جنگ پنهانی جاسوسان اقتصادی
مترجم: اسد شکورپور
پس از اتمام جنگ سرد میان قدرتهای بزرگ و یکهتازی آمریکا در جهان، دستیابی به اطلاعات نقش مهم و سرنوشتسازی را در اتخاذ تصمیمات هدفمند در راستای کسب بازارهای جدید ایفا میکرد.
در جنگی که دولتها و شرکتها برای دستیابی به اطلاعات حیاتی رقبا، همه چیز را مباح دانستند بدین ترتیب جنگ در جهان شکل جدیدی به خود گرفت که به جنگ اقتصاد در بازارهای جهانی موسوم است.
برای این که قدرتهای بزرگ سهم خود را در بازارهای جهانی حفظ کنند به جنگ جدیدی روی آوردند که اسلحه و بمب در آن نقشی ندارد و لشکریان آنها دستگاههای مخابراتی مختلفی هستند که سعی میکنند تا اسرار صنعتی و تجاری دولتهای دیگر را سرقت کنند و به اطلاعات اقتصادی مهم دستیافته و آنها را در اختیار رؤسای شرکتهای تجاری مهم قراردهند تا این که آنها بتوانند در حین اتخاذ تصمیمهای مهم و انجام مذاکرات، براحتی عمل کنند و در رقابتهای جهانی پیروز شوند. آژانس اطلاعاتی آلمان به فعالیت آژانسهای اطلاعاتی مختلف در زمینه جاسوسی اقتصادی اشاره کرده و تمام کشورها را به کشمکش و درگیری برای جمعآوری اطلاعات علمی و تکنولوژیکی متهم میکند و میافزاید: صدها مزدور روسی، چک، اسلواکی، چینی، اسرائیلی، آمریکایی و سایر کشورهای غربی چه در کشورهای پیشرفته و چه در کشورهای درحال توسعه حضور دارند تا این که در تمامی زمینههای اقتصادی از جمله تجارت و کشاورزی اطلاعاتی جمع آوری کنند. بدینترتیب که بتوانند بازارهای قدیمی خود را حفظ کنند و بازارهای جدیدی نیز به دست آورند.
از سوی دیگر در گزارش سالانه امنیت ملی سال ۱۹۹۳ کانادا نیز آمده است اسرار علمی و پژوهشهایی که کانادا برای جمعآوری آنها سالها تلاش کرده و میلیونها دلار هزینه کرده بود سرقت شده و به کارخانهها و شرکتهای خارج از کانادا منتقل شده است.
در این گزارش تصریح شده جاسوسهای اقتصادی جنگ پنهانی را آغاز کردهاند که این مسأله شرکتهای کانادایی را تهدید میکند. در همین زمینه گزارشهای مرکز ضدجاسوسی فرانسه میگوید: آمریکاییها جاسوسی اقتصادی را به عنوان هدف اول خویش انتخاب کردهاند و تعداد جاسوسهای آمریکایی که در فرانسه فعالیت میکنند از ۸۰ تن بیشترند که این مسأله نگرانی محافل رسمی فرانسه را برانگیخته است. امری که حتی باعث شد تا فرانسه ۵ تن از کارمندان سفارت آمریکا را اخراج کند. ژاپن نیز برای جاسوسیهای صنعتی، تکنولوژیکی و اقتصادی اهمیت زیادی قائل است و چین هم در اروپا و آمریکا جاسوسهای اقتصادی زیادی مستقر کرده است.
با وجود آن که شرکتهای جهان در اثر جاسوسی سودهای زیادی را به دست میآورند ولی به بسیاری از شرکتهای دیگر نیز خسارتهایی وارد میشود و یک عامل منفی در توسعه اقتصادی به شمار میرود. تعدادی از کارشناسان آلمانی تأکید میکنند جاسوسیهای اقتصادی و صنعتی ضد شرکتهای آلمانی سالانه حدود ۵۰ هزار فرصت شغلی در این کشور را به هدر میدهند.
خبرگزاری آلمان به نقل از یکی از کارشناسان امنیتی آلمان اعلام کرد بسیاری از شرکتهای آلمانی در مقابله و رویارویی با عملیات جاسوسی شرکتهای خارجی درخصوص طرحها و تصمیمات خویش عاجزند و در رویارویی با دزدان کامپیوتری نیز ضعف دارند.
این کارشناس میافزاید: عدم توانایی شرکت آلمانی در مقابله با عملیات جاسوسی به این معناست که شرکتهای این کشور قدرت رقابت خویش با سایر شرکتها را از دست میدهند و فرصت کاری داخل کشور به هدر میرود. طبق برآوردها حجم خسارت ناشی از عملیات جاسوسی در آلمان سالانه حدود ۱۰ تا ۵۰ میلیارد یورو است.
حجم خسارت ناشی از جاسوسی آمریکا در سال ۱۹۹۷، حدود ۳۰۰ میلیارد دلار اعلام شد. با وجود آن که در آمریکا قانونی مبنی بر قانون مبارزه با جاسوسی اقتصادی وجود دارد ولی بسیاری از شرکتهای کشورهای دیگر شرکتهای آمریکایی را هدف قراردادهاند تا این که از طریق جاسوسها به اطلاعاتی دربارهشان دست یابند. البته این مسأله عجیبی نیست زیرا آمریکا سالانه حدود ۱۰۸ میلیارد دلار برای پژوهش صرف میکند که حدود یک چهارم مخارج جهان در این زمینه است.
مشکل و پیچیدگی این مسأله زمانی مشخص میشود که ملاحظه میکنیم بیش از ۱۱۰۰ حادثه جاسوسی اقتصادی در این کشور ثبت شده و ۵۵۰ مورد نیز گزارش شده که کاملاً تأیید شده نیست. مهمترین کشورهایی که قصد دارند تا به اسرار اقتصادی آمریکا پی ببرند عبارتند از: فرانسه، آلمان، اسرائیل، چین، ژاپن، روسیه و کرهجنوبی و مجموعاً ۲۳ دولت برای دسترسی به اطلاعات آمریکا بیش از دیگران مصرند.
باوجود آن که قانون جاسوسی اقتصادی آمریکا مجازاتهای شدیدی را برای عاملان این گونه اقدامها در نظر گرفته که ازجمله جرائم ۱۰ هزاردلاری و زندان به مدت ۱۵ سال، اما کماکان مسائل جاسوسی روزبه روز در حال افزایش است.
امری که شگفتی و تعجب کارشناسان و ناظران را برانگیخته این است که شرکتهای متخصصی در این زمینه فعالیت میکنند و با دریافت پول از شرکتهای صنعتی، خدماتی و دولتی برایشان اطلاعات جمع آوری میکنند.
شرکتهای جاسوسی همیشه مزدورانی برای انجام فعالیت در اختیار دارند همچنین آنها حسابداران و تحلیلگران اقتصادی باتجربه را استخدام میکنند. مسأله شگفتانگیزتر آن است که این شرکتها فعالیت خویش را فعالیتی غیرقانونی و عامل خجالت و شرمندگی به حساب نمیآورند، بلکه آنها دستزدن به این گونه اقدام را وظیفهای ملی، خدمت به عموم و دفاع از منافع ملی اقتصادی میدانند.
از مهمترین تشکلهایی که در زمینه جاسوسی اقتصادی فعالیت میکند یک تشکل اطلاعاتی در آمریکاست که در سال ۱۹۸۲ تأسیس شده است. پس از گذشت سالهای زیاد از تأسیس این تشکل اکثر اعضای آن در زمینههای پژوهش درباره بازار و اطلاعات میدانی تخصص پیدا کردند و پس از آن که واقعیت جاسوسی شرکت اوراکل درباره شرکت مایکروسافت افشا شد اعضای این تشکل و سایر شرکتها و مؤسسههای مشابه نگران شدند زیرا مردم به آنها با دید جاسوس نگاه میکردند. امری که باعث شد تا برخی از شرکتهای فعال در زمینه جاسوسی و از جمله تشکل مذکور با صدور بیانیههایی تهمت اقدام به فعالیت جاسوسی را رد کنند و حتی پیمانی را نیز با مزدوران خویش که به حدود ۷ هزارنفر میرسید امضا کردند. در این توافقنامه افراد فعال ملزم شدند تا به قوانین پایبند باشند و به اطلاعاتی که سری نامیده میشود احترام بگذارند.
اما برخی از کارشناسان معتقدند که صدور این گونه بیانیهها و میثاقنامهها باعث نمیشود که شکاکیت نسبت به آنها از میان برود.
جاسوسی اقتصادی به دو شیوه انجام میشود: مستقیم و غیرمستقیم. معمولاً شرکتهای بزرگ و دولتهای پیشرفته از جاسوسی مستقیم استفاده و سعی میکنند تا بر رقبای خویش پیروز شوند و جایگاه والای خویش را حفظ کنند. همچنین کشورهایی که قصد دارند تا به پیشرفتهای جدیدی برسند برای پیوستن به کشورهای پیشرفته و واردشدن به باشگاه بزرگان اقتصاد از جاسوسی اقتصادی استفاده میکنند.
در هر دو مورد افرادی از طریق فریب مادی یا معنوی و یا نادیده گرفتن ارزشها به خدمت گرفته میشود. نکته قابل توجه این است که تباه کردن ارزشها و اصول از شیوههای تخریبکننده و خطرناکتر محسوب میشود زیرا باعث گسترش فساد اقتصادی در میان سران و فساد اجتماعی میشود و به خاطر این که شخص سعی دارد تا به هر طریق ممکن و با هر وسیله به اهداف شخصی خویش برسد تأثیراتش در اقتصاد، جامعه و سایر جنبهها مشخص میشود و نیروهای شایسته را ناگزیر به انزوا، مهاجرت و ناکامی میکند. اما شیوههای غیرمستقیم در جاسوسی اقتصادی نیز خطرناکند. این شیوهها از طریق فعالیتهای علنی و طرحهای مشترک توسط شرکتها، دولتها و مؤسسههای مدنی و نظامی انجام میشود. در این روش جاسوسهای اقتصادی در تمامی اماکن حضور میبابند.
وسایل و امکانات جاسوسی متعدد و متنوعاند که ازجمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد: کارگذاری دستگاههای شنود در دفاتر شرکتها، شنود مکالمات تلفنی و ثبت نامههای فکس شده، ایجاد اختلال در شبکههای کامپیوتری، سرقت اطلاعات، نقشهها و سندها چه به طور عادی و چه با استفاده از سیدیهای کامپیوتری، استفاده از شیوههایی برای سوءاستفاده از رؤسا و مدیران شرکتها، استفاده از مردان و زنان جذاب در راستای صید برخی از کارمندانی که اسرار تجاری در اختیار دارند، استفاده از کارکنان سابق شرکتهای رقیب که اطلاعات ارزشمندی از شرکت قبلی دارند، پرداختن رشوه به برخی از کارمندان برای کسب اطلاعات از آنها، گماردن مزدور در شرکتها با هدف لطمهزدن به سازمانهای اطلاعاتی و شنود مکالمات با هدف دستیابی به بحثهای سری و محرمانه، شنود مکالمات تلفن همراه سرمایهداران و صاحبان شرکتها در حین پرواز با هواپیما و از طریق بازرسی ساکها و دستگاههای کامپیوتری همراه در حین اسکان در هتل، کسب اطلاعات از طریق ارسال نامههای پستی عادی یا E-mail و انجام مکالمههای تلفنی با استفاده از اسامی مستعار، بازدید از سایت شرکتها و تحلیل و بررسی اطلاعات درج شده در آنها، دستیابی به نشریات منتشرشده شرکتها و تحلیل اطلاعات خاص آنها درباره تولید و بازاریابی. نکتهای که لازم است مورد تأکید قرارگیرد این است که جاسوسی اقتصادی در فعالیتهای خویش هیچ تفاوتی میان دولت دوست، همپیمان، دشمن، کشور پیشرفته یا عقبمانده قائل نمیشود و کسب اطلاعات فقط به دستگاههای مخابراتی و اطلاعاتی محدود نمیشود، بلکه شرکتهای بزرگ و مراکز پژوهشی جاسوسی به اقتصاددانان و مزدوران عادی نیز برای کسب اطلاعات از شرکتها و مراکز رقیب تکیه میکنند، چه شرکتهای رقیب داخلی باشند یا خارجی.
عملیات جاسوسی و جمعآوری اطلاعات تمام فعالیتهای حیاتی از قبیل فعالیتهای اقتصادی، خدماتی، غذایی، کشاورزی، علمی، اجتماعی، انرژی، محیط زیست، ارتباطات، بانکها و سایر فعالیتهای تأثیرگذار در اقتصاد را شامل میشود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
