درافشانى
استفاده از اهرم تحریم و فشار، ظاهراً اصلىترین گزینه کشورهاى غربى (آمریکا و برخى از کشورهاى عضو اتحادیه اروپا) در برابر جنبشهاى حماس در پى پیروزى بزرگ آن در انتخابات پارلمانى فلسطین است.
تهدید به تحریم اقتصادى دولت جدید فلسطین و قطع کمکهاى اقتصادى به آن که بالغ بر صدها میلیون دلار برآورد شده، این امیدوارى را براى غرب ایجاد کرده است که بتواند زهر شکست در برابر نتایج غیرقابل پیشبینى و نامنتظره انتخابات پارلمانى فلسطین و حماس را بگیرد.
خواسته غرب نفى خشونت و به رسمیت شناخته شدن اسرائیل از جانب جنبش حماس در شرایط کنونى و در آستانه به قدرت رسیدن این جنبش در کادر اجرایى دولت خودگردان فلسطین است. آنچه مزید بر شرایط دشوار پیش روى جنبش حماس براى گذر از آن شده، همراهى و همسویى معنادار و البته قابل پیشبینى آمریکا و برخى از کشورهاى اروپایى در مواجهه با تحولات جدید در فلسطین است. تأکید جنبش حماس بر ادامه مشى گذشته و محقق ساختن شعارهاى انتخاباتى، خود انگیزهاى است که جبهه مقابل حجم حملات سیاسى و تبلیغاتى خود علیه حماس را افزایش دهد.
با این حال، کاهش منابع درآمدى دولت فلسطین و بالا بردن اهرم تحریم و تهدید به قطع کمکهاى مالى به آن از سوى اروپا، آینده دشوار دولت تحت اختیار حماس را با یک کسرى بودجه روبه افزایش که در ماه ژانویه حدود ۶۹ میلیون دلار بوده است، رقم خواهد زد.
این در حالى است که مقامات اسرائیلى نیز درصدد ایجاد موانع جدى در راه فعالیت دولت تحت رهبرى جنبش حماس برآمده اند، اما از این نکته نیز نمىتوان غافل ماند که ایجاد محدودیتهاى مالى و سیاسى در راه فعالیت حماس در شرایط کنونى، این جنبش را مىتواند به سوى تأمین احتیاجات و نیازهاى مالى خود از کانالهاى دیگر که بىتردید مورد رضایت غرب نخواهد بود، سوق مىدهد.
با این حال، رهبران حماس در روزهاى گذشته در عین پافشارى بر اصول غیر قابل چشمپوشى خود همچون به رسمیت نشناختن اسرائیل و مبارزه براى پایان دادن به اشغالگرى رژیم صهیونیستى، اختیاراتى نیز در جهت کاستن از نگرانى افکار عمومى و دولتهاى غربى و آمریکا بیان داشتهاند. اینکه تشکیل دولتى کارآمد با انتخابات تکنوکراتها گزینه نهایى حماس است و یا اظهارات «محمود الزهار» مبنى بر آنکه آمریکا را دشمن تلقى نمىکنیم، بخشى از این تحرکات است.
با این اوصاف، آنچه باید نسبت به آن اطمینان داشت و به آن توجه کرد، فرصتى است که باید در اختیار رهبران حماس قرار داد تا کارایى خود را در قالب جریانى که تبدیل به نهادى رسمى شده است، به اثبات برساند. با این حال، تردیدى نیست که پیروزى حماس در انتخابات پارلمانى فلسطین، یک تحول متغیر بنیادى در روند مسائل فلسطین ایجاد خواهد کرد.