بمب‌های آمریکایی بر سر مردم سومالی

نسرین صفایی
آمریکا، به بهانه حمله به مخفیگاه‌های شبکه تروریستی القاعده، مناطق جنوب سومالی در جوار مرزهای کنیا را بمباران کرد. مقام‌های پنتاگون ادعا کرده‌اند که حملات هوایی جنگنده‌های آمریکایی به منظور سرکوب سه نفر از اعضای القاعده انجام گرفت که متهم به بمب‌گذاری در سفارتخانه‌های آمریکا در کنیا و تانزانیا در سال 1998 هستند. این ادعایی است که مقام‌های کاخ سفید از زمان شکست ائتلاف جنگ‌سالاران سومالیایی تحت حمایت آمریکا از اسلامگرایان حاکم بر مگادیشو از پنجم ژوئن سال گذشته تاکنون مطرح می‌کنند.
تحلیلگران معتقدند آمریکا که با اعزام رزمناوهای نیروی دریایی به سواحل شرق قاره آفریقا، اقدام به مداخله مستقیم نظامی در سومالی کرده است، به بهانه مبارزه با گسترش آنچه تروریسم جهانی می‌نامد، می‌خواهد تجربه افغانستان و عراق را در سومالی تکرار کند. با این حال، مداخله آشکار نظامی آمریکا در سومالی، تفاوت‌هایی با استراتژی واشنگتن در افغانستان و عراق دارد.
واشنگتن قبل از بمباران سومالی، با همکاری اطلاعاتی با اتیوپی و اعزام هواپیماهای جاسوسی به سومالی برای شناسایی اهداف مورد نظر، در مداخله نظامی ارتش اتیوپی در سومالی نقش فعالی ایفا کرده بود. مداخله اتیوپی در سومالی، با اعزام نیروی زمینی آغاز شد و آمریکا با استفاده از پایگاه نظامی پنتاگون در جیبوتی، رزمناوهای خود را به سواحل سومالی اعزام کرد. به این ترتیب، اعزام جنگنده‌های هوایی آمریکا برای بمباران جنوب سومالی، حملات زمینی ارتش قدرتمند اتیوپی در سومالی را تکمیل کرد. ناظران معتقدند، پرهیز از تکرار شکست تفنگداران دریایی آمریکا در اوایل دهه نود میلادی و اوضاع وخیم امنیتی عراق و افغانستان، ‌دلایلی هستند که واشنگتن را از اعزام نیروهای زمینی به سومالی بازداشته است.
جورج بوش در سخنرانی روز چهارشنبه دهم ژانویه که به استراتژی جدید آمریکا در عراق اختصاص داشت، تاکید کرد که عقب‌نشینی تفنگداران نیروی دریایی آمریکا از سومالی در سال 1993 میلادی، باعث تحکیم و تقویت شبکه تروریستی القاعده شد. واقعیت این است بوش که درصدد جلب حمایت اکثریت نمایندگان دموکرات سنای آمریکا برای اعزام نیروی بیشتر به عراق است، می‌کوشد مخالفان جنگ عراق را از عواقب خروج نظامیان آمریکایی از باتلاق عراق بترساند. بر این اساس، بوش پیشاپیش به دموکرات‌ها یادآوری می‌کند همان‌گونه که عقب‌نشینی تفنگداران دریایی آمریکایی از سومالی، سبب تحکیم پایه‌های قدرت شبکه القاعده در جهان شد، خروج از عراق نیز چنین پیامد‌های ناگواری به دنبال خواهد داشت.
اسلامگرایان سومالی تهدید کرده‌اند که با جنگ چریکی به مبارزه و مقاومت علیه اشغالگران اتیوپیایی در سومالی ادامه خواهند داد. به این ترتیب پیامد‌های اشغال سومالی توسط نظامیان اتیوپی که با چراغ سبز واشنگتن انجام گرفت، به تدریج اوضاعی مشابه عراق و افغانستان را در سومالی حاکم خواهد کرد. زیرا مداخله آشکار نظامی آمریکا و اتیوپی، به تشدید احساسات ضد‌آمریکایی و ضد‌اتیوپیایی در میان مسلمانان سومالی خواهد انجامید و زمینه مساعدی برای عملیات چریکی توسط اسلامگرایان در سومالی فراهم خواهد نمود.