نگرانی آمریکا از خروج انگلیسیها از عراق
در حالی که عراق در بدترین اوضاع امنیتی خود از زمان تجاوز آمریکا و انگلیس در سال 2003 به سر میبرد و ناآرامیها در این کشور روزبهروز بیشتر میشود، رسانههای بینالمللی در هفتههای گذشته اعلام کردند که انگلیس قصد دارد تعداد زیادی از نظامیان خود را از عراق خارج کند. هر چند لندن از زمستان گذشته اقدام به کاهش تدریجی نظامیان خود در عراق کرده، ولی کارشناسان مسایل بینالمللی بر این باورند که تصمیم انگلیس برای خروج نظامیانش به دردسرهای آمریکا در عراق به شدت اضافه خواهد کرد. این دیدگاه از آن جهت حایز اهمیت است که پیگیری تحولات عراق نشان میدهد آمریکا با بالاترین حجم مشکلات خود از زمان سقوط صدام دست به گریبان است و به رغم این که "گوردون براون" نخستوزیر انگلیس در سفر اخیر خود به آمریکا و دیدار با جرج بوش، رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد لندن واشنگتن را در عراق تنها نمیگذارد، آغاز دور جدید خروج نظامیان انگلیسی از عراق به شدت سبب نگرانی مقامات سیاسی و نظامی کاخسفید شده است.
هزینه سیاسی خروج انگلیسیها از عراق
دولت بوش به شدت درخصوص نتایج خروج قریبالوقوع نظامیان انگلیسی از جنوب عراق نگران است و ترجیح میدهد که سربازان انگلیسی برای یک یا دو سال دیگر در عراق باقیبمانند. نگرانی مقامات آمریکایی از آن جهت حایز اهمیت است که تاکنون دولت بوش توجه خود را معطوف مناطق شمالی، غربی و مرکزی عراق کرده و حتی در استراتژی خود برای اعزام 30 هزار نیروی جدید به عراق توجهی به جنوب عراق که توسط نظامیان انگلیسی کنترل میشود نکرده است. البته هزینه خروج انگلیسیها از جنگ عراق که براساس تازهترین آمار منتشره در مجله آمریکایی "نیشن" هفتهای 3 میلیارد دلار برای کاخ سفید هزینه دارد، بیشتر از آن که هزینهای مادی و امنیتی باشد هزینهای سیاسی است. هرچند که با انتشار تصمیم انگلیس مبنی بر به عقب کشاندن نیروهای خود از عراق مقامات آمریکایی سریعا اعلام کردند که جای خالی شریک قدیمی خود در جنگ عراق را پر خواهند کرد، ولی نکته اینجاست که با خروج انگلیسیها از عراق، بوش دیگر نمیتواند بوق و کرنا سر دهد که انگلیسیها در امور عراق مشارکت کامل دارند.
نکته نگرانکننده دیگر این است که حالا که انگلیس تصمیم به خروج نظامیانش از جنوب عراق گرفته، آمریکا متوجه که استراتژی افزایش نیرو که به چشم پیروزی به آن نگاه میکرد، در حال تبدیل شدن به شکست است. به همین علت بوش ترجیح میدهد که انگلیسیها در عراق بمانند، زیرا او نیاز دارد که نظامیان انگلیسیها در این کشور باشند تا بتوانند بوق و کرنا سر دهد که انگلیسیها در امور عراق مشارکت کامل دارند، ولی این مشارکت مدتی است که بیمعنی شده است. دولت انگلیس نیز هر چند شکست در بصره را تکذیب میکند، ولی دیگر ادعای پیروزی در آنجا را ندارد. "کن پولاک" کارشناس مسائل خارجی موسسه تحقیقاتی "بروکینگز" که به تازگی از سفر هشت روزهاش به عراق بازگشته، در گزارشی که درخصوص تصمیم انگلیس برای خروج نیروهایش از عراق منتشر شد آوردهاست: نشانههایی وجود دارد که استراتژی افزایش نیرو تا حدودی موثر واقع شده ولی هیچ نشانه مثبتی در خصوص همکاری انگلیسیها در 12 الی 18 ماه گذشته وجود ندارد. وی در ادامه گزارش خود افزود: من فرض میکنم که انگلیس دیگر نمیخواهد آنجا باشد، آنها در حقیقت الان هم آنجا نیستند. بنابر گزارشی که روزنامه انگلیسی گاردین درخصوص وضعیت نظامیان انگلیسی در بصره منتشر ساخته، در حالی که بصره به منطقهای بسیار ناآرام تبدیل شدهاست و به تعبیر آقای پولاک آنجا همانند غرب وحشی شده، در حال حاضر گروههای رزمی انگلیس در فرودگان بصره جمع شدهاند و کار خاصی برای تامین امنیت منطقه انجام نمیهند. حتی "دیگ چنی" معاون رئیسجمهوری آمریکا درخصوص خروج زودهنگام نظامیان انگلیسی هشدار دادهاست . او در این مورد در سخنانی که بیشتر خطاب به نمایندگان کنگره تا سیاستمداران انگلیسی باشد، گفت: هیچکس نمیتواند نسبت به نتایج احتمالی خروج نظامیان ائتلاف از عراق قبل از اینکه عراقیها بتوانند از خودشان دفاع کنند، اظهار بیاعتنایی کرد.
عواقب خروج نظامیان انگلیسی از بصره : روزهای پرابهام در انتظار بندر استراتژیک
در حالی که مذاکرات و گفتوگوها در واشنگتن در مورد بحرانیتر شدن اوضاع عراق در صورت خروج انگلیسیها از عراق در جریان است، مفسران نظامی آمریکا مشغول کنترل و نظارت بر اوضاع شهر نفتخیز و استراتژیک بصره در جنوب عراق هستند که توسط حدود 5500 نظامی انگلیسی اداره میشود. این شهر بدان جهت از اهمیت بسیاری برای مقامات آمریکایی برخوردار است که پس از بغداد پرجمعیتترین شهر عراق است و منابع نفتی بسیار زیادی هم در آن وجود دارد .
یکی از فرماندهان نظامی آمریکا در عراق در مورد اوضاع جاری بصره میگوید: "اگر بخواهیم اوضاع بصره را دقیقتر و موشکافانهتر بررسی کنیم باید فاکتورها و عوامل مختلفی را در نظر بگیریم. نظامیان انگلیسی از یک سو تحت فشار افکار عمومی انگلیس هستند که هر روز بر فشار خود برای بازگشت نظامیان به کشورشان میافزایند و از سوی دیگر نمیتوانند به راحتی بصره را ترک کنند تا گروههای شبهنظامی به راحتی بتوانند به فعالیتهای خرابکارانه خود ادامه دهند". استفن بیدل یکی از اعضای کمیته روابط خارجی که مشاور ژنرال دیوید پترایوس، فرمانده نظامیان آمریکایی در عراق نیز به شمار میآید در مورد عواقب خروج نظامیان انگلیسی از عراق میگوید: "افراد عادی شاید تنها خروج نظامیان انگلیسی را از عراق ببینند اما نکته نگرانکننده این است که در صورت خروج انگلیسیها از بصره، شرایط بیثبات و بحرانیتری بر جنوب عراق حاکم خواهد شد. شما میتوانید هم به عنوان برنده و هم به عنوان بازنده عراق را ترک کنید و متاسفانه احتمال اینکه نظامیان آمریکایی هم در حالی عراق را ترک کنند که اوضاع این کشور بحرانیتر و بیثباتتر از همیشه باشد بسیار زیاد است".
اتفاقات ناخوشایندی که در بصره رخ خواهد داد تمام نقاط عراق را تحتالشعاع قرار میدهد و تبعات آن در دیگر نقاط این کشور نیز نمایان خواهد شد. بصره موقعیت جغرافیایی ویژهای دارد. این منطقه شصت درصد ذخایر نفتی عراق را در خود جای داده و از سوی دیگر تنها بندر مهم این کشور به شمار میآید. دسترسی بصره به خلیجفارس موقعیت خاصی را نصیب این شهر کردهاست. البته این مزایا از دید تحلیلگران و نظامیان آمریکایی پنهان نماندهاست: "بصره اصلیترین و مهمترین منبع تغذیه عراق به شمار میآید. یکی از سوالاتی که نظامیان آمریکایی در حال فکر کردن به آن هستند این است که آیا در صورتی که جنوب عراق و به خصوص بصره ناامن و بیثبات شود آیا آنها باز هم خواهند توانست نظامیان خود را به راحتی از کویت تغذیه و تامین کنند یا خیر؟"
اندرو کرپینویچ یکی از تحلیلگران نظامی در مرکز تحقیقات استراتژیک آمریکا، بیثبات شدن بصره در صورت خروج انگلیسیها را زنگ خطری برای آمریکا میداند و میافزاید: "اگر چنین اتفاقی بیفتد باید به دنبال راه دیگری برای ارسال تجهیزات و مهمات به نظامیان آمریکایی باشیم". این اصلیترین نگرانی آمریکاییها به شمار میآید. اوضاع در بصره روز به روز نگرانکنندهتر و بحرانیتر میشود. نظامیان انگلیسی که در حال خروج از عراق هستند در پایگاه هوایی شعیبه در جنوب غرب بصره مستقر شدهاند و تنها پانصد نفر آنها هنوز در یک کاخ در داخل شهر بصره حضور دارند. سخنگوی وزارت دفاع انگلیس میگوید: "هنوز قصد نداریم کاخ بصره را به عراقیها واگذاری کنیم. اما احتمالاً این اتفاق در پاییز امسال رخ خواهد داد".
ماه گذشته و پس از آنکه گروه کوچکی از نظامیان انگلیسی مرکز فرماندهی پلیس بصره را ترک کرده و به کشور خود بازگشتند، گزارشهایی مبنی بر تشدید فعالیتهای برخی گروههای شبهنظامی منتشر شد. این بار نیز مطمئناً این اتفاق رخ خواهد داد و حتی میتوان تصور کرد شدت آن بسیار بیشتر از قبل خواهد شد. جیمز گاوریلیس یکی از نظامیان بلندپایه در پنتاگون میگوید: "این که تصور کنیم تمام دردسرها و آشوبها در عراق زیر سایه سنیها صورت میگیرد، تصور کاملاً اشتباهی است. گروههای شبهنظامی این توانایی را دارند تا همه چیز را برای شما به جهنم تبدیل کنند".
با نزدیکتر شدن به تاریخ خروج نظامیان انگلیسی از عراق، تحرکات تندروها در جنوب این کشور افزایش یافته است. یکی از تحلیلگران نظامی آمریکایی در این مورد میگوید: "دلیل چنین تحرکاتی کاملاً شمخص است. شبهنظامیان میخواهند درآینده سیاسی بصره نقش پررنگتر و اساسیتری داشتهباشند و به همین دلیل تا آنجا که میتوانند دست به نمایش قدرت میزنند تا بتوانند از رقبای خود امتیاز بگیرند. فراموش نکنیم که جنوب عراق ثروتمندترین منطقه این کشور از نظر منابع نفتی است. پس هر گروه یا اقلیتی که در حاکمیت آینده بصره بتواند به پیروزی برسد، ثروت عظیمی را نیز در اختیار خواهد داشت". به همین دلیل است که برخی از فرماندهان نظامی آمریکا اعتقاد دارند این کشور نباید پس از خروج انگلیسیها از عراق بصره را فراموش کند و در عوض شماری از نیروهای آمریکایی را برای کنترل و نظارت بر اوضاع به این منطقه اعزام کند. فردریک کاگان یکی از تحلیلگران نظامی موسسه امریکنانترپرایز میگوید: "غیرقابل تصور است که بخواهیم شهری را مشاهده کنیم که حتی یک نیروی آمریکایی و انگلیسی در آن حضور نداشته باشد. خالی گذاشتن این شهر از نیروهای ائتلاف اشتباهی است که هزینههای جبرانناپذیری را در پی خواهد داشت.
شاید انگلیسیها را بتوان راضی کرد تا پنج هزار نظامی خود در بصره که در پایگاه هوایی شعیبه مستقر هستند را تا آخر سال در این شهر نگه دارند، اما در هر حال باید برای زمان خروج انگلیسیها فکری کرد و چارهای اندیشید. اگر این خروج زودتر از پایان سال صورت گیرد آن وقت اوضاع آمریکا در عراق دشوارتر و بغرنجتر از امروز خواهد شد".
یادگاری نظامیان انگلیسی برای مردم عراق
چرا گوردون براون نخستوزیر جدید انگلیس هنوز هم از اشغال عراق حمایت میکند؟ این پروژه را از هر سطحی که بنگریم کاملاً شکست خورده است. اشغالگران به هیچ کدام از اهداف خود دست نیافتهند و تنها بدبختی و بیچارگی را برای مردم عراق به ارمغان آوردهاند. چهار سال پیش، زمانی که آمریکا و انگلیس نیروهای خود را وارد عراق کردند وعده داده بودند که امنیت و ثبات در این کشور بحران زده حاکم خواهد شد، اما اشغال عراق به پروژهای کاملاً شکست خورده تبدیل شد و آخرین استراتژی آمریکا برای پیروزی در این جنگ یعنی اعزام نیروهای نظامی بیشتر به داخل خاک عراق هم روندی سریعتر به ناکامی پروژه اشغال عراق بخشید.
آمریکا و انگلیس در حالی وعده برقراری و استقرار امنیت در عراق را دادهاند که در حال حاضر بیش از هفت میلیون قبضه سلاح مختلف در این کشور وجود دارد. اخیراً پنتاگون اعلام کرد که یکصد و نود هزار قبضه اسلحه از نوع AK47 (کلاشینکف) در عراق گم شده است. از سوی دیگر حدود صدهزار قبضه سلاحM16 که قرار بود در اختیار ارتش عراق قرار گیرد نیز به همین سرنوشت دچار شدهاند و این تنها گوشه کوچکی از فاجعهیی است که در حال رخ دادن در عراق است. بسیاری از این سلاحها سر از ترکیه و لبنان درمیآورند و به این ترتیب به ناآرامی و درگیری در عراق و نیز کشورهای همسایه آن دامن زده میشود. اشغال عراق شیوه تازهای در ترور و تروریسم را نیز در عراق ایجاد کرده است. دهها هزار مزدور که قرار است به عنوان "ارتش خصوصی" در سراسر عراق فعالیت کنند و تعداد آنها حدود چهل و هشت هزار نفر میشود، به این دلیل که در طرح برقراری امنیت در عراق به صورت پیمانکاری حضور دارند در مجموع، سالیانه دو میلیارد پوند درآمد کسب میکنند. از سوی دیگر دو کمپانی نظامی انگلیسی به نامهای Aegis Defence System و Erinys قراردادهایی به ارزش 271 میلیون پوند با عراقیها که اکثر معاملهگران آنها همین مزدوران و وطنفروشان هستند به امضا رساندهاند. تعداد این سربازان که امنیت وطنشان را با پول میفروشند آنقدر زیاد شده که کنترل آنها از دست خارج شده و حتی در برخی اوقات اقدام به شلیک به نیروهای امنیتی و نظامی عراقی و آمریکایی میکنند. آمریکا و انگلیس ادعا دارند رشد اقتصادی عراق روشنترین و واضحترین نشانه و مدرک در اثبات موفقیتآمیز بودن حمله و اشغال این کشور است و این بزرگترین اشتباه آنها است. شرایط زندگی مردم عادی عراق روزبهروز بدتر میشود. قبل از حمله آمریکا و انگلیس به عراق ساکنان بغداد روزانه بین 16 تا 24 ساعت برق داشتند اما طی 4 سالی که از حمله به عراق میگذرد این میزان به 5 تا 6 ساعت در روز کاهش یافته است. در اوایل سال 2004 اکثر عراقیها به راحتی میتوانستند سوخت ارزان قیمت به دست آورند که بیش از 90 درصد نیاز آنها را تامین میکرد اما حال درایت و تدبیر مسئولان عراقی و نیز اشغالگران باعث کاهش این میزان به 57 درصد شده است و این یعنی اینکه مردم با صرف هزینه گزافتری میتوانند سوخت مورد نیاز خود را تامین کنند. در حال حاضر درآمدی که از صادرات نفت عراق حاصل میشود و طبعاً میباید در اختیار دولت و مردم این کشور قرار گیرد، به حسابهای خصوصی کمپانی نفتی آمریکایی واریز میشود. این آمار به اینجا ختم نمیشود و در حال حاضر بیش از 40 درصد مردم عراق بیکار هستند و 4 میلیون عراقی جایی برای زندگی ندارند. از هر 3 کودک عراقی یک نفر درس و مدرسه را رها کرده و سیستم بهداشتی این کشور نیز کاملاً از کار افتاده است. زمانی میتوان عمق فاجعه را بهتر درک کرد که بدانیم عراق کشوری بود که سیستم آموزشیاش زمانی یکی از بهترین سیستمهای آموزشی در میان کشورهای خاورمیانه بود و سیستم بهداشتی آن نیز الگوی بسیاری از کشورهای عربی حوزه خلیجفارس به شمار میرفت. در آخرین بررسیها و آمارگیریها تخمین زده میشود که 650 هزار عراقی جان خود را از دست دادهاند.
تعداد عراقیهایی که در ماه جولای امسال کشته شدند یک سوم بیشتر از عراقیهای کشته شده در ماه قبل از آن بوده است. تعداد نامعلومی از مردم این کشور هم خانه و سرپناه خود را در جریان حمله و اشغال عراق از دست دادند. همین آمارها کافی است تا نشان دهد اشغال عراق پروژهیی کاملاً ناموفق بوده است اما بوش و براون به جای برنامهریزی برای خروج نیروهایشان از عراق شروع به متهم کردن همسایگان عراقی در ایجاد ناآرامی در این کشور کردهاند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
