علیاکبر عبدالرشیدی
اوضاع در عراق بد است؛ هم برای مردم بیگناه این کشور و هم برای مردم آمریکا. خبرهای زیادی از عراق میرسد که نشان میدهد در پایان سال 2007 میلادی، نشانه مثبت و دلگرمکنندهای از بهبود شرایط در عراق مشاهده نمیشود.
خبر اول این که با آغاز فصل زمستان و فقدان نظام آبرسانی شهری مطمئن در بغداد، احتمال شیوع وبا در پایتخت عراق جدی است. به تائید مقامات بهداشتی سازمان ملل متحد، تنها ظرف سه هفته گذشته 101 مورد ابتلا به وبا در بغداد گزارش شده است و احتمال افزایش این میزان ابتلا تا مرز شیوع کامل، بعید به نظر نمیرسد.
بیشترین آمار ابتلا به وبا در مناطق شیعهنشین بغداد گزارش شده است که خبر از محرومیت مزمن در مناطق شیعهنشین و ادامه بیتوجهی به اکثریت شیعیان عراق در دوران اشغال نظامی عراق است.
سازمان ملل متحد اعلام کرده که در سال جای میلادی 4 هزار و 569 مورد ابتلا به وبا گزارش شده است. شیوع بیماری، فقدان امنیت و موارد دیگر، نقطهضعفی برای عملکرد اشغالگران این کشور است که براساس معاهدههای بینالمللی که خودشان وضع کردهاند، باید جلوی وقوع این حوادث را بگیرند.
خبر بعدی این که غیرنظامیان عراقی همچنان آماج گلوله اشغالگراناند. اما منابع رسانهای آمریکایی بهجای توجه به قربانیان غیرنظامی دوران اشغال، روزانه آمار کشتههای نیروهای آمریکایی را انتشار میدهند که خود برای مردم آمریکا خبر ناخوشایندی است. براساس این آمار، از آغاز اشغال تا به حال 3 هزار و 883 نظامی آمریکایی در این کشور کشته شدهاند. منابع نظامی آمریکا گفتهاند که 3 هزار و 161 نفر آنان در اثر عملیات مقاومت عراقیها و به گفته آمریکاییان بهدست «تروریستها»، جان خود را از دست دادهاند.
در کنار این ارقام، بد نیست از کشته شدن 173 انگلیسی، 33 ایتالیائی، 18 اوکراینی، 21 لهستانی، 13 بلغاری، 11 اسپانیایی، 7 دانمارکی، 5 السالوادوری، 3 اسلواک، 3 لتویایی، دو استونیایی، دو هلندی، دو تایلندی، دو رومانیایی، یک استرالیایی، یک مجار، یک قزاق و یک کرهای هم یاد کرد.
همانطور که اشاره شد، آنچه در این میان اعلام نمیشود، تعداد غیرنظامیان عراقی است که در این مدت در اثر اشغال نظامی و با گلوله یک میلیون نفر متغیر بوده است. تازه به این تعداد باید غیرنظامیان عراقی را که در اثر بیماری، گرسنگی و مواردی از این دست جان سپردهاند، افزود.
اما وزارت کشور عراق اعلام کرده است که در ماه نوامبر (آبان ـ آذر امسال) 538 غیرنظامی عراقی در درگیریهای سراسر این کشور کشته شدهاند. تنها در بغداد 131 جسد از این غیرنظامیان کشف شده است.
منابع نظامی عراقی گفتهاند این رقم کمترین تعداد کشتههای غیرنظامی ماهانه در عراق در مدت اشغال بوده است و در ماههای پیش از آن، این تعداد زیادتر بوده است.
این رقم در دو ماه قبل از نوامبر به ترتیب 758 و 844 کشته بوده است.
آمار رسمی کشتهشدگان غیرنظامی عراقی از اول سال جاری میلادی تا کنون به این شرح گزارش و ثبت شده است:
ژانویه 1990
فوریه 1646
مارس 1872
آوریل 1501
مه 1949
ژوئن 1227
ژوئیه 1653
اوت 1773
بدینترتیب آمار رسمی کشتههای غیرنظامی عراقی ثبت شده در یازده ماهه اول سال، 2007 جمعا به 15 هزار و 751 نفر میرسد؛ در حالی که آمارهای غیرنظامی بسیار بیشتر از این است.
با این خبرها و نزدیک شدن زمان انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سایه شکست ویتنام در سایه تحولات جاری در عراق یکبار دیگر بر جامعه آمریکا گسترده شده است. به قول یک خبرنگار اروپایی، نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری و مردم آمریکا با طرح نگرانیهای خود از اوضاع جاری در عراق، در حقیقت در حال یادآوری شکستی هستند که آمریکا در ویتنام نوش جان کرد.
روزنامههای آمریکایی و رسانههای اروپایی این روزها به چاپ آن عکسی مبادرت میکنند که فرار آمریکاییان را از پشت بام سفارت آمریکا در سایگون نشان میدهد. یک مفسر اروپایی زیر این عکس نوشته است: «پلههای باریک آن نردبان لرزانی که آخرین آمریکاییان را از سایگون خارج کرد، نماد تمامعیار شکستی است که آمریکا در آوریل 1975 پذیرفت.»
این مفسر نوشته است: «جنگ سرد به آمریکا کمک کرد که آثار شکست خود در ویتنام را در خارج از آمریکا تخفیف دهد اما این آثار در داخل آمریکا باقی ماند و ماندگار شد.»
امروز در غیاب جنگ سرد، حوادث جاری در عراق و دورنمای شکست آمریکا در این کشور، آثار متفاوتی برجای گذاشته است. به نظر میرسد که اینبار، این آثار ناخوشایند هم در داخل و هم در خارج از مرزهای آمریکا مشهود است و چهره آمریکا در اثر تحولات در عراق مخدوشتر شده است.
ارتش آمریکا در عراق در حال فراگیری دوباره درسهایی است که نسل قبل از این در ویتنام آموخته بود. فرماندهان امروز ارتش آمریکا فراموش نکردهاند که زمانی بهعنوان افسران جزء وارد خدمت در ارتش آمریکا شدند که این ارتش و جامعه آمریکا از ناحیه شکست ویتنام زخم دیده بود.
فرماندهان ارتش آمریکا حتماً به این نگرانی میاندیشند که میراث آنها برای فردای آمریکا و جهان، تلختر از خاطرات ویتنام باشد.