کراک و شیشه به جاى هروئین
مواد مخدر قلابى در پایتخت
معصومه وروانى
اشاره:
تنها فقر و بیکارى نیست که کمر به نابودى خانوادهها بسته است. شیوع اعتیاد، آن هم به بدترین و مرگآورترین اشکالش، از مهمترین تهدیدهایى است که هر روز قربانیان عمدتاً جوان کم سن و سال را به کام مرگ مىکشاند. در این میان نوع و نحوه مواجهه ما با این موضوع چنان دچار کلافگى و سردرگمى است که باید از عاقبت کار ترسید.
واقعیت امر این است که هیچ یک از دولتهاى گذشته نتوانسته اند سیاست درستى براى مواجهه با مشکل فراگیر اعتیاد در کشور ایفا کنند و نتیجه اوضاع نابسامان و آشفته معتادان امروز است.
تنها باید امیدوار بود که دولت سیدمحمود احمدىنژاد به واسطه وفادارى به اصول و ارزشهاى اسلامى و شهرت به اصول گرایى بتواند با به کاربردن راهکارى علمى و عملى مناسب و «شدنى» جامعه را از شر این موضوع حاد و خطرناک رهایى بخشد. چرا که به اذعان بسیارى از دستاندرکاران و کارشناسان اهل فن، ایران علىرغم آنکه داراى یکى از شدیدترین قوانین جهان براى مبارزه با موادمخدر است و داشتن حتى ۳۰ گرم هروئین در کشور ما با مجازات مرگ روبروست هنوز نتوانسته است موفق به مهار مسأله خانمانسوز اعتیاد شود. این امر نشان مىدهد که مبارزه با مواد مخدر پس از گذشت قریب ۳ دهه با شکست مواجه شده است.
کراک و کریستال
براى اثبات شکست سیاستهایى که دولتهاى گذشته در مواجهه با مواد مخدر در پیش گرفتهاند مىتوان به دلایل و ارقام و آمار بسیارى استناد کرد اما آنچه که موضوع را بیش از پیش حاد مىکند، شیوع و گسترش انواع و اقسام مواد مخدر خانمانسوزى است که در میان جوانان و نوجوانان ایرانى از هر طیف و طبقهاى در حال نضج و رونقاند و اخیراً رئیس مؤسسه ارتقاى سلامت ایرانیان با اشاره به اینکه بزرگترین خطر کنونى در خصوص مواد مخدر جدید، فروش هروئین به نام «کراک» و «کریستال» است، مىگوید: «نتایج یک تحقیق نشان مىدهد که حدود سه چهارم معتادین مراجعهکننده براى درمان، تصور مىکردهاند که ـ کریستال مصرف مىکنند، درحالى که این افراد به هروئین معتاد بودهاند.»
دکتر شهرام نادرى ادامه مىدهد: «در هر جامعهاى پس از شیوع مواد اعتیادآور و مشاهده عوارض سوء آن، میل به مصرف آن در افراد کم مىشود. در شرایط کنونى نیز هروئین به عنوان ماده خطرناک و خانمانسوز در جامعه جا افتاده است، لذا قاچاقچیان با تغییر رنگ، ظاهر و نام این ماده مخدر سعى در ایجاد بازار فروش کردهاند.»
او معتقد است که هم اکنون «کراک» در بازار گرمى ۱۰ تا ۲۰ هزار تومان است و با این قیمت به فروش مىرسد، این در حالى است که کراک نوعى از کوکائین است و قیمتى چندین برابر این رقم دارد.»
نادرى مىگوید: «براساس پژوهشى در مؤسسه ارتقاى سلامت ایران با آزمایش بر روى حدود ۳۰ نمونه از کراکهاى مصرفى با قیمت هر گرم ۱۰ تا ۲۰ هزار تومان، مشخص شد این مواد، کراک واقعى نبوده، بلکه هروئین است. و قاچاقچیان با تغییر شکل هروئین از پودر سفید رنگ به حالت بلور آن را به نام شیشه، کریستال و کراک مىفروشند تا معتادان بتوانند با سر سوزن آن را مصرف کنند. البته شیشه و کریستال واقعى نیز به عنوان مواد مخدر توهمزا اعتیادآور هستند.»
این کارشناس مواد مخدر مىافزاید: «در حالت عادى هیچ معتاد به تریاکى حاضر به مصرف هروئین نیست، ولى قاچاقچیان با تغییر شکل و نام هروئین، این ماده را به معتادان مىفروشند و از آنجا که هروئین ۱۰ برابر تریاک سرخوشى در افراد ایجاد مىکند، بسیارى از تریاکىها از حالى که به دست مىآورند، تصور مىکنند که کراک یا کریستال مصرف مىکنند و متأسفانه به هروئین معتاد مىشوند.»
او خاطرنشان مىکند که: «فرم تدخینى کوکایین به نام «کراک» و «آمفتامین»ها مثل کریستال از انواع مخدرها هستند که با از بین بردن اشتها، افراد بدون نیاز به آب و غذا داراى انرژى زیادى براى فعالیت مىشوند و پس از مدتى حالت افسردگى؛ خمودگى و خستگى بیش از حد براى آنها پیش مىآید، لذا به این مواد وابسته مىشوند و در این حالت حتى با مصرف این مواد نیز نمىتوانند انرژى لازم را به دست آورند.»
این در حالى است که اخیراً میان جوانان دارویى تحت عنوان «مزجیزک» مصرف مىشود که خسارات زیانبار و غیرقابل بازگشتى را براى آنان دارد و خانوادههاى آنها را دچار لطمات شدیدى مىکند. دراینباره کارشناسان موادمخدر معتقدند که فرم تزریقى «بویژه مورفین» از کشورهایى چون پاکستان به نامهاى تجارى مختلف مانند «تمجیزک»، «درجیزک» و «نرجیزک» و غیره توسط قاچاقچیان به وفور وارد کشور مىشود و متأسفانه معتادان و جوانان براى به دست آوردن آن اصلاً دچار زحمت نمىشوند و به راحتى مىتوانند این دارو را به اسم داروى موردنیاز براى ترک اعتیاد از حتى برخى از داروخانهها دریافت کنند و برخى از پزشکان نیز براى ترک اعتیاد و سمزدایى آن را تجویز مىکنند.
دکتر نادرى دراین باره مىگوید: «فرم تزریقى بوپره نورفین به عنوان مسکن مخدر براى درمان دردهاى شدید و قرص زیرزبانى آن براى ترک اعتیاد استفاده مىشود و از آن جا که قرص زیرزبانى این دارو در ایران تولید نمىشود، فرم تزریقى براى ترک اعتیاد به کار مىرود و نه تنها به ترک اعتیاد نمىانجامد، بلکه بر شدت اعتیاد نیز مىافزاید.»
نادرى با تأکید براینکه شیوه مصرف در تعیین شدت اعتیاد اهمیت بسیار دارد، مىگوید: «تزریق به عنوان شیوه مصرف مواد مخدر، شدت اعتیاد را افزایش داده و در ضمن خطرات فراوانى براى خود فرد و اطرافیان وى از جمله ابتلا به ایدز و هپاتیت دارد.»
او یادآور مىشودکه: «متأسفانه هم اکنون برخى قاچاقچیان هروئین را در آب حل کرده و آن را در شیشههاى آمپول مىریزند و به اسم «درجیزک» مىفروشند که این مواد حتى «بوپره نورفین واقعى هم نیست».
کمتر از ۵ درصد
انواع و اقسام داروها و مواد اعتیادآور خطرناکى که به قول دکتر نادرى حتى نحوه تهیه و ساخت آنها معلوم نیست در حالى در کشور و میان جوانان شیوع پیدا مىکند که به گفته معاون وزارت بهداشت تنها ۵ درصد از معتادان تزریقى کشور تحت پوشش برنامههاى کاهش آسیب قرار دارند. او در حالى به این موضوع اشاره مىکند که به زعم خودش آلودگى به HIV درمیان معتادان تزریقى کشور شیوع ۲۵درصدى دارد و فقط ۵ درصد از جمعیت ۲۰۰ هزار نفرى معتادان تزریقى کشور تحت پوشش برنامه کاهش آسیب قرار دارند.
درعین حال مسأله شیوع و گسترش ایدز در میان معتادان کشور روز به روز بیشتر مىشود و بنا به گفته یکى از اعضاى کمیته کشورى مبارزه با ایدز «شمار مبتلایان به HIV در کشور طى سه سال اخیر ۲/۵ برابر شده است.» این عضو که خواهان ذکر نامش نیست دراین باره مىگوید: «تا ابتداى مهر ماه سال جارى حدود ۱۱ هزار و ۹۳۰ مورد ابتلا به HIV یا همان ایدز در کشور ثبت شده که اغلب آنان را جوانان معتاد تشکیل مىدهند.»
او ادامه مىدهد که بیش از ۶۱ درصد از مبتلایان به ایدز در کشور را معتادان تزریقى تشکیل مىدهند که ۹۵ درصد از این جمعیت مرد و تنها ۵ درصد آنها زن هستند.»
موضوع افزایش و گسترش بیمارى ایدز در میان معتادان تزریقى کشور زمانى اهمیت بیشتر مىیابد که بدانیم به دلیل روند روبه رشد این بیمارى در میان معتادان، مقام ایران در طبقهبندى جهانى کشورها به لحاظ شیوع ایدز در دنیا طى ۶ سال گذشته از رتبه ۲۰۶ در جهان به ۱۶۴ رسیده است و کارشناسان «استفاده از سرنگ مشترک» را عمدهترین راه انتقال این بیمارى در کشور مىدانند.
خطر در کمین است
از سوى دیگر بنا به آمار ارائه شده از طرف مدیر کل فرهنگى و پیشگیرى ستاد مبارزه با مواد مخدر«بیش از ۱۳ درصد از دانش آموزان کشور در معرض اعتیاد قرار دارند» و تنها ۲ هزار و ۴۵۰ کلاس دبیرستان، ۳ هزار و ۹۲۴ کلاس راهنمایى و یک هزار و ۱۷۵ کلاس ابتدایى و به عبارتى به ترتیب 6/4، ۴ و یک درصد از کل کلاسهاى دبیرستان، راهنمایى و ابتدایى تحت پوشش آموزشهاى پیشگیرانه قرار گرفته اند و به گفته وى: «در سال جارى تنها ۵ درصد از دانشجویان تحت پوشش آموزشهاى پیشگیرانه» قرار گرفتهاند.
این همه در حالى است که بنا به اعتراف دادستان تهران ـ طى نامهاى که به رئیسجمهور نوشته است ـ «بالغ بر ۵ هزار معتاد ولگرد و کارتن خواب» فقط در شهر تهران رها شدهاند و «در سطح شهر تهران چهره پایتخت اسلامى ایران عزیز را کریه و مشوه نموده و همه روزه شاهد گسترش جرایمى از قبیل سرقت، مزاحمت نوامیس و زورگیرى و امثال آن و مرگ و میرهاى ناشى از استعمال و یا عدم دسترسى به این مواد در گوشه و کنار تهران هستیم که ریشه اکثر این جرایم معضل اعتیاد است.»
و البته فقط تهران نیست که از این معضل رنج مىبرد و در اغلب و اکثر شهرهاى کشور پدیده شوم اعتیاد چهره بىنقابى را به تصویر مىکشد. چنانکه بنا به اعلام رئیس دادگاههاى عمومى و انقلاب شیراز «۶۰ درصد پروندههاى قضایى در شیراز مربوط به موادمخدر است.» و این موضوع البته سایر شهرهاى بزرگ کشور را هم در بر مىگیرد که در اینجا مجالى براى پرداختن به آن نیست.
اعتیاد را فراموش نکنید
نکته تلخ و دردناک در مورد شیوع و گسترش مواد مخدر درایران آن است که فقر و بیکارى را مىتوان در مدتى کوتاه مثلاً ۴ تا ۸ سال ریشهکن کرد اما اعتیاد را هرگز.
اخیراً در تحقیقى که در منطقه آذربایجان شرقى انجام شده است ۸۲ درصد مردم، اعتیاد و گرایش به مواد مخدر را مهمترین عامل تهدیدکننده رفاه و امنیت اجتماعى و سلامت فرد مىدانند و با این حال در کشور ما به دلیل شرایط خاص اجتماعى مانند جوان بودن جمعیت و بالا بودن آمار بیکارى و موقعیت جغرافیایى که در کنار دو کشور اصلى تأمینکننده مواد مخدر دنیا (پاکستان و افغانستان) قرار دارد با مصرف مواد مخدر دست به گریبان است و بنابرآمارهاى غیررسمى جمعیت واقعى معتادان درکشور بیش از ۶ میلیون نفر است و این آمار نشاندهنده رشد وحشتناک ده درصدى اعتیاد در ایران است و بنابر برخى از آمارهاى تأییدنشده در تهران روزانه بیش از ۵ تن انواع موادمخدر مصرف مىشود. چنانکه مردم به کنایه یافتن هروئین و سایر مواد مخدر را از خریدن سیگار راحتتر و سریعتر مىدانند.
درچنین شرایطى نباید از قرارگرفتن در رتبه نخست جهانى در مصرف مواد افیونى تعجب کنیم. گسترش مسأله اعتیاد به قدرى است که دفتر مواد مخدر و جرایم سازمان ملل دو سال پیش اعلام کرد که ایران پیش از لائوس و قرقیزستان مشهورترین کشور مصرفکننده تریاک و هروئین در جهان و خطرخیزترین منطقه دنیا از نظر مواد مخدر است. آیا دولت نهم قادر خواهد بود با برنامههاى علمى و ضربتى این معضل ویرانکننده را ریشهکن کند؟ در اینباره نباید تنها منتظر موفقیت دولت بنشینیم، بلکه بهتر است خودمان نیز به دولت کمک کنیم. من که به سهم خودم حاضرم، شما چطور؟
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
