تورهای ورشکسته مهاجرت یهودیان

ترجمه: حسین قنبری گرمی

رژیم صهیونیستی از زمان تأسیس در سال 1948، مهاجرت به سرزمین موعود را با هدف حفظ اکثریت یهودیان در برنامه خود داشته است، اما آمارها نشان می‌دهند این رژیم هر روز شاهد کاهش مهاجرت به سرزمین‌های اشغالی و در مقابل افزایش تقاضا برای ترک آن است، به طوری که پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند در سال 2007 تعداد مهاجران به اسرائیل حداکثر به 14 هزار و 400 نفر خواهد رسید، در حالی که تعداد افراد خواستار ترک اسرائیل هر سال به 20 هزار نفر می‌رسد. اسرائیل برای نخستین بار در سال 1980 شاهد کاهش مهاجرت به سرزمین‌های اشغالی شد و بنابر اعلام دفتر مرکزی آمار رژیم صهیونیستی، اسرائیلی‌های بیشتری در سال 2007 مجبور به مهاجرت از سرزمین اشغالی خواهند شد.

روند جدید کاهش مهاجرت به اسرائیل که با شروع انتفاضه دوم سپتامبر سال 2000 آغاز شد، در سال گذشته به پائین‌ترین سطح خود رسید. دفتر مرکزی آمار اسرائیل اعلام کرد در سال گذشته فقط 19 هزار و 267 نفر به اسرائیل مهاجرت کرده‌اند، در حالی که این رقم در سال پیش از آن 21 هزار و 168 نفر بوده است و به نظر می‌رسد آمار سه ماه اول سال 2007 آماری تکان‌دهنده و هشدار‌دهنده برای مقام‌های تل آویو باشد.

با روند کنونی، امسال فقط 14 هزار و 400 مهاجر جدید راهی سرزمین‌های اشغالی خواهند شد، در حالی که 5 هزار نفر بیشتر از این تعداد، اسرائیل ترک خواهند کرد.

از سال 2003، زمانی که انتفاضه به اوج خود رسید تعداد افراد خواستار مهاجرت از اسرائیل بی‌وقفه رو به افزایش گذاشته است. بیشتر کسانی که سرزمین‌های اشغالی را ترک می‌کنند، افرادی هستند که حاضر نشده‌اند خود را با اوضاع آنجا و سیاست‌های ستیزه‌جویانه این رژیم وفق داده و وارد جامعه اسرائیل شوند.

رژیم صهیونیستی از زمان تأسیس تاکنون دوبار شاهد کاهش مهاجرت بوده است: بار اول در سال 1974 پس از جنگ کیپور و بار دوم در سالهای 1983 و 1984 به دلیل تورم بسیار بالا.

اسرائیل سعی کرده است رشد اقتصادی خود را مثبت نشان دهد، اما کاهش مهاجرت به سرزمینهای اشغالی پس از جنگ لبنان پدیده‌ای غیرقابل انکار است. این در حالی است که بسیاری از اسرائیلی‌ها نزاع‌ها و برخوردهای تازه‌ای با حزب‌الله و سوریه را پیش‌بینی می‌کنند.

براساس یک نظرسنجی که به مناسبت جشن ملی اسرائیلی‌ها در سال 2006 انجام شد، یک چهارم اسرائیلی‌ها اعلام کردند تا پایان سال از اسرائیل خارج می‌شوند. آنها تأکید کردند که رژیم صهیونیستی در حال حاضر دچار سوء مدیریت شده است و از آینده سیاسی آن نگران هستند. همچنین نابسامانی نظام تربیتی آموزشی اسرائیل موجب دلمشغولی‌های بسیار شده است، به طوری که پنجاه درصد جوانان 18 تا 29 ساله گفته‌اند که در سال 2007 در اسرائیل سکونت نخواهند داشت. به گفته کارشناسان سیاسی، این حقیقت که نیمی از جوانان اسرائیلی برای ماندن در سرزمینهای اشغالی دچار تردید شده‌اند زنگ خطر را برای مقام‌های اسرائیل به صدا درآورده است.

در سال 2005 آریل شارون اعلام کرده بود هدفش آوردن بیش از یک میلیون یهودی در پانزده سال آینده به اسرائیل است تا اکثریت مطلق یهودیان حفظ شود. در آن زمان 5 میلیون و 300 هزار نفر از 7 میلیون جمعیت اسرائیل، یهودی بودند، اما با اوضاع موجود این ارقام یک رؤیا و هدفی غیرقابل دسترس به نظر می‌رسد.

پس از یک موج مهاجرت عمده از بلوک شوروی سابق میان سالهای 1970 تا 1980، دیگر چنین مهاجرت‌هایی تکرار نشده است. از سوی دیگر اسرائیل امروزه فرانسه را که دارای 600 هزار نفر یهودی است به عنوان یکی از کشورهای بالقوه مهاجر فرست اروپای به سرزمین موعود به حساب می‌آورد.

آمارهای منتشر شده نشان می‌دهند در سال 2006 و سه ماهه اول 2007 مهاجرت به اسرائیل به پایین‌ترین سطح خود و مهاجرت از آن به بالاترین حد در گذشته چند ده ساله رژیم صهیونیستی رسیده است.

بیشتر افرادی که به اسرائیل مهاجرت می‌کنند روس زبانهایی هستند که انگیزه‌هایی غیر از علایق سران تل آویو دارند؛ مثلاً آنها به خدمت سربازی فرا خوانده شده‌اند و یا برای کار در بخش صنعت به سرزمین‌های اشغالی می‌آیند.

جنگ اخیر اسرائیل با حزب‌الله لطمات جبران‌ناپذیری به روحیه اسرائیلی‌های روس زبان وارد کرده است. آنها که 20 درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند و تعدادشان به 5/1 میلیون نفر می‌رسد، در گذشته از زیر یوغ کمونیسم شوروی و فقر، راه اسرائیل را در پیش گرفتند اما اکنون پس از گذشت 20 سال اوضاع سیاسی و اقتصادی کاملاً نسبت به آن دوران تغییر یافته است. روسیه، اوکراین، رومانی، بلغارستان و سایر کشورهای این حوزه شاهد رشد اقتصادی بالای 5 درصد هستند و زندگی قابل قبولی را برای بازگشت از اسرائیل به یهودیان وعده می‌دهند.

مسأله دیگر این است که در تصورات روس زبانهای اسرائیل برای مهاجرت آرزوهای دیگری نقش بسته است، آنها ترجیح می‌دهند به اروپا و یا کانادا بروند که شباهت بسیار زیادی به روسیه دارد. بدین ترتیب مهاجران اتحادیه جماهیر شوروی سابق که برای وفق دادن خود با آب و هوای خشک اسرائیل و بادهای گرم بیابانی آن و نیز سیاست‌های خشونت‌آمیز آن به مشکل برخورده‌اند کشورهای دیگر را مقصدی مناسب برای خود یافته‌اند. در حالی که جامعه روس زبانان کانادا دارای جمعیتی چند صد هزار نفره است از این تعداد بیش از 200 هزار نفر ساکن تورنتو هستند.

جنبه اساسی دیگر برای ترک اسرائیل این است که اروپا یا کانادا به روس زبان‌های اسرائیلی آزادی کامل داده است و محدودیت‌های موجود در اسرائیل برای روس‌ها و اوکراینی‌هایی که نیمه یهودی و نیمه مسیحی هستند، وجود ندارد و در آنجا هیچ چیز مانع از رفت و آمد یهودیان به کلیساها و کنیسه‌ها نمی‌شود تا شکل جدیدی از یهودی- مسیحیان در این کشور شکل گیرد.

دلیل دیگر افزایش مهاجرت از اسرائیل یا حداقل آرزوی ترک آن به جوانانی بر می‌گردد که در سنین اعزام به خدمت نظامی هستند، زیرا آنان در تابستان سال 2006 در جنگ با حزب‌الله شاهد کشته شدن 116 نفر از سربازان هم سن و سال خود در ارتش اسرائیل بودند و این امر امید به زندگی را در نزد آنان به شدت کاهش داده است.

بدین ترتیب مسائلی همچون زندگی در شرایط سخت اردوگاه‌های نظامی و اعزام جوانان به خدمت نظامی مواردی هستند که به کابوسی برای اسرائیلی‌ها تبدیل شده است. همین مسائل ذهن آخرین نسل مهاجران روس، اوکراینی، رومانیایی،بلغاری، گرجستانی، تاجیک و ... را نیز به شدت و بیش از پیش به خود مشغول کرده است و در نظر آنان فرار از اسرائیل می‌تواند جایگزین مناسبی برای جنگ و اعزام به خدمت نظامی باشد.

سرانجام آخرین دلیل، یعنی افزایش مهاجرت از سرزمین موعود و کاهش مهاجرت به آنجا دلیلی بسیار ساده دارد و آن ترقی‌خواهی اقتصادی یهودیان است. اهداف و آرزوهای اقتصاد آنها در سرزمین ناامن تأمین نمی‌شود لذا اکنون آنها به دنبال یافتن کشورهایی هستند که منافع پولی‌شان بیشتر برآورده شود.