بار دیگر «البرادعی» محور خبرسازی

ابوالقاسم قاسم‌زاده

ماجرای پرونده هسته‌ای ایران بنام آقای البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شهرت بین‌المللی بخشیده است. هر بار که نشست شورای احکام آژانس تشکیل می‌گردد و بخصوص پس از ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل، اخبار مربوط به گزارش آقای البرادعی و مصاحبه‌های مطبوعاتی او در صدر گزارش‌های خبری قرار می‌گیرد و دبیرکل آژانس محور خبر‌سازی می‌گردد.

در آستانه تشکیل جلسه شورای حکام در وین، قرار است امروز و بار دیگر گزارش دیگری درباره ایران و بازرسی آژانس مطرح گردد.

دو جریان در این نشست فعال هستند. سفیران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد مشهور به گروه (نم) دیروز بیانیه‌ای در حمایت از فعالیت‌های هسته‌ای ایران تصویب کردند و در آن از ادامه دور جدید مذاکرات درباره برنامه های هسته‌ای ایران استقبال کرده‌اند. در نشست فصلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که دو روز قبل برای مدت یکهفته در وین مرکز اتریش آغاز شده است، گزارش رسمی آژانس درباره ایران مطرح خواهد شد و همراه اعلام نظرنهایی دبیرکل آژانس آقای البرادعی به شورای امنیت سازمان ملل فرستاده خواهد شد. گروه (نم) غیر‌متعهدها، در بیانیه خود با تأکید بر اینکه تنها راه حل موضوع برنامه هسته‌ای ایران مذاکره بدون پیش‌شرط است از طرفین خواسته است تا از هر نوع تصمیم‌گیری عجولانه خودداری کند و با توجه به پیشنهادهای مختلف برای حل صلح‌آمیز مسأله تلاش نمایند.

البرادعی نیز در مصاحبه گفته است، تنها راه رسیدن به نتیجه پرونده هسته‌ای ایران، گفتگو و ادامه مذاکره تا رسیدن به نتیجه مطلوب است. البرادعی در نامه رسمی خود از روند دخالت‌های سیاسی برخی کشورها، اظهار تأسف و نگرانی کرده است. در برابر این نظر ادامه گفتگو تا دست‌یابی به توافق را پیشنهاد دارد. سفیران کشورهای آمریکا، فرانسه، انگلیس و ژاپن در حالیکه در ملاقات خود با البرادعی از اظهارات اخیر وی درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران ناخرسندی خود را ابراز کرده‌اند، خواهان تشدید مجازات علیه ایران و گزارشی از «البرادعی» هستند. که مسیر را برای صدور قطعنامه جدید در شورای امنیت سازمان ملل همواره سازد. آنها بر گفته البرادعی که «ایران از برداشتن گام‌هایی که از سوی شورای حکام و شورای امنیت از این کشور خواسته شده بود، خودداری کرده و همچنان به ساخت تاسیسات آب سنگین در اراک ادامه می‌دهد.» تاکید می‌کنند و خواهان درج عدم رعایت آنها از سوی ایران در گزارش امروز شورای حکام به سازمان ملل هستند.

 واقعیت این است که بلحاظ زمانی، همچنان موضوع پرونده هسته‌ای ایران در حالت تردید و تلاطم دو جریان قرار گرفته است. از یک طرف دو ملاقات دکتر علی لاریجانی دبیر شورای امنیت و خاویر سولانا رئیس شورای سیاسی اتحادیه اروپا و از پی آن گفتگو معاون این دور در اتریش برای دستور مذاکره ملاقات دیگر لاریجانی و سولانا و پیداکردن یک بیانیه که هر دو طرف توافق خود را نسبت به آن اعلام کنند، در جریان است و بنظر هر دو طرف. ایران و اتحادیه اروپا. گفتگوها اگر چه آرام، آرام پیش می‌رود. اما سمت و سوی آن به جهت حل سیاسی است و به آن امیدوار هستند.

از طرف دیگر اگر گزارش البرادعی از پی نشست امروز، خوراک برای صدور قطعنامه جدید علیه ایران را فراهم آورد، آمریکا خواهان تشکیل شورای امنیت و صدور قطعنامه جدید است. رئیس‌جمهور جدید فرانسه «سار‌‌کوزی» نیز مواضع سیاسی خود علیه ایران را تندتر از گذشته کرده و با پرونده هسته‌ای ایران، مانور هماهنگی، همراهی و نزدیکی بیشتر و بهتر با واشنگتن را می‌دهد.

در چنین فضای سیاسی تا چند روز آینده معلوم خواهد شد که رئیس سیاسی اتحادیه اروپا «سولانا» موفق خواهد شد تا زمان بحرانی کنونی را مدیریت مطلوب کند و با تأخیر در تشکیل جلسه شورای امنیت و صدور قطعنامه جدید، روند مذاکره دو طرف را پیش ببرد و از طریق حل سیاسی این پرونده، از امتداد تهدید و تحریم که سیاست آمریکا، فرانسه، انگلیس و ژاپن شده است ممانعت بعمل آورد؟

آمریکایی‌‌ها و کشورهای اروپایی بخوبی می‌دانند که با صدور قطعنامه جدید نه تنها راهی و روزنه‌ای برای حل مشکل پیدا نخواهد کرد، بلکه بر پیچیدگی آن خواهند افزود. مواضع رئیس‌جمهور جدید فرانسه هم، در فضای سیاسی اروپا از سوی تحلیلگران سیاسی، مانور جدید نامیده می‌شود که در آغاز ریاست ‌جمهوری نسبت به دولت گذشته می‌خواهد، چنین وانمود کند که اختلاف‌نظر با آمریکایی‌‌ها ندارد و در اعمال تهدید و فشار به جمهوری اسلامی ایران با دولت «جرج بوش» همکاری همه‌جانبه خواهد کرد.

البرادعی، مثل گذشته یکی به نعل و یکی به ‌میخ خواهد زد و گزارش او هم جنبه‌های مثبت و هم نفی را در بر خواهد گرفت. اگر ملاقات هفته‌های آینده لاریجانی. سولانا، انجام پذیرد و از آن اخبار موافقت برآید، بنظر‌ می‌رسد که جهت‌گیری خبری و سیاسی درباره پرونده هسته‌ای ایران بصورت روشنی تغییر کند، بخصوص که وزیر، خارجه آمریکا «خانم رایس» در این روزها با انواع موضع‌گیریها، نشانه‌های تلطیف سیاسی واشنگتن نسبت به جمهوری اسلامی ایران را پیغام می‌دهد.