بودجه 87 ظرفیت تحول اقتصادی را ندارد

* آقای دکتر! دولت نهم با شعار تک رقمی کردن نرخ تورم به عرصه مدیریت وارد شد. اما هم اکنون با گذشت حدود 3 سال از روی کار آمدن این دولت با تورم 20 درصدی مواجهیم. از سوی دیگر طی چند روز گذشته آقای احمدی‌نژاد از برنامه دشمن برای ایجاد تورم 70 درصدی در کشور خبر داده که به گفته ایشان با مجاهدت شبانه‌روزی دولت ناکام مانده است. نظر شما در این باره چیست؟

** به نظر من آقای احمدی‌نژاد درباره آن چه بیان کرده اند، چه در مورد شعار تک رقمی کردن نرخ تورم و چه در مورد مساله تلا ش دشمن برای ایجاد تورم 70 درصدی، باید خود دلا یلشان را بیان کنند. ایشان باید مشخص کنند که چگونه، براساس چه زمینه و خط مشی شعار تک رقمی شدن نرخ تورم را مطرح کردند و چه موانعی در این راه وجود داشته که مانع از تحقق این شعار شده است. آیا اساسا شعار داده شده فاقد مبانی علمی و کارشناسی و ازابتدای طرح غیرقابل اجرا بوده یا این که توان دولت نهم کمتر از آن بوده که این شعار را به مرحله عمل برساند.

از سوی دیگر رئیس‌جمهور باید توضیح دهد که دشمنانی که از آنان سخن می گوید چه کسانی هستند. مفهوم چنین سخنی آن است که دشمنی وجود دارد آنقدر قدرتمند است که می تواند چنان بر ساز و کارها و ساختار اقتصادی کشور ما تاثیر بگذارد که تورم را تا 70 درصد افزایش دهد. من که چنین دشمنی را نمی شناسم، ای کاش آقای احمدی‌نژاد دقیقا درباره آن توضیح دهند.

* به نظر می‌رسد مقصود رئیس‌جمهور از دشمنان، برخی کشورهای غربی باشند که با تصویب سه قطعنامه در شورای امنیت به تحریم ایران پرداختند و از این طریق بنا داشتند کشور را با بحران اقتصادی مواجه کنند.

** فکر نمی کنم سخن آقای رئیس‌جمهور این باشد که قطعنامه ها تاثیری در این موضوع داشته اند. ایشان همواره اعلا م کرده اند  قطعنامه های شورای امنیت ورق پاره ای بیشتر نیستند و مسلما یک یا چند ورق پاره نمی تواند آنچنان بر اقتصاد کشور تاثیر بگذارد چه رسد به آن که تورم 70 درصدی ایجاد کند.

بنابراین چنانچه سخن رئیس‌جمهور درباره قطعنامه ها را بپذیریم دلیل ایجاد تورم فعلی که از نرخ 5/13 درصد در سال 86 به بیش از 20 درصد در سال جاری افزایش یافته است را باید در عملکرد و سیاست های دولت و عملکرد بانک مرکزی جست وجو کنیم. به نظر می رسد مسئولیت این شرایط متوجه این نهادها باشد.

* در این شرایط وعده تحول اقتصادی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا اساسا زمینه یک جهش مثبت در عرصه اقتصاد ملی وجود دارد؟

** این که دولت اعلام می کند قصد دارد یا می خواهد که یک تحول اقتصادی ایجاد کند، قابل درک است این جزو آرزوها و آرمان های این دولت است که علا قه دارند آن را به واقعیت پیوند بزنند اما این موضوع فعلا  در حد همان آرزو مانده است. چرا که هنوز هیچ گونه برنامه مشخصی برای ایجاد یک تحول اقتصادی ارائه نشده است. زمانی زمینه نقد و ارزیابی این وعده فراهم می شود که برنامه، سازوکار و به طور کلی بسته سیاسی مورد نظر دولت در این زمینه ارائه شود تا ابعاد آن مورد نقد قرار گیرد.

مسلما یک آرزو را نمی توان نقد کرد. اگر این موضوع به صورت یک برنامه اجرایی ارائه شود، آن زمان می توان با توجه به اقتضائات موجود بیان کرد که برنامه ارائه شده چند درصد قابلیت تحقق دارد و تا چه میزان غیرقابل اجراست، در حال حاضر نمی توان اظهارنظری در این زمینه انجام داد.

* با توجه به موارد مطرح شده در بخش‌های مختلف بودجه 1387 آیا زمینه یک تحول اقتصادی در بطن این قانون وجود دارد یا این که رئیس‌جمهور باید برنامه یا قانون دیگری را ارائه نماید؟

** بودجه کشور در سال 1387 تقریبا دنباله همان بودجه 1386 است که از طرف دولت ارائه شده بود. این بودجه از نظر رئیس‌جمهور تورم زاست و مسئولیت آن بر عهده مجلس هفتم است. آقای احمدی‌نژاد اعلا م کرد که چون مجلس هفتم بودجه پیشنهادی از طرف دولت را دچار تغییرات بسیار زیادی کرده است، اساسا دولت مسئولیتی در قبال عواقب اجرای آن نمی پذیرد. مفهوم این حرف آن است که از نظر دولت و آقای رئیس‌جمهور بودجه 87 اساسا ظرفیت یک تحول ساختاری را ندارد. وقتی دولت حاضر نیست مسئولیت آن را بپذیرد مسلما عوارض منفی زیادی را در اقتصاد در پی دارد. در این صورت اگر رئیس‌جمهور قصد دارد از مبانی و راه های دیگری بحث تحول اقتصادی را دنبال کند باید برنامه عملیاتی خود را اعلام نماید.

* طی روزهای گذشته بحث تغییر وزیر اقتصاد مورد تایید قرار گرفته است. این تغییر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** در تمامی کشورهای دنیا زمانی که یک وزیر از سوی مقام مافوق خود تغییر می کند، مفهوم این عمل آن است که حضور و تاثیر وزیر مربوطه درناکارآمدی دولت به حدی تحمل ناپذیر بوده که رئیس دولت راهی جز عزل وزیر نداشته است. لذا اگر آقای دانش جعفری از کار برکنار شده باشد، می توان نتیجه گرفت که آقای رئیس‌جمهور نوعی ناکامی در عملکرد اقتصادی دولت را پذیرفته و عامل آن را که وزیر اقتصاد بوده از کار برکنار کرده است. اما اگر آقای دانش جعفری خود به این نتیجه رسیده باشند که نمی توانند به همکاری خود با دولت ادامه دهند، یعنی از نظر وزیر اقتصاد و جهت گیری اقتصادی دولت آنچنان  غیرقابل دفاع بوده که ادامه همکاری میسر نیست. حالت سومی هم وجود دارد که این تغییر تحولا ت را به اختلا فات شخصی یا عدم هماهنگی میان افراد مرتبط می کند که از نظر من موضوع را از شان ملی آن خارج می کند.

* با توجه به این که آخرین سال فعالیت دولت نهم را پیش رو داریم و به نظر می‌رسد اصولگرایان قصد داشته باشند برنامه‌ای برای بهبود اقتصادی در آستانه انتخابات اجرا کنند، از نظر شما چشم‌انداز اقتصاد ایران در سال 1387 چگونه خواهد بود؟

** امکان دارد چنین قصدی وجود داشته باشد اما اساسا اقتصاد فعلی چنین اجازه ای را به کسی نمی دهد. اقتصاد سازوکارهای خودش را دارد اما حتی اگر دولت بخواهد چنین کاری را انجام دهد، امکانپذیر نیست. اقتصاد اقتضائات خاص خود را دارد و واقعیت های اقتصادی جدی تر از آن است که کسی در آن به دنبال رابین هود بگردد. اقتصاد ایران در سال 87 ادامه روند سال 1386 خواهد بود و من در شرایط فعلی تحول مثبت چشم گیری را پیش بینی نمی کنم.