پاسخ ایران به بیانیه 1+5
گروه سیاسى، فرشاد محمودى: پنج کشور عضو دایم شوراى امنیت سازمان ملل متحد به همراه آلمان در جریان صرف شامى در لندن پایتخت بریتانیا تصمیم گرفتهاند که پرونده اتمى ایران را در جریان اجلاس اضطرارى شوراى حکام آژانس بینالمللى انرژى اتمى که پنجشنبه در اتریش برگزار مىشود به شوراى امنیت «اطلاع» دهند.
طبق تصمیم گروه موسوم به 1+5 پرونده ایران به شوراى امنیت «اطلاع» مىشود اما این شورا تا قبل از اجلاس زمستانى شوراى حکام و ارائه گزارش جدید مدیرکل آژانس درباره فعالیتهاى اتمى ایران، اقدامى صورت نخواهد داد. اجلاس زمستانى شوراى حکام ۱۵ روز مانده به نوروز ۸۵ برگزار خواهد شد. در نخستین واکنش به این اقدام على لاریجانى مسئول پرونده اتمى ایران هشدار داده و گفته است که هرگونه ارجاع یا گزارش موضوع هستهاى به شوراى امنیت را پایان دیپلماسى مىدانیم. آقاى لاریجانى ارجاع پرونده هستهاى ایران به شوراى امنیت را به دلیل تحقیقات هستهاى براى کشورهاى اروپایى و شوراى حکام غیر درخشنده خوانده و گفته که نمىخواهم در این خصوص لفظ افتضاح را به کار برم.
مسئول پرونده اتمى ایران هم موضوع بیانیه گروه 1+5 را ارجاع ندانسته است اما مىگوید که باید دقت بیشترى در کار خود داشته باشند. به گزارش خبرگزارى مهر وى در حاشیه دیدار با رئیس نهاد ریاست جمهورى ارمنستان به خبرنگاران گفته است اگر برخى کشورها از همه ابزارهایشان براى متوقف کردن تحقیقات هستهاى استفاده مىکنند باید انتظار داشته باشند که ایران هم از ظرفیتهایى در منطقه استفاده کند.
آقاى لاریجانى وعده داده است که ایران همه راههاى مسالمتآمیز را براى رسیدن به فناورى هستهاى به عنوان حق خود در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهاى هستهاى پى مىگیرد. «هنوز معتقدم که مىتوانیم در درون مذاکرات به نتایج خوبى برسیم اما اگر شرایط را در مسیر غیرمسالمتآمیز تعریف کنند باید بگویم ممکن است آنها آغازگر مسیر باشند ولى معلوم نیست خودشان به آن پایان بدهند.»
مسئول پرونده اتمى ایران مىگوید که این خیلى به نفع کشورهاى اروپایى نخواهد بود. آقاى لاریجانى این موضوعات را در جریان دیدار با وزیر خارجه عمان مطرح کرد اما عصر دیروز در دیدار با یکى از مقامهاى عالىرتبه ارمنستان گفته اولین پیامى که بیانیه لندن دارد این است که اروپا ظرفیت حل این مسئله را ندارد. وى بار دیگر موضع ایران را اعلام کرده و گفته که در صورت هرگونه گزارش یا ارجاع پرونده به شوراى امنیت طبق مصوبه مجلس مجبوریم همه تعلیقها را برداریم و اجراى پروتکل الحاقى را متوقف کنیم. به این ترتیب نظارت آژانس به معاهده منع گسترش سلاحهاى اتمى محدود خواهد شد.
تفاوت گزارش با ارجاع چیست؟
وزراى خارجه آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، چین و روسیه در جریان ضیافت شامى که در کنار رودخانه تایمز لندن برگزار شد، زیر بیانیهاى را امضا کردند که از محمد البرادعى مدیرکل آژانس مىخواهد با نگارش گزارشى از فعالیتهاى ایران این مسئله را در شوراى امنیت مطرح کنند. طرح این موضوع به معناى «ارجاع» پرونده ایران به شوراى امنیت نیست. آقاى لاریجانى هم روز گذشته این موضوع را تایید کرده است. سخنگوى وزارت خارجه فرانسه هم این موضوع را در گفتوگو با خبرگزارى آسوشیتدپرس تفسیر کرده است.
«ژان باپتیست ماتى» مىگوید که جامعه بینالمللى بر لبه ارجاع برنامههاى هستهاى ایران به شوراى امنیت گام برمىدارد و در صورت همکارى، تهران مىتواند این گام را به عقب بردارد. میان «ارجاع» و «اطلاع» دادن یک پرونده به شوراى امنیت تفاوتهایى وجود دارد. مهمترین این تفاوتها این است که در «ارجاع» شوراى امنیت دست به اقدام مىزند اما با «اطلاع» موضوع شورا تنها در جریان امور قرار مىگیرد. در صورتى که شوراى حکام خواست گروه 1+5 را عملى کند، پرونده ایران روز پنجشنبه تنها به شورا اطلاع داده مىشود.
ارجاع پرونده ایران به شوراى امنیت مرحلهاى است. سخنگوى وزارت خارجه فرانسه چند بار تاکید کرده است که این مسیر مىتواند معکوس شود. وزیر دفاع آلمان نیز راههاى دیپلماتیک را بهترین شیوه براى حل موضوع هستهاى ایران دانسته است. «جوزف یونگ» حتى تحقق تحریم اقتصادى علیه ایران را نیز دور از ذهن خوانده و گفته که موافقت چین و روسیه لازم است تا تحریم هم غیرممکن نباشد. لحن وزیر خارجه روسیه البته از دیگر همتایانش آرامتر است. وى خبر داده که به زودى دیپلماتهاى کشورش و رایزنان چینى به تهران مىآیند تا توافقهاى لندن را به ایران اطلاع دهند.
به نظر مىرسد که از جمع ۶ کشورى که در لندن بیانیه صادر کردهاند چین و بیش از آن روسیه کمترین تمایل به این اقدام داشتهاند. گرچه بیانیه را امضا کردهاند. مسکو که در حال حاضر ریاست گروه ۸ کشور صنعتى که گروه قدرتمندى است را به عهده دارد علاقهمند است که در جریان مذاکره با تهران براى غنىسازى مشترک اورانیوم به تفاهم برسد. این طرح براى روسیه منافع اقتصادى بلندمدت دارد و مزایاى دیپلماتیک زیاد به مسکو مىرساند تا از این رهگذر هم روسیه بگوید که موفق به کارگیرى دیپلماسى براى حل مسئله ایران شده و هم موقعیت خود را به عنوان یک کشور اثرگذار احیا کند.
در جریان فروپاشى اتحاد جماهیر شوروى، روسیه به نحو چشمگیرى نفوذ خود را در جهان چندقطبى وانهاده است و با وجود مشکلات فراوان داخلى و اقتصادى اعتبار خود را از دست داد. جمهوریخواهان که فعلاً ساکن کاخ سفید هستند نیز گاه به گاه مسکو را متهم به عقبماندگى سیاسى مىکنند. پذیرش احتمالى طرح روسیه از سوى ایران که طى روزهاى اخیر تهران تمایل بیشترى به آن نشان مىداد، موفقیت روسیه را در زمانى که ریاست گروه جى ۸ را به عهده دارد به طور عمده ارتقا مىدهد.
ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه دیروز گفته که کشورش آمادگى ایجاد مراکز جهانى غنىسازى براى کشورهایى مثل ایران را دارد. پوتین گفته چنین وعدهاى را مدتى پیش به ایرانىها هم ارائه کرده است. بنابراین احتمال گشایش دیپلماتیک طى روزهاى باقى مانده به اجلاس زمستانى شوراى حکام که به شکل عادى برگزار مىشود افزایش مىیابد. ولادیمیر پوتین تمایل آشکارى دارد که کشورش در موضوعات مربوط به امنیت جهانى فعالانه وارد شود و خود نیز این موضوع را تائید کرده است.
در اینجا است که تفاوت موضوع «اطلاع» و «ارجاع» نمایان مىشود. لاریجانى هم مىگوید که هنوز از موضع روسیه مطلع نیست و این موضوع باید در حضور خودشان تعریف شود. «هنوز مىتوانیم از طریق مذاکرات به نتایج خوبى برسیم.» پس طى روزهاى آینده باید شاهد دیپلماسى فشردهاى بود.
تونى بلر نخستوزیر بریتانیا نیز که کشورش میزبان وزراى 1+5 بوده گفته است که آژانس کماکان مسئول پرونده اتمى ایران است. وى نیز اقدام وزراى خارجه 1+5 را نه «ارجاع» بلکه «اطلاع» خوانده است.
آینده فعالیتهاى تحقیقاتى ایران
در حالى که دوشنبه شب زیر هواى بارانى لندن، میز ضیافت شام به میزبانى جک استراو چیده مىشد تا خانم کاندولیزا رایس از آمریکا و آقایان فرانک اشتاین مایر از آلمان، فیلیپ دوست بلازى از فرانسه، لى جائو شینگ از چین و سرگئى لاوروف از روسیه شامىتشریفاتى در آن صرف کنند، جواد وعیدى مذاکره کننده ارشد اتمى ایران همان روز وارد بروکسل پایتخت بلژیک شد تا آخرین حلقه دیپلماسى ایران پیش از نشست لندن شکل بگیرد. مذاکرهکننده ارشد ایرانى در آن جلسه که دیپلماتهاى برجستهاى از سه کشور اروپایى فرانسه، بریتانیا و آلمان حضور داشتند گفته بود که انجام تحقیقات هستهاى در ایران غیرقابل چشم پوشى است و این موضوع با ادامه تعلیق داوطلبانه تولید صنعتى سوخت نطنز ارتباطى ندارد.
وعیدى خود مىگوید که در جلسه بروکسل ایران بر چند موضوع تاکید کرده است: اول اینکه مسیر مذاکره سازنده و زماندار از طرف ایران باز است. دوم اینکه تحقیقات هستهاى حق غیرقابل چشمپوشى است و سر آخر اینکه ایران به همکارى با آژانس ادامه مىدهد. منوچهر متکى وزیر خارجه ایران نیز که همزمان با حضور وزیران خارجه 1+5 براى شرکت در اجلاس بازسازى افغانستان در لندن به سر مىبرد در دیدار با همتاى چینى خود از قطعى بودن ادامه تحقیقات هستهاى ایران صحبت کرده است.
بعد از تمام اظهار نظرها، على لاریجانى در تهران در حضور خبرنگاران خواست نهایى ایران را از جامعه جهانى چنین اعلام کرده است: «موضع، این است که حقوق ایرانیان را به رسمیت بشناسند و خودشان را در مقابل اراده ملت قرار ندهند.»
جزئیات جلسه 1+5
گروه سیاسى، آزاده افتخارى: وزراى خارجه آلمان و پنج عضو دائم شوراى امنیت سازمان ملل (روسیه، چین، انگلیس، فرانسه و آمریکا) در ضیافت شام دوشنبه شب در لندن، پس از چهار ساعت مذاکره درخصوص گزارش پرونده هستهاى ایران به شوراى امنیت به اجماع نظر دست یافتند. در بیانیه آنها آمده است: شوراى حکام نتیجه اجلاس پنجشنبه آینده خود را به شوراى امنیت سازمان ملل گزارش کند ولى این شورا تصمیمى تا زمان اجلاس ماه مارس درباره ایران نخواهد گرفت.
وزراى اتحادیه اروپا، آمریکا، روسیه و چین ضمن تاکید بر تداوم روند دیپلماتیک براى غلبه بر بن بست جارى این نکته را خاطرنشان ساختند که شوراى امنیت نباید تا ماه مارس ـ زمان نشست آتى شوراى حکام و ارائه گزارش محمد البرادعى دبیرکل آژانس بینالمللى انرژى اتمى درخصوص فعالیتهاى هستهاى ایران ـ عکس العملى (شامل تحریم) علیه ایران انجام دهد. فیلیپ دوست بلازى وزیر امور خارجه فرانسه در بروکسل پیش از برگزارى نشست لندن اعلام کرده بود که روند مذاکرات با ایران به بنبست رسیده است و مداخله شوراى امنیت با هدف اطمینان از پایبندى ایران به درخواستهاى آژانس بینالمللى انرژى اتمى، ضرورى است.
کاندولیزا رایس همتاى آمریکایى وى نیز در لندن گفته بود، اروپا و آمریکا مىکوشند تا روسیه و چین را به پیگیرى عکس العمل قاطع دیپلماتیک علیه تهران ترغیب کنند. وزیر امور خارجه اتریش که کشورش ریاست دوره اى اتحادیه اروپا را به عهده دارد نیز تاکید کرده بود، شوراى امنیت باید در این مورد مداخله کند. این در حالى است که پراهمیتترین بخش نشست لندن به حمایت روسیه و چین ـ شرکاى طراز اول تجارى ایران ـ از گزینه گزارش به شوراى امنیت مربوط مىشود. اروپا و آمریکا از مدتها پیش به سختى براى قانع کردن پکن و مسکو تلاش کردند و به نظر مىرسد که تلاش آنها در تعدیل مواضع پکن و مسکو که همواره با افزایش فشار بر ایران مخالف بودند، موثر واقع شده است.
با این حال روشن نیست که این دو کشور از چه اقدام مشخصى در شوراى امنیت علیه ایران حمایت مىکنند. روزنامه لس آنجلس تایمز با اشاره به اجماع نظر غرب علیه تهران مىنویسد: این تفاهم در شرایط کنونى بن بستى را که طى آن روسیه و چین با گزینه اعمال فشار بر ایران مخالفت مىکردند حل مىکند، اما نتیجه این روند مشخص نیست.
هر چند این تفاهمنامه از عدم مخالفت پنج عضو دائم شوراى امنیت براى بررسى موضوع ایران در چارچوب این شورا حکایت مىکند اما احتمال موافقت چین و روسیه با گامهاى بعدى نظیر حمایت از اعمال تحریمها علیه تهران، در پسپردهاى از ابهام قرار دارد. به بیان دیگر روابط چین و روسیه با ایران فراتر از مباحث اقتصادى است و هرگونه بحران سیاسى یا نظامى در ایران ضمن تخریب منافع روسیه و چین در ایران نارضایتى جامعه مسلمانان در آسیاى میانه، روسیه و کشورهاى حوزه دریاى خزر را به همراه دارد.
مواضع هند، پاکستان و آفریقاى جنوبى
در حالى که احزاب چپ گراى هند از مقامات این کشور درخواست کردهاند تا در نشست پنجشنبه شوراى حکام در مقابل ارجاع پرونده هستهاى ایران به شوراى امنیت موضع ممتنع اختیار کند، آدام ارلى سخنگوى وزارت امور خارجه آمریکا مىگوید: ما با هندىها به صورت نزدیک و موثر درباره نگرانىهایمان بر سر برنامههاى هستهاى ایران درگیر بودهایم، اما هند به عنوان کشورى مستقل در این خصوص تصمیمگیرى مىکند. این در حالى است که پاکستان متحد آمریکا در منطقه با خارج شدن پرونده هستهاى ایران از چارچوب آژانس بینالمللى انرژى اتمى مخالف است.
«تسلیم اسلام» سخنگوى وزارت امور خارجه پاکستان مىگوید: «پاکستان از مذاکرات صلحآمیز پیرامون پرونده هستهاى ایران در چارچوب آژانس حمایت مىکند.» وى افزود: ما براى موضعگیرى علیه ایران تحت فشار ایالات متحده قرار نداریم. با وجود آنکه موضع آفریقاى جنوبى در مورد ارجاع پرونده هستهاى ایران به شوراى امنیت هنوز روشن نشده است، اتحاد دموکراتیک این کشور طى بیانیهاى اعلام کرده است که تصمیمگیرى براى حمایت از ایران بهاى گزافى براى آفریقاى جنوبى به دنبال دارد زیرا در این صورت آفریقاى جنوبى متحدان استراتژیک پراهمیت خود نظیر آلمان، فرانسه، انگلیس و ایالات متحده را از دست مىدهد و بدون حمایت این کشورها، شانس آفریقاى جنوبى براى پیشرفت اقتصادى کاهش مىیابد.
نفت و طلا تحت تاثیر ایران هستهاى
خبرگزارى رویترز گزارش مىدهد: به دنبال اجماع بر سر افزایش فشار بر چهارمین صادرکننده بزرگ نفت در جهان ـ ایران ـ بهاى نفت به بیش از ۶۸ دلار براى هر بشکه رسیده است.
فعالان بازار نفت از تلاش تهران براى استفاده از نفت به عنوان یک سلاح سیاسى ابراز نگرانى مىکنند و معتقدند در صورت کاهش یا توقف صادرات نفتى ایران بهاى نفت به حدود یکصد دلار براى هر بشکه مىرسد. خبرگزارى بلومبرگ نیز گزارش مىدهد به دنبال افزایش نگرانىها در خصوص فعالیتهاى هستهاى ایران بهاى طلا به بیشترین میزان خود طى ۲۵ سال اخیر رسید و ۸۰/۵۶۵ دلار براى هر اونس معامله شد.
سخنرانى سالانه بوش در کنگره
بىبىسى: براساس بخشى از متن انتشار یافته سخنرانى سالانه جورج بوش در کنگره که دیشب به وقت واشینگتن انجام شد، وى مىگوید که پیامهاى جداگانهاى را براى مردم و دولت ایران دارد. در متن این سخنرانى آمده است که «در سخنانم خطاب به مردم (ایران)، پیام من این است: شما خوب مىدانید که ما نمىخواهیم به شما بگوییم چگونه زندگى کنید، بلکه مىخواهیم شما آزاد باشید. اما به دولت (ایران) پیام ما این است که اگر مىخواهید عضوى از خانواده ملل باشید، باید از بلندپروازى خود در زمینه تسلیحات هستهاى دست بردارید.»
وى در این سخنرانى مىگوید که جامعه جهانى در هدف خود براى جلوگیرى از دستیابى ایران به تسلیحات هستهاى اتفاق نظر دارد و تلاش براى تدوین تاکتیکهاى ضرورى براى ارائه جبههاى واحد در این زمینه ادامه مىیابد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
