استقلال رای و مناعت طبع لازمه نمایندگی

* با توجه به آنکه مجلس هفتم در ماه‌های پایانی کار خود به‌سر می‌برد عملکرد این مجلس را چطور ارزیابی می‌کنید؟ آیا به وعده‌های نمایندگان این مجلس در آستانه انتخابات مجلس هشتم جامه عمل پوشانده شد؟

** از آنجا که کلیت مجلس هفتم با اکثریت بالایی از نمایندگان آن متعلق به اصولگرایان است توقع و انتظارات مردم از جریان اصولگرایی بسیار بالاست. به نظر من عملکرد مجلس هفتم با در نظر گرفتن انتظارات مردم به‌طور میانگین خوب بوده است. البته مجلس هفتم در برخی زمینه‌ها عملکردی قوی داشته و در برخی زمینه‌ها هم دارای نقایص جدی بوده است.

* مشخصا نقاط قوت و ضعف عملکرد این مجلس از نظر شما چه مواردی است؟

** مجلس هفتم در رابطه با مسائل سیاست خارجی و پیگیری آرمان‌های امام(ره) و رهبری بسیار فعال عمل کرده و با اعلام مواضع بموقع، تذکر، سوالات و قوانین مربوطه، نسبت به روابط عزت‌مدارانه با سازمان‌های بین‌المللی و کشورهای خارجی، عملکرد مثبتی داشته است. پیگیری پیشرفت‌های انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز، مشارکت  در همایش‌های داخلی و بین‌المللی و پیگیری سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی از جمله دیگر عملکردهای شایان توجه مجلس هفتم است. همچنین این مجلس در سوالات، تحقیق و تفحص‌ها و استیضاح‌هایش همواره حساسیت خود را به حقوق مردم نشان داده است. تحقیق و تفحص از سازمان مدیریت، بررسی وضعیت سوانح هوایی و استیضاح وزیر آموزش و پرورش از بارزترین این موارد است. چه آنکه من خودم از جمله استیضاح‌کنندگان آقای فرشیدی بودم و دولت با وجود برخی تعریف‌های اولیه، پس از چند ماه متوجه مشکلات این وزارتخانه شد. البته آقای فرشیدی شخصا مشکلی نداشتند اما مدیریت‌شان محل ایراد و نقد بود. در مورد نقاط ضعف مجلس هفتم باید بگویم که مجلس به عنوان قوه‌ای که به فرموده امام(ره) در راس امور است و به فرموده رهبر معظم انقلاب مظهر مردم‌سالاری دینی به شمار می‌رود، کمتر از توان و ظرفیت‌های خود بهره گرفته است.

البته این عارضه بیشتر متوجه هیات‌رئیسه و مدیریت مجلس هفتم است که به نام هماهنگی با دولت سبب شدند تا مجلس در جایگاه اصلی و واقعی خود قرار نگیرد. حال آنکه لازمه مجلس مقتدر، منسجم و کارآمد استفاده از همه ظرفیت‌های قانونی برای اعتلای نظام است. نقطه‌ضعف دیگر مجلس توجه کمتر به مسائل راهبردی بود که سبب شد مجلس هفتم همچون برخی مجالس پیشین دچار روزمره‌گی شود. ضعف در تعیین اولویت‌ها، پیگیری شعارهایی که بیشتر تبلیغاتی و انتخاباتی بود تا اساسی و فرصت تحقق آن فراهم نشد هم از دیگر نقاط ضعف مجلس هفتم است. البته با وجود این نقطه‌ضعف‌ها، تصویب قوانینی چون قانون خدمات ایثارگران، توجه به بیمه همگانی و امور روستاها از جمله نکات مثبت مجلس هفتم بود که تایید کلیات و جهت‌گیری مجلس اصولگرا توسط رهبر معظم انقلاب موید این امر است و سبب می‌شود تا معدل این مجلس از سطح متوسط و خوب برخوردار باشد.

* با این وجود مجلس هشتم باید چگونه مجلسی باشد و اولویت‌های آن به نظر شما چیست؟

** مجلس هشتم مجلسی است که برنامه پنجم توسعه را به عنوان زیربنای تحقق سند چشم‌انداز 20 ساله به تصویب خواهد رساند و لازم است که در جریان بررسی و تصویب آن، ایرادات برنامه چهارم را رفع کند. رای اعتماد به وزرای کابینه دولت دهم، پیگیری سیاست‌های کلی نظام، فقرزدایی، اصلاح نظام اداری و تشکیلات کلان کشور، کارآمدی هیات‌رئیسه مجلس، توجه به مسائل معیشتی مردم و کارکنان دولت، پیگیری فعالانه ریشه‌یابی و حل معضلات فرهنگی، هدفمند کردن یارانه‌ها به نفع طبقه متوسط جامعه و تصویب قوانین لازم برای ارتقای وضعیت زن و خانواده از جمله مهم‌ترین مسائلی است که در مجلس هشتم باید به آن توجه کرد.

* با توجه به اولویت‌هایی که برای مجلس هشتم تعریف کردید، نمایندگان این مجلس باید چه ویژگی‌هایی داشته باشند و چه مسائلی را در برنامه‌های خود بگنجانند؟

** نمایندگان مجلس هشتم باید به مسائل اساسی و کلان نظام توجه داشته و به‌طور کلی کلان‌نگر باشند. همچنین باید دردشناس بوده و از مطالبات مردم مطلع باشند و از نظرات و پیشنهادات مردم استقبال کرده و توانایی نقد داشته باشند. استقلال رای و مناعت طبع از دیگر ملزومات نمایندگی است تا آنان وامدار صاحبان زر و زور نشوند. نمایندگان مجلس باید متدین، متعهد، منظم و دارای تخصص، شایستگی لازم و تجربه کافی باشند و از مشکلات قانونگذاری و اجرا مطلع باشند و ارتباطشان را با مردم قطع نکنند.

* با توجه به ترکیب ثبت‌نام‌کنندگان و تایید صلاحیت شدگان، شما انتخابات آتی را چگونه پیش‌بینی می‌کنید و برای جلب مشارکت گسترده مردم چه توصیه‌هایی دارید؟

** برخورد وزارت کشور و شورای نگهبان در چند روز باقیمانده تا انتخابات در جلب مشارکت گسترده مردم بسیار موثر است اما متاسفانه کسانی در نیمه راه از رد صلاحیت شدن‌ها و احراز صلاحیت‌ نشدن‌ها اظهار خوشحالی می‌کنند و حتی به اندازه وزیر کشور و معاون سیاسی وی احتمال اشتباه و خطا را نمی‌دهند. این نوع رویکردها شائبه حذف رقیب را دامن می‌زند. اما همان‌طور که توقع نداریم رد صلاحیت شده‌ها تا اعلام نتایج نهایی کل سیستم انتخابات را زیر سوال ببرند و باعث نگرانی مردم شوند، توقع هم نباید داشته باشیم که تا پایان فرصت احقاق حقوق ثبت‌نام‌کنندگان، به بهانه اینکه تعداد شرکت‌کنندگان کافی است، حقوق تضییع شده احتمالی برخی افراد در هیات‌های اجرایی و نظارتی نادیده گرفته شود. باید سعی کنیم که خطاهای انسانی به حداقل ممکن برسد. فکر می‌کنم اگر دامنه رد صلاحیت شده‌ها در مراحل اولیه اجرایی تا این حد گسترده نبود، زمینه مناسب‌تری برای انتخابات حداکثری وجود داشت. گرچه عملکرد شورای نگهبان و اظهارات دلسوزان نظام و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب در بسیج مردم چاره‌ساز است، البته وزارت کشور و فرمانداری‌ها که معتمدین هیات‌های اجرایی را انتخاب کرده‌اند باید پاسخگوی عملکرد این هیات‌ها باشند. لازم است در آینده فکری بشود که معتمدین مردم بر اساس سلایق نمایندگان دولت‌ها انتخاب نشوند.

* رهبر معظم انقلاب برای پرشورتر شدن انتخابات آتی، توصیه‌هایی به مسئولان اجرایی و نظارتی، کاندیداها و مردم داشتند. به‌نظر شما برای تحقق این توصیه‌ها چه باید کرد؟

** کاندیداها باید با رعایت قوانین، حفظ حریم شخصی رقبا و مسئولیت‌پذیری در برابر وعده‌های انتخاباتی، پیش روند و خدای ناکرده با چاپ شب‌نامه‌ها و ورود به حریم خانوادگی و شخصی افراد به‌منظور حذف رقبایشان، سبب تشویش اذهان عمومی نشود. همچنین کاندیداها باید تقوای لازم و عدالت را در استفاده از امکانات دولتی و عمومی رعایت کنند. مسئولان اجرایی و نظارتی هم باید دقیقا قانون را ملاک قرار دهند. برای این منظور لازم است شورای نگهبان به ‌علت گستردگی حوزه‌های نظارتی، همچون قوه قضائیه یک رویه عمومی نظارتی را تدوین کند و بر کارگزاران خود نظارت ویژه‌ای اعمال نماید تا امکان دخالت‌های محلی قبیله‌ای و شخصی و اختلافات ریشه‌دار بومی در تایید و رد صلاحیت‌ها اثرگذار نبوده و انجام انتخابات صحیح را از بین نبرد. این کفایت نمی‌کند که فقط فقهای امین رهبری و حقوقدانان مورد تایید دو قوه قضائیه و مقننه در آخرین مرحله بر بررسی صلاحیت‌ها و روند انتخابات نظارت کنند، بلکه لازم است با آموزش، گزینش صحیح و توجه به توصیه‌های اخلاقی و قانونی و حتی جابه‌جایی‌های شغلی و منطقه‌ای، شورای نگهبان کیفیت نظارت در شهرستان‌ها و استان‌ها را بالا ببرد تا قداست این جایگاه مقدس در قانون اساسی خدشه‌دار نشود. اعضای اصلی شورای نگهبان باید کارگزاران نظارتی خود را در فواصل انتخابات زیر بال و پر خود بگیرند تا احتمال خطا را به حداقل برسانند.