قاسم غفوری
دیروز مقامات رژیم صهیونیستی از آزادسازی 400 اسیر فلسطینی براساس توافقات با ابومازن خبر دادند. در شرایطی که 11500 فلسطینی در بدترین شرایط در زندانهای رژیم صهیونیستی به سر میبرند، تلآویو سرانجام تحت فشارهای جهانی و افکار عمومی به آزادسازی 400 تن از این اسرا وادار شد. هر چند که از این اقدام به منزله عقبنشینی صهیونیستها از مواضع گذشته و به نوعی حرکت در مسیر خواست جهانیان و توافقات به عمل آمده با فلسطینیها یاد میشود اما چند نکته این اقدام را با سئوالاتی همراه میسازد که تامل بیشتر بر اقدام صهیونیستها را الزامآور میسازد.
1- رژیم صهیونیستی در روزهای گذشته صدها تن از فلسطینیها را بازداشت کرده است بگونهای که آمار اضافه شده بر تعداد زندانیان بیش از چهارصد نفر میباشد. بر این اساس آزادی اسرای فلسطینی نمیتواند در چارچوب کاهش اسرا باشد چرا که جایگزینهای آنها پیشتر بازداشت شدهاند.
2- ابومازن برای حفظ قدرت و مقابله با مخالفان، بیان مثبت بودن روند مذاکراتش با رژیم صهیونیستی به ملت فلسطین، کاهش مخالفتهای گروههای فتح با سازشکاریهای تشکیلات خودگردان، معرفی خود به عنوان تنها بازیگر فعال در معادلات فلسطین با هدف اجرای خواست فلسطینیها و... نیازمند تحرکی از سوی صهیونیستها است. در شرایطی که تحولات از واگذاری امتیازات بسیاری از سوی ابومازن به صهیونیستها حکایت دارد، آزادی فلسطینیها میتواند به عنوان برگ برنده ابومازن در برابر مخالفان قلمداد شود. وی به نوعی برای احیای دوباره مشروعیت از دست رفته و نیز توجیه روند سازش به این تحرکات نیازمند میباشد. مهم آنکه وی با بهانه قرار دادن مثبت بودن روند مذاکرات به مشارکت با صهیونیستها در سرکوب مقاومت میپردازد که هم اکنون در حال اجرا میباشد.
3- نکته دیگر آنکه آزاد شدگان از بند، بیشتر از حامیان فتح و کمتر از حماس میباشند. نحوه گزینش اسرا و تقسیم آنها به خطرناک و سازش کار ترفندی است که صهیونیستها به واسطه آن اولا میان فتح و سایر گروههای فلسطینی اختلاف ایجاد میکنند ثانیا با آزادسازی به اصطلاح زندانیان سازش کار که دستشان به خون صهیونیستها آلوده نیست! درگیری داخل در حماس و فتح را پیگیری میکنند. به عبارتی دیگر آنها تلاش دارند تا با این ترفند به جنگ داخلی در فلسطین دامن زده و اسرا را نیز وارد این بازی سازند. این در حالی است که زندانیان فلسطینی همواره بر اصل اتحاد و عدم جداییاشان به سازش کار و تندرو تاکید دارند تا مانع از توطئه صهیونیستها شوند.
4- آزادی اسرا در حالی صورت میگیرد که قرار بود این اقدام پیش از آن نشست آناپولیس اجرا شود اما به حال حاضر موکول شد. این دگرگونی زمانی را میتوان ترفندی برای مثبت جلوه دادن روند سازش و نشست آناپولیس دانست در حالی که چند هدف را پیگیری میکند:
اولا بزرگنمایی حرکت آمریکا در برقراری توافقات میان صهیونیستها و فلسطینیان، ثانیا بیان حسننیت تلآویو در برابر خواست جهانیان که به آزادی اسرا منجر شده است. ثالثا ترغیب اعراب به ادامه سازش با رژیم صهیونیستی در حالی که آزادی اسرا را نتیجهای مثبت از این روند نشان میدهند. این امر برای افکار عمومی کشورهای عربی که مخالف سازش میباشند قابل تامل میباشد. رابعا رودررو قرار دادن افکار عمومی در برابر اعراب و کشورهایی که روند سازش با تلآویو را رد میسازند. در این سناریو عدم حضور کشورها در روند سازش عامل شکست روند صلح معرفی میشوند و تلآویو لوح پاکی را برای تحقق این مهم از خود به نمایش میگذارد.
در نهایت میتوان گفت که آزادی اسرا هر چند که بیانگر شکست صهیونیستها در برابر افکار عمومی در جهان است اما آنها برآنند تا از این شرایط برای جوسازی علیه گروههای فلسطینی و کشورهای عربی بهرهبرداری کنند. در طرح آنها تشدید رویکرد ابومازن و اعراب به سازشکاری و سرکوب فلسطینیان به عنوان ناقضان صلح و امنیت منطقه مطرح میباشد. صهیونیستها در حالی از آزادی اسرا میگویند که این اقدام کمترین هزینه را برای آنها در روند سازش دارد چرا که در کوتاهترین زمان ممکن بار دیگر این افراد را بازداشت میکنند. در نقطه مقابل آنها با نام آزادسازی اسرا امتیازات بسیاری از تشکیلات خودگردان و اعراب و جامعه جهانی طلب میکنند که میتواند نتایج نامطلوبی برای ملت فلسطین به همراه داشته باشد. در همین حال صهیونیستها در سایه توجه همگان به مساله انحرافی اسرا به توسعهطلبی در قدس و کرانه باختری جولان و شبعا میپردازد که وضعیت ناگواری بر منطقه حکمفرما خواهد ساخت.