راه جداگانه آژانس از شورای امنیت

قرار است آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای در هفته جاری و پیش از جلسه کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل برای نهایی کردن قطعنامه شورای امنیت ‏سازمان گزارش خود را ارائه  کند. اما ظاهرا درون آژانس اختلاف‌هایی بر سر نحوه تدوین گزارش پیش آمده است. یک مقام ارشد آژانس روز 13 فوریه ضمن تماس تلفنی با خبرگزاری رویترز، اخبار مربوط به اختلافات داخلی در آژانس را رد کرده است. این مقام که نخواست هویتش فاش شود در عین حال گفت: بعضی‌ها نمی‌خواهند موضوع ایران حل و فصل شود زیرا این با برنامه‌های آنها جور در نمی‌آید. او ‏اضافه کرد: آنها باید از اشتباهات گذشته خود درس گرفته باشند؛ آنها در مورد سلاح‌های کشتار جمعی عراق ‏جار و جنجال به راه انداخته بودند و بعد معلوم شد این‌ها فقط هیاهو بوده است؛ هیاهو.

این سخنان مقام آژانس نشان دهنده منشأ اختلافات داخلی آژانس بر سر‌ ایران است. عده‌ای درپی آن هستند که گزارش به گونه‌ای نوشته شود که زمینه تصویب قطعنامه علیه‌ ایران را فراهم کند اما برخی مدیران آژانس خواستار حل و فصل موضوع‌ ایران هستند. رویترز همچنین به نقل از البرادعی اعلام کرد که برنامه غنی‌سازی‌ ایران، هیچ تهدید فوری را برای صلح جهانی به وجود نیاورده است. در ‏عین حال او از ایران خواسته است محدودیت‌های موجود پیش روی بازرسان را برای برطرف کردن موارد ‏مشکوک و از میان بردن تردیدها درباره مقاصد این کشور کنار بگذارد.

‏کشورهای عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل تحرکات خود را برای زمینه سازی انتشار گزارش آژانس علیه ‌ایران آغاز کرده‌اند.

فرانسه که بعد از روی کار آمدن سارکوزی روز به روز مواضع تند‌تری علیه ‌ایران اتخاذ می‌کند برنارد کوشنر وزیرخارجه‌اش را فرستاد تا در دیدار با البرادعی وی را برای همراهی با مواضع‌ این کشورها علیه ‌ایران همراه کند. مواضع ضدایرانی اخیر کوشنر در حالی مطرح می‌شود که چهارشنبه گذشته نیکولای سارکوزی رئیس‌جمهوری‌ این کشور نیز در جمع اعضای جامعه یهودیان فرانسه به شکلی توهین‌آمیز خواستار توقف برنامه ساخت تسلیحات هسته‌ای از سوی ‌ایران شده و ادعا کرده بود که ادامه فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم در ‌ایران هیچ هدف صلح‌آمیزی ندارد.

بعد از دیدار با کوشنر، البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ‌به پاریس دعوت شد تا در مدت 2 روز اقامت در این کشور با رئیس‌جمهوری‌ فرانسه دیدار کرده و درباره موضوع هسته‌ای‌ ایران با وی به بحث و تبادل نظر بپردازد. سارکوزی در این دیدار باردیگر مدعی نگرانی جامعه بین‌المللی از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز‌ ایران و آنچه به زعم خود فعالیت‌های بالستیک تهران خواند، شد.

به گفته منابع غربی مقامات آمریکایی پیش از‌ این  اطلاعات لپ‌تاپ‌های قاچاق شده از داخل‌ایران را که دربرگیرنده برخی فعالیت‌های موشکی و هسته‌ای‌ ایران بوده از طبقه‌بندی خارج ساخته و در اختیار آژانس قرار داده بودند.

به‌نظر می‌رسد ‌این بار ‌ایالات متحده برای پیشبرد مواضع خصمانه خود علیه ‌ایران درصدد است نظرات خود را از طریق برخی بازرسان بر البرادعی تحمیل کند.

همزمان با احتمال تعویق در انتشار گزارش مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، اعضای شورای امنیت هم ترجیح دادند صدور قطعنامه سوم تحریم در قبال تهران را به تأخیر بیندازند.

4 کشور مخالف تحریم

4 کشور لیبی، ویتنام، آفریقای جنوبی و اندونزی، که اعضای غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل هستند تاکنون با بررسی پیش‌نویس قطعنامه 1+5 در شورای امنیت پیش از رسیدن گزارش البرادعی مخالفت کرده‌اند. برخی امیدوارند این کشورها، همان‌گونه که تاکنون باعث تأخیر در صدور قطعنامه علیه ایران شده‌اند، با مقاومت خود، مانع صدور قطعنامه جدید ‌شوند. نماینده کشور لیبی نیز اعلام کرده قطعنامه 2 ماه پیش شورای امنیت علیه ایران، تأثیر چندانی بر نظر این کشور نداشته و لیبی هم با رأی به قطعنامه علیه ایران مشکلی ندارد. دومیسانی کومالو، نماینده آفریقای جنوبی در سازمان ملل متحد هم گفته است: طرفداران پیش‌نویس قطعنامه، می‌خواهند به ما زمانی بدهند تا نظر قطعی خود را اعلام کنیم. باید گزارش آژانس را ببینیم؛ این گزارش، هفته آینده منتشر می‌شود.

مارتی ناتالگوا، نماینده اندونزی که کشورش مخالف اعمال تحریم‌هاست، گفت: ما همچنان باید متقاعد شویم که تحریم بهترین راه در این زمان است.

راه جداگانه آژانس از شورای امنیت

یک دیپلمات اروپایی گفته است: متن قطعنامه سوم دقیقاً مرتبط با گزارش آژانس اتمی نیست اما به احتمال زیاد پس از ارائه گزارش البرادعی بررسی خواهد شد.

وی در توضیح عدم ارتباط گزارش آژانس با متن قطعنامه پیشنهادی گفت که تحقیقات آژانس اتمی درباره فعالیت‌های اتمی گذشته ایران است که ارتباط کمی با آینده برنامه اتمی تهران که گمان می‌رود روزی در جهت تسلیحات اتمی مورد استفاده قرار گیرد، دارد.

وی با اشاره به‌ این‌که شورای امنیت به برنامه کنونی و آینده ایران و پاسخ به ‌این پرسش اصولی ‌که آیا‌ ایران آماده ارائه همکاری لازم است یا این‌که آیا برای اعتمادسازی آماده تعلیق غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری فعالیت‌های خود است، می‌پردازد در حالی که طرح اقدام آژانس به هیچ‌یک از این موضوعات نمی‌پردازد. لذا صبر کردن برای گزارش آژانس درحالی که به موضوع مورد نظر شورای امنیت نمی‌پردازد باعث سردرگمی‌ می‌شود.

با وجود اظهارات ‌این دیپلمات، جان ساورز نماینده انگلیس در شورای امنیت به تازگی از تجدید نظر درمتن پیش‌نویس قطعنامه خبر داده است، هر چندوی درباره تغییرات یاد شده توضیحی نداده است اما خبرگزاری انگلیسی رویترز مدعی شده که تحریم شرکت ایران‌ایر، کشتیرانی جمهوری اسلامی، کشتیرانی والفجر و سازمان بنادر و کشتیرانی به مجموعه تحریم‌های پیش‌نویس کنونی اضافه شده است. به عبارت دیگر تجدید نظر  برای افزایش تحریم‌ها بوده است. گزارش آژانس درباره برنامه هسته‌ای ایران، قرار است اواخر هفته آینده منتشر و در نشست شورای 35 عضوی حکام آژانس در روزهای سوم تا هفتم مارس (13 تا 17 اسفندماه) بررسی شود.

قراربود گزارش جدید البرادعی درباره برنامه هسته‌ای ایران از 20 تا 22 فوریه (یکم تا سوم اسفند) منتشر شود.

اما بعداً گفته شد به‌دلیل اختلاف نظر میان البرادعی و گروه فنی‌اش درخصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران گزارش آژانس به جای اول اسفند، روز سیزدهم اسفند منتشر خواهد شد. این خبرها همچنین حاکی از آن بود که گروه فنی آژانس نسبت به اعلام کلمه حل شده در ارتباط با برخی فعالیت‌های هسته‌ای ایران در گزارش آتی البرادعی ابراز نگرانی کرده‌اند.