عنان در تهران به دنبال چیست؟

در حالی که رسانه‌های خبری و تبلیغاتی غرب تلاش می‌کنند ـ بویژه پس از پیروزی مقاومت اسلامی لبنان ـ موضوع هسته‌ای ایران را بزرگنمایی کرده و یکبار دیگر توجه افکار عمومی جهان را به این مسأله جلب نمایند، تهران همچنان بر ادامه فعالیتهای هسته‌ای صلح‌آمیز خود تاکید می‌ورزد.
جمهوری اسلامی ایران بعد از ارایه پاسخ به بسته پیشنهادی پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و آلمان در 31 مردادماه، آمادگی خود را برای انجام «مذاکرات جدی» با آنان اعلام کرد؛ مذاکراتی که بر احترام متقابل و حفظ حقوق طرفین استوار باشد.
رویکرد مثبت و عقلانی نسبت به ادامه دیالوگ هسته‌ای برای برون‌رفت از چالش موجود، راهی است که ایران انتخاب کرده و نشان‌دهنده آن است که تداوم همکاریها تنها از طریق گفتگوهای سازنده و چهره‌به‌چهره امکان‌پذیر است.
به همین دلیل، شایسته است موضوع اتمی ایران با استفاده از منطق گفتمان در اختیار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گذاشته شود و طرف مقابل با پرهیز از تصمیم‌گیری عجولانه مبتنی بر پیروی نکردن از فشارهای وارده از سوی کشوری خاص، این اقدام را به سرانجام برساند.
کمتر از دو هفته دیگر تا بیستم شهریور و زمان تشکیل جلسه شورای امنیت درباره مساله هسته‌ای ایران باقی مانده است. در آستانه برگزاری این نشست، کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل متحد قرار است شنبه آینده راهی تهران شود و با مقامهای عالی‌رتبه پیرامون مسایل منطقه و هسته‌ای ایران بحث و تبادل‌نظر کند. این در حالی است که ایران با وجود افزایش فشارهای خارجی برای متوقف کردن فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای‌اش به تلاشهای خود در این زمینه ادامه داده و همچنان برحق برخورداری از فناوری هسته‌ای صلح‌آمیز خویش مندرج در مفاد ان.پی.تی تاکید نموده و این مطالبه عمومی را تا حصول نتیجه براساس سه راهبرد عزت، حکمت و مصلحت دنبال می‌کند.
در این ارتباط، مجموع اظهارنظرهای مقامهای مسئول در پرونده هسته‌ای از جمله دبیر شورای عالی امنیت ملی، نشان می‌دهد که فناوری و تولید سوخت هسته‌ای و استفاده از آن در مقاصد صلح‌آمیز، هدف استراتژیک و تغییرناپذیر ایران است.
از سوی دیگر، براساس اظهارنظر برخی شخصیتهای حقوقی، سیاسی و رسانه‌های غرب، پاسخ منطقی و جامع ایران به بسته پیشنهادی 1+5، ائتلاف غرب را با انفعال مواجه ساخت. بدین‌ترتیب، به‌نظر می‌رسد افق فراروی موضوع هسته‌ای ایران می‌تواند از طریق مذاکره دیپلماتیک در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ساده‌سازی و روان‌سازی گردد.
در این‌حال، کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل در ایران به دنبال چیست؟ با توجه به همکاریهای گسترده ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که دبیرکل آژانس نیز به آن اذعان داشته است، عنان باید تلاش کند حق اساسی اعضای آژانس به بهره‌مندی از فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای و توسعه آن طبق ماده 4 ان.پی.تی پذیرفته شود و با وجود آپارتاید هسته‌ای آشکار آمریکا، ایران از این امر مستثنی نخواهد بود.
این در حالی است که با همه جوسازیهای تبلیغاتی غرب و بخصوص آمریکا درباره پاسخ ایران به بسته پیشنهادی که نسبت دادن خرید زمان از آن‌جمله است، تهران توصیه نموده نمایندگان کشورهای 1+5 به میز مذاکره بازگردند. انجام مذاکره و تعاملهای دیپلماتیک، موضوعی است که اگر عنان به عنوان دبیرکل عالی‌ترین سازمان سیاسی و حقوقی جهان، با نقش کدخدامنشی از آن دفاع کند ـ بویژه که در دیدگاههای جمهوری اسلامی به‌گونه‌ای منطقی و عادلانه به خواسته‌های مطرح‌شده در بسته پیشنهادی پاسخ داده شده است ـ اهمیت بسیاری برای صلح و ثبات منطقه خواهد داشت.
کمک به بازگشت پرونده هسته‌ای ایران از شورای امنیت به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که تنها مرجع رسیدگی‌کننده به عملکرد اعضای پیمان ان.پی.تی است و عمدتاً مسائل فنی را مطمح‌‌نظر دارد تا سیاسی، می‌تواند آغازی بر احیای نقش و رسالت تاریخی از دست رفته سازمان ملل در حل‌وفصل مناقشات سیاسی و بین‌المللی تلقی شده و به عنوان امتیازی مثبت در پرونده مدیریتی آقای عنان، ثبت و ضبط گردد.
در صورت طی مسیر این مسأله که همان گفتگوست، به گفته دبیر شورای عالی امنیت ملی همه مسایل مطرح شده در بسته پیشنهادی اعم از مسأله هسته‌ای و همکاریهای درازمدت اقتصادی و فنی و همچنین همکاریهای امنیتی در منطقه که موردتوجه و نظر آقای عنان نیز هست، قابل حل و دست‌یافتنی است.
پاسخ تهران و طی مسیر تفاهم‌آمیز مذاکره، نه‌تنها یک فرصت مغتنم را در اختیار طرفهای مذاکره‌کننده مساله هسته‌ای ایران قرار می‌دهد، بلکه سازمان ملل را قادر می‌سازد پس از تجربه تلخ عدم حضور در بحران عراق و تحولات اخیر لبنان، نقش سازنده خود را در ترتیبات امنیتی و معادلات منطقه و جهانی ایفا کند.
جمهوری اسلامی ایران نیز آمادگی دارد با ایفای نقش سازنده در هر سه بخش یاد شده، کشوری مسئولیت‌پذیر در نظام بین‌المللی باشد که می‌تواند کمکهای موثری به سازمان ملل در زمینه حل بحرانهای منطقه‌ای بویژه در خاورمیانه ارائه نماید.