تحولات لبنان پس از ترور رفیق حریرى
پنجشنبه ۱۴ فوریه برابر بود با سومین سالگرد ترور رفیق بهاءالدین حریرى، میلیاردر خودساخته و نخستوزیر اسبق لبنان که بر اثر انفجار بر سر راه کاروان خودروهایش در بیروت ترور شد. به گزارش ایسنا رفیق بهاءالدین حریرى (اول نوامبر ۱۹۴۴-۱۴ فوریه ۲۰۰۵) میلیاردر خودساخته و فعال اقتصادى لبنانى طى دو دوره بین سالهاى ۱۹۹۲ میلادى تا ۱۹۹۸ میلادى و ۲۰۰۰ میلادى تا استعفایش در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ میلادى نخستوزیر لبنان بود. رفیق حریرى در سال ۱۹۴۴ در صیدا متولد شد. نام کامل وى رفیق بهاءالدین حریرى و از مسلمانان اهل سنت لبنان بود و اصلیت لبنانى و عربستانى داشت و حاصل زندگى مشترکش پنج فرزند است. حریرى تحصیلاتش را در لبنان به اتمام رساند و از دانشگاه بیروت با مدرک علوم تجارى فارغالتحصیل شد و سپس براى کار به عربستان سفر کرد. حریرى در سال ۱۹۸۲ بعد از جنگ اسرائیل علیه لبنان تمام دارایىاش را در اختیار دولت لبنان گذاشت و در آن سال نقش «کبوتر صلح» را میان گروههاى مختلف ایفا کرد. وى همچنین فرودگاه بینالمللى بیروت را بازسازى کرد. حریرى در برگزارى دو کنفرانس ژنو در سال ۱۹۸۳ و لوزان در سوییس در سال ۱۹۸۷ جهت ایجاد آشتى ملى میان گروههاى لبنان نقش به سزایى ایفا کرد.
دوران نخستوزیرى
وى در سال ۱۹۹۲ با حمایت اکثریت لبنانىها پذیرفت که نخستوزیر شود و متعهد به بازسازى لبنان و شکوفایى اقتصادى آن شد و میلیاردها دلار را به بازسازى زیرساختهاى این کشور اختصاص داد. حریرى تا سال ۱۹۹۴ نسبت رشد اقتصادى در لبنان را ۸ درصد افزایش داد و تورم را از ۱۳۱ درصد به ۲۹ درصد رساند. دوره اول نخستوزیرى حریرى تا سال ۱۹۹۸ ادامه داشت. وى در سال ۲۰۰۰ دوره دوم نخستوزیرىاش را آغاز کرد که عمق مشکلات اقتصادى حریرى را با فشارهاى بانک جهانى و صندوق بینالمللى پول روبرو کرد. حریرى در این دوره نیز به تلاشهاى اقتصادىاش ادامه داد تا اینکه در سال ۲۰۰۴ به علت حضور نیروهاى سوریه در لبنان و اختلافش با امیل لحود در این زمینه استعفا کرد. رفیق حریرى درپى تمدید دوره ریاست جمهورى امیل لحود براى بار دوم و به سبب اختلافاتش با او از پست نخستوزیرى استعفا کرد و در اینباره گفت: من استعفاى خود را اعلام مىکنم و مىگویم در دوره بعدى ریاست جمهورى لحود هرگز نامزد پست نخستوزیرى نخواهم بود. البته استعفاى حریرى در سایه اختلافات میان بشار اسد، رئیسجمهور سوریه و سازمان ملل مبنى بر درخواست سازمان ملل از این کشور جهت عقبنشینى نیروهایش از لبنان صورت گرفت. رفیق حریرى در ۱۴ فوریه ۲۰۰۵ میلادى بر اثر انفجار خودروى بمبگذارى شده بر سر کاروان موتورىاش در بیروت به قتل رسید. این حادثه تروریستى ۲۲ کشته برجاى گذاشت و تحقیقات درباره قتل وى از سوى کمیته بینالمللى تحقیق به ریاست دتلف مهلیس آغاز شد.
تحولات پس از ترور حریرى
جامعه لبنان، جامعهاى طایفهگراست و عرق ملى در آن از درجه چندم اهمیت برخوردار است. تحولات لبنان در سه دهه اخیر بیانگر آن است که همه ترورها در زمانى رخ داده که اختلافات قومى در لبنان شروع شده است و خود این ترورها نیز عامل شدت بخش تشنجات و اختلافات داخلى گشته است. با صدور قطعنامه ۱۵۵۹ (در سال ۲۰۰۴) تلاش غرب براى تفرقهافکنى در لبنان وارد مرحله جدیدى شد. استعفاى رفیق حریرى در مخالفت با حضور سوریه و ابقاى امیل لحود در پست ریاست جمهورى لبنان را برخى در همین راستا مىدانند. حال آنکه رفیق حریرى پیشتر نیز چنین اقدامى را در سابقه خود داشته است. ترور رفیق حریرى در فضایى انجام گرفت که بذر تفرقه با قطعنامه شوراى امنیت در جامعه لبنان پاشیده شده بود. با ترور رفیق حریرى انگشت اتهام غرب به سوى سوریه دراز شد تا جامعه لبنان را در موضوع حضور یا عدم حضور سوریه به چالش کشاند و منجر به برگزارى تظاهرات اعتراضآمیز گستردهاى بر ضدسوریه در بیروت شد که تظاهرکنندگان در آن خواستار استعفاى دولت طرفدار سوریه شدند. در ۱۴ مارس ۲۰۰۵ درست یک ماه پس از ترور حریرى تظاهرات گسترده دیگرى در میدان شهداى بیروت برپا شد و تظاهرکنندگان که از همه فرقههاى قومى مذهبى لبنان بودند خواستار مشخص شدن حقیقت قتل حریرى و خروج نیروهاى سوریه از لبنان شدند. پس از هفتهها مذاکره ناموفق درباره تشکیل دولت جدید، عمر کرامى، نخستوزیر از سمت خود براى سومینبار در ۱۳ آوریل ۲۰۰۵ استعفا داد. دو روز بعد، نجیب میقاتى از تجار میلیونرى که در آمریکا تحصیلکرده و وزیر پیشین حمل و نقل و خدمات عمومى بود به عنوان نخستوزیر منصوب شد. این شخص که میانهرو و طرفدار سوریه بود، از طریق حمایت اپوزیسیون توانست مقام خود را حفظ کند. در طول اولین دور انتخابات پارلمانى پس از خروج نیروهاى سوریه از لبنان در مه ۲۰۰۵، ائتلاف ضدسوریه متشکل از احزاب سنى، دروزى و مسیحى به رهبرى سعد حریرى، پسر رفیق حریرى توانست اکثریت کرسىهاى پارلمان جدید را از آن خود کند. این ائتلاف علاقمند به این بود که در برخى حوزهها با حزبالله و جنبش امل متحد شود. این ائتلاف موفق نشد اکثریت دوسوم پارلمان را که براى برکنارى امیل لحود لازم بود، بدست آورد چرا که «جنبش میهنپرستى آزاد» به رهبرى ژنرال بازنشسته ارتش میشل عون توانسته بود راى مناطق کوهستانى لبنان را به خود اختصاص دهد. به رغم اتهاماتى که در زمینه ترور حریرى به دولت سوریه و متحدان لبنانىاش وارد است ولى برخى دیگر آن را سناریویى از پیش تعیین شده توسط قدرتهاى منطقهاى مخالف مقاومت لبنان (رژیم صهیونیستى) و قدرتهاى فرامنطقهاى (آمریکا، فرانسه و...) ارزیابى مىکنند. سوریه در زمان قتل حریرى نفوذ اطلاعاتى و نظامى گستردهاى در لبنان داشت. ولى دمشق مکررا آگاهى خود را از بمبگذارى مذکور رد کرده است. شوراى امنیت سازمان ملل متحد با اجماع تمام اعضا خواستار همکارى کامل سوریه در تحقیقات سازمان ملل در این موضوع شده است. البته هنوز مشخص نیست چرا لبنان با این همه ترور شخصیت سیاسى روبرو است و چه کسانى پشت این ترورها هستند.
لبنان؛ هنوز در بنبست
این کشور علاوهبر ترورهاى متعدد سیاسى که شاهد بوده است با بحران سیاسى و خلأ در پست ریاست جمهورى نیز روبروست و از زمان خروج امیل لحود از کاخ بعبدا و پایان دوره ریاست جمهورىاش در تاریخ ۲۴ نوامبر گذشته، اعضاى پارلمان این کشور بهرغم انتخاب میشل سلیمان به عنوان رئیسجمهور توافقى هنوز نتوانستهاند نشستى را در پارلمان براى انتخاب وى برگزار کنند. در راستاى حل این مسأله فرانسه نیز تلاشهایى را آغاز کرده که به نتیجه نرسیده و بار دیگر اتحادیه عرب وارد عمل شده است و اخیرا در نشست فوقالعاده وزیران خارجه اتحادیه عرب طرحى در راستاى حل مسأله ریاست جمهورى لبنان ارائه شد. بهرغم این مسأله عمرو موسى، دبیر کل اتحادیه عرب نیز در پى دو سفر متوالى به لبنان چندان پیشرفتى را محقق نساخته و اوضاع همچنان بدون هیچ تغییرى ادامه دارد. این در حالى است که نبیه برى، رئیس پارلمان لبنان جلسه تعیین رئیسجمهور را براى چهاردهمین بار به تأخیر انداخته و این جلسه را به ۲۶ فوریه موکول کرده است. اما آیا این آخرین بار است که جلسه انتخاب رئیسجمهور لبنان به تاخیر مىافتد یا اینکه بازهم تأخیر دیگرى اعلام خواهد شد؟
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
