که اعلامیه جهانی حقوق بشر تنها به آزادی بیان و مسائل خاص روشنفکران پرداخته است. دولتهایی که نتوانند جامعه را به گونهای اداره و مدیریت کنند که در آن روز به روز بیکاری، فقر روزافزون آدمهای بیخانمان، فسادهای ناشی از فقر گسترش پیدا کند ناتوان هستند. وقتی این نیازهای ابتدایی تامین میشود نیازهای متعالیتر جایی برای طرح پیدا میکنند وی خاطرنشان کرد: انسان به عنوان موجودی که باید بیندیشد و میاندیشد و حق اندیشیدن دارد – که تبلور بیرونی آن در سطح بیان و در سطح قلم دیده میشود – در این حوزه نیز دارای حقوقی است. آزادی فکر یعنی آزادی گفتن و نوشتن را از انسانی دیگر بگیرد چرا که انسان اساسا با اندیشیدن معنا پیدا میکند. وی گفت: از حقوق دیگری که انسانها دارند این است که اگر فرد در خود استعداد این را ببیند که میتواند رهبری یک کشور را به دست بگیرد و یا رئیسجمهور، رئیس مجلس و نماینده باشد بتواند بدون هیچ محدودیتی از آن برخوردار باشد.
همان طور که آقای رئیسجمهور فرموده بودند که این مدیریتها میراث پدری کسی نیست. این چیزی است که ما 10 سال است میگوییم. فقط فرق حرف ما با آقای رئیس جمهور این است که او میگوید مثلا این حق فلان طیف یا گروه نیست اما میگوییم همه افراد مستعد با هر نوع گرایش فکری و سیاسی باید از این حق برخوردار باشند. وی با ابراز این عقیده که قدرت بین تعداد محدود و خاصی در گردش است گفت: اگر کسی بخواهد در این کشور رئیس جمهور شود حق دارد حزبی را برای نشر افکار خود میان اکثریت مردم تشکیل دهد. این حزب میتواند گسترش پیدا کند و مهمتر از آن حق داشتن رسانه را دارد. زیدآبادی با بیان اینکه یک حزب حق اعتراض عمومی و برگزاری تجمع اعتراضآمیز را دارد افزود: دولتی را سراغ ندارم که خود را دموکرات تلقی کند و از برگزاری تجمعات قانونی بهراسد.
زیدآبادی با بیان اینکه جامعه ما محافظهکار است و فعالان سیاسی محدود هستند، افزود: جامعه دچار گرفتاریهای معیشتی است. در واقع هنوز چیزهایی است که باعث میشود افراد نارضایتیهایشان را بروز ندهند و خواستار تغییرات بنیادین نشوند. در عین حال وضعیت جامعه هم به گونهای است که اگر وضعیت اقتصاد از این خرابتر شود احتمال اینکه افرادی که چیزی برای از دست دادن ندارند به یک نیروی معترض فعال تبدیل شوند زیاد است. وی ادامه داد: یکی از حقوقی که بشر دارد این است که وقتی به هر دلیلی جرمی انجام داد کسی حق ندارد حیثیتش را لکهدار کند. روند رسیدگی به جرم باید با توجه به حیثیت و شخصیت و قداست فرد باشد. بر این اساس متناسب با جرم میشود فرد را مجازات کرد و اعتراضی هم به آن نیست. اما اینکه فرد را تحت فشار و شرایطی سخت قرار داد نقض حقوق بشر است. زیدآبادی گفت: متاسفانه روشنفکران ما مفهوم حقوق بشر را بسیار استعلایی کردهاند.
مصادیق حقوق بشر همین برآورده شدن نیازهای اولیه انسان است. توجه به حقوق اولیه و ابتدایی مردم همچون داشتن زندگی سالم و امن بسیار مهمتر از آن است که مدام بودجههای کشور را برای ایجاد و گسترش برخی نهادها و سازمانهای دولتی صادر کرد و آنها هر سال بودجه بیشتری طلب کنند. وی ادامه داد: یکی از حقوقی که امروز در جامعه ما پایمال میشود این است که امکانات باید بر اساس صلاحیتها تملق بگیرد نه وابستگی حزبی و گرایشهای عقیدتی و سیاسی. در حاشیه برخی نهادهای دولتی محافلی پا گرفته که مدام برای آن بودجه دولتی تعریف میشود. زیدآبادی ضمن انتقاد به صرف بودجههای کلان در برخی حوزهها گفت: بریز و بپاشهای زیادی در دستگاههای دولتی انجام میشود که اگر کسی آنها را جمع کند، برای حل بسیاری از مشکلات مصرف میشود. اینکه یک شخص نمیتواند زندگی شرافتمندانهای داشته باشد و دست به جرم و جنایت میزند نقض حقوق بشر است.