*فضای کلی دانشگاههای کشور را در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید چطور میبینید؟
**از آغاز مهر در فرهنگ انقلاب و کشور ما به عنوان بهار تعلیم و تربیت یاد شده است. با آغاز سال تحصیلی موتور محرکه جامعه ما که عبارت از قشر جوان و دانشجویان است چرخش مجددی را آغاز میکنند و در مسیر رشد و باروری قرار میگیرد.
*با توجه به ناآرامیهایی که در سال گذشته در بسیاری از دانشگاههای کشورشاهد بودیم، کمیسیون آموزش و پرورش و تحقیقات مجلس در مورد پارهای از مطالبات صنفی و سیاسی دانشجویان که پاسخی به آنها داده نشده است چه فکر میکند؟
**این نابسامانیها و ناآرامیها را باید آسیبشناسی کرد. اگر ما یک آسیبشناسی منصفانه و عاقلانهای را در این زمینه انجام دهیم متوجه میشویم که فضای سیاستزده جامعه ما ناشی از عدم رعایت قواعد سیاسی، عدم تربیت سیاسی درست و عدم فهم درست از ساز و کارهای سیاستورزی است که متاسفانه جامعه در درجه اول با آن روبهرو است و به ویژه دانشگاههای ما از این آفات مصون نماندهاند.
*گمان میکنید به طورمشخص این آفات چه هستند؟
**از آفات این مساله که باعث تنش میشود این است که اولا تربیت سیاسی نیازمند رعایت اصول و قواعد و ضابطهها در سیاستورزی است. نکته دوم این است که سیاستورزی باید توام با اخلاق، انصاف و برادری باشد و اختلاف سلیقهها نباید به منازعات کشیده شود. متاسفانه عدم تربیت سیاسی درست عدم توجه به قواعد سیاسی باعث شده است که سیاستورزی به سیاستزدگی، هیجانگرایی و احساسگرایی تبدیل شود. این مساله اگر برای جامعه ما یک آفت باشد برای محیط عقلانی دانشگاه بسیار خطرناک است که باید به سرعت ترمیم شود. دانشجویان ما باید یاد بگیرند چگونه سیاستورزی کنند، چگونه در تشکلهای گروهی کار و استقلال خود را حفظ کنند؛ و پادوی سیاسی گروههای مختلف نباشند. مرجعیت و استقلال خود را در سطح جامعه حفظ و تلاش کنند. توسعه سیاسی را به حدی برسانند که در عین داشتن اختلافنظر بتوانند مناسبات انسانی و اخلاقی را رعایت کنند و با هم برادر و دوست باشند. مهمترین عامل، ایجاد حالت تعادل در دانشگاهها است. همیشه سیاستزدگی به سیاستگریزی می انجامد که آفت بزرگی است.
*در روزهای اخیر ما شاهد عدم ثبت نام تعداد زیادی از دانشجویان دانشگاه صنعتی پلی تکنیک امیرکبیر هستیم. ثبت نام این دانشجویان که بعضا در برخی فعالیتهای سیاسی و دانشجویی شرکت داشتهاند منوط به امضای تعهدنامههای انضباطی و ... شده است. ارزیابی شما چیست؟
**البته ما باید آن قدر تربیت سیاسی پیدا کنیم که قواعد سیاستورزی را بلد باشیم و نیازی به گرفتن تعهد نباشد. مسئولان کشوری و دانشگاهی هم باید سعهصدر بیشتر و انتقاد پذیری بیشتری داشته باشند و به دانشجویان اجازه بدهند که در فرایند تصمیمسازی کشور و دانشگاه اظهارنظر کنند؛ اما از طرف دیگر دانشجویان نیز باید قاعد سیاستورزی را بلد باشند و بدانند که چگونه انتقاد کنند و اصول نقادی را یاد بگیرند.
*چه هست این اصولی که به باور شما دانشجویان ما "بلد" نیستند؟
**اصول نقادی را که عالمانه بودن، منصفانه بودن، اخلاقی بودن و مشارکتجویانه بود ن است باید مورد توجه قرار دهند خواستههای سیاسی خود را در قالب داد و فریاد تشنجگرایی مطرح نکنند و به شان و منزلت خودشان لطمهای نزنند تا فضا برای سیاستورزی مسدود نشود.
*با توجه به اینکه شما در کابینه آقای خاتمی هم حضور داشتید، گمان میکنید اصولا تعامل کلی با جریان دانشجویی کشوردر دولت نهم تفاوتهای کیفی با دوره قبلی دارد یا خیر؟
**برخی از سیاستها، سیاستهای کلان کشور ماست. سیاستهای کلان ما هم دادن آزادیهای مشروع و معقول در قالب قانون اساسی و شرع است. هر دولتی که بخواهد سر کار بیاید باید این اصول را مورد توجه قرار دهد. البته ممکن است فضاهایی که در هر دوره ایجاد میشود، متفاوت باشد و دولتها متناسب با فضاهای متفاوت تصمیمسازی کنند و سلایق هم در این روند بیتاثیر نیست. گاهی اوقات سلیقه یک دولت دیگری این است که به حرمتها، به چهارچوبها و خط قرمزها بیشتر بها دهد. در این زمینه طبیعی است که میان دولت قبلی ودولت نهم تفاوتهایی وجود دارد، ولی مهم، اساس سیاستهای کلان نظام است که تربیت سیاسی سیستورزی و حضور و مشارکت دانشجویان را از مسائل ضروری میداند. در دولت قبل انتظار بود که آموزش سیاسی در قالب شعار توسعه سیاسی بیشتر باشد، متاسفانه این اتفاق نیافتاد. یعنی اگر چه رشد سیاسی افزایش پیدا کرد، اما قاعدهمندیهای سیاسی مورد توجه قرار نگرفت؛ لذا سیاستزدگی در برخی مسائل بر سیاستورزی غلبه پیدا کرد. همین مساله باعث شد که آفات و آسیبهای فراوانی به اقشار مختلف جامعه و به ویژه دانشجویان وارد شود که بخشی از این آسیبها متوجه مسئولانی در دولت قبلی است که نتانستند باعث رشد فضای عمومی جامعه شوند.
*این "سیاستورزی" که به آن اشاره میکنید از چه مختصات مشخصی برخوردار است؟
**قشر جوان و دانشجویان ما باید بدانند که چگونه "سیاستورزی" کنند.
*این "سیاستورزی" مورد نظر شما چیست؟
**سیاستورزی با هوچیگری، هیجانگرایی و داد و فریاد و توهین و فحش و تهمت و افترا و از بین بردن مصالح کشور و قربانی کردن آن در باندهای گروهی متفاوت است.
*یعنی اعتراضات دانشجویی تا به حال هوچیگری و... بوده؟
**متأسفانه در بسیاری از زمینهها ما شاهد این نوع برخوردها بودهایم. ما باید در این دولت سعی کنیم از این سوی دیوار نیفتیم. یعنی به خاطر آن مشکلات نباید مسیر رشد قشر فرهیخته و عاقل و بالغ و پرتلاش دانشجو را مسدود کنیم که باعث محرومیت کشور از مشکلات آنها در عرصه سازندگی شود.
*آقای احمدینژاد در اظهاراتشان در جمع دانشجویان از فضای سکولار دانشگاهها به شدت انتقاد کردند و گفتند دانشجو باید با تمام توان علیه این سیاستها فریاد بزند. به گمان کمیسیون آموزش مجلس، غالب دانشجویان ما سکولار شدهاند و اصول اولیه سکولاریسم، یعنی جدایی کامل دین از دولت را پذیرفتهاند و به این راه اعتقاد دارند؟
**متاسفانه آری. این اتفاق به دلیل عدم تربیت سیاسی دانشجویان ما روی داده و باعث شده که برخی از تشکلها علیه هویت واقعی خود که در اول انقلاب شکل گرفته فعالیت کنند.
*اشاره شما به انجمنهای اسلامی است. این بحث امروز در بسیاری از محافل قدرت، چه اصلاحطلب و چه محافظهکار مطرح شده که چرا این انجمنها که پسوند "اسلامی" دارند مثلا مارکسیست شدهاند و... خب گمان میکنید چرا؟
**هر تشکل باید اعتقادها و آرمانهایی را که از اول داشته حفظ کند. ندامت و پشیمانی از آرمانهای اولیه یکی از آفات این تشکلهاست و به ویژه تفاوت و فاصله بین روشها و هدفهای آرمانی که یک تشکل سیاسی دارد. یک تشکل سیاسی نمیتواند در اساسنامه خود محتوای اسلامی و اعتقادی ذکر شده داشته باشد اما خواهان حذف اسلامیت از انجمن خود باشد.
*بر فرض اگر از نظر تئوریک به چنین نتایجی رسیده باشند در فضای سیاسی فعلی چه میتوانند انجام دهند؟
**میتوانند حتی تشکل مارکسیستی درست کنند اما با صراحت اعلام کنند. اما جریانی که تشکل مارکسیستی را سامان میدهد حق ندارد اسمی از "اسلامیت" ببرد و باعث قریب شود. تشکلی که از "اسلامیت" ریشه گرفته و خاستگاه اولیه آن اعتقادات اسلامی و مکتبی است حق ندارد در روشها و موضعگیریهای خود خلاف آرمانهای اسلامی و اعتقادی خود گام بردارد.
*حالا اگر این جریانها بخواهند از زیر چتر "انجمنهای اسلامی" بیرون بیایند وتشکلهای خود را داشته باشند آیا چنین امکانی برای آنها فراهم است؟
**کسانی که اعتقادی به مبانی اسلامی ندارند میتوانند از طریق قانون برای تشکیل تشکل دانشجویی خودشان عمل کنند.
*قانون فعلی عملا چنین مجوزی به این جریانها میدهد؟
**حالا این مساله به ضوابط قانونی و آنچه که مصوبه هست، مربوط میشود. در چارچوب قانون هر کس میتواند فعالیتهای سیاسی خود را سامان دهد، البته با حفظ چارچوبهای نظام و حفظ منافع ملی و مصالح عمومی کشور.
*با این تفاسیر، پیشبینی کمیسیون آموزش مجلس در مورد سال تحصیلی جدید و فضای دانشگاهها در سال جاری چیست؟ سال آرام و یا ناآرامی را پیشبینی میکنید؟
**فضای عمومی دانشگاهها تفاوت چندانی با گذشته نخواهد کرد. آرام و ناآرام بودن را باید تعریف کرد. ناآرامی اگر به معنای تشنجگرایی باشد، طبیعی است که دانشجویان عزیز ما این کار را انجام نخواهند داد و اگر هم کسانی باشند که بخواهند فضای عمومی جامعه را متشنج کنند طبیعی است که دانشجویان دیگری که از هویت انقلابی و اسلامی کشور دفاع میکنند به آنها اجازه چنین اقدامی را نمیدهند. هر نظامی نسبت به اقداماتی که مصالح عمومی جامعه را به خطر بیندازد موضعگیری میکند.