بهروز فرهمند
نخستین شبکه ایرانی برونمرزی خبر از دیروز به صورت رسمی کار خود را آغاز کرد.
این شبکه تلویزیونی که از چندی پیش فعالیت آزمایشی خود را شروع کرد، به صورت 24 ساعته در قالب پخش زنده و مستقیم به زبان انگلیسی خبر و گزارش تهیه و پخش میکند. شبکه «پرس تیوی» در کنار رویکرد خبری به ارایه مستندهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و زیستبومی نیز میپردازد.
راهاندازی یک شبکه خبری انگلیسی زبان از سوی جمهوری اسلامی ایران از سالها پیش بهعنوان یک ضرورت احساس میشد و اینک «پرس تیوی» به این مهم جامه عمل پوشانده است، اما بیتردید این همه ماجرا نیست.
با وجود رقیبان با پیشینه و نامدار در این عرصه، بدیهی است که ادامه کار از شروع آن دشوارتر خواهد بود.
در این میان، پرسش اساسی این است که «پرس تیوی» با کدام مزیت و چه ویژگیهایی میخواهد، نگاه مخاطب سیانان و بیبیسی را به سوی خود جذب کند؟
بهنظر میرسد، این پرسش از دغدغههای دستاندرکاران «پرس تیوی» نیز بوده و شاید انتخاب شعار «خبر از نگاه دیگر» برای این شبکه از همین منظر انجام شدهاست. بیتردید این شعار نباید صرفاً نمادین انگاشته شود. فراموش نکنیم، کامیابی «پرس تیوی» در جلب مخاطبان در گرو پایبندی به شعار اعلامی آن است.
به بیان دیگر، اگر «پرس تیوی» بتواند، ابعاد و زوایای ناپیدای یک رویداد خبری را که خبرگزاریها و رسانههای دیگر سهوی یا عمدی از بیان و پردازش آنها غفلت کردهاند، در برابر چشم مخاطب به تصویر بکشد؛ میتواند به صورت نسبی به شعار «خبر از نگاهی دیگر» جامه عمل بپوشاند.
سادهاندیشی است اگر فکر کنیم این مهم، مأموریت و هدف سادهای است و دستاندرکاران «پرس تیوی» مسیر آسان و همواری را پیشرو دارند.
همزمان، گسترش پوشش رسانهای نیز میتواند در دستور کار «پرس تیوی» قرار بگیرد و در سر بزنگاههایی به عنوان مزیتهای این شبکه، خود را نشان دهد.
به یاد بیاوریم که در جنگ افغانستان، شبکه الجزیره با حضور گسترده و پر رنگ خود در این کشور از سیانان گوی سبقت را ربود و اسم و رسمی برای خود دست و پا کرد.
موفقیت الجزیره در آن سالها بدون نگرش و مدیریت حرفهای به همراه گردآوری امکانات و سختافزار لازم ممکن نشد، هر چند به گفته برخی کارشناسان، گرایش به ناسیونالیسم عربی نیز در اقبال اعراب به این شبکه خبری نقش ایفا کردهاست.
«پرس تیوی» اما تأکیدی بر وجه ایرانی بودن خود ندارد، زیرا مخاطبان خود را صرفاً ایرانیان مقیم خارج نمیداند و به دنبال بینندگانی در تمامی کشورهای انگلیسیزبان با هر نژاد و مسلک و مذهبی است که این خود بر دشواریهای کار میافزاید.
«پرس تیوی» در ابتدای مسیر میتواند نیمنگاهی نیز به تجربههای مفید شبکه عرب زبان العالم داشته باشد، هر چند پیچیدگی کار در این رسانه نوبنیاد از العالم بسی افزونتر است. یک توصیه عمومی دیگر به رسانههای خبری که «پرس تیوی» هم در زمره آنها جای میگیرد، بهرهگیری از خبرنگاران و گزارشگران حرفهای از سراسر جهان و کوچک نگهداشتن کادر ستادی و اجرایی آنها است.
به بیان دیگر، بیش از تزریق پول هنگفت به یک بنگاه خبری، چگونگی مدیریت هزینهها و بکارگیری سرمایه برای «تولید خبر متفاوت» و نه استخدام کارمند اهمیت دارد.
با این همه، در شرایطی که ابهامها و پرسشهای فراوانی در خصوص مسایل ایران، بویژه در برنامه هستهای صلحآمیز این کشور برای افکار عمومی جهان پدید آمده است، به نظر میرسد؛ «پرس تیوی» به شرط پایبندی به بایستهها و شایستههای فضا و فعالیت رسانهای بتواند در مسیر کاهش انحصار قدرتمند ابررسانههای غربی گام بردارد و در این راستا، تجربهها و تلاشهای نوینی را رقم بزند.