نگرانی آمریکا از خروج انگلیسیها از عراق
در حالی که عراق در بدترین اوضاع امنیتی خود از زمان تجاوز آمریکا و انگلیس در سال 2003 بهسر میبرد و ناآرامیها در این کشور روزبهروز بیشتر میشود، رسانههای بینالمللی در هفتههای گذشته اعلام کردند که انگلیس قصد دارد تعداد زیادی از نظامیان خود را از عراق خارج کند. هر چند لندن از زمستان گذشته اقدام به کاهش تدریجی نظامیان خود در عراق کرده، ولی کارشناسان مسایل بینالمللی بر این باورند که تصمیم انگلیس برای خروج نظامیانش به دردسرهای آمریکا در عراق بهشدت اضافه خواهد کرد. این دیدگاه از آن جهت حایز اهمیت است که پیگیری تحولات عراق نشان میدهد آمریکا با بالاترین حجم مشکلات خود از زمان سقوط صدام دست بهگریبان است و بهرغم این که گوردون براون نخستوزیر انگلیس در سفر اخیر خود به آمریکا و دیدار با جرج بوش، رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد لندن واشنگتن را در عراق تنها نمیگذارد. آغاز دور جدید خروج نظامیان انگلیسی از عراق بهشدت سبب نگرانی مقامات سیاسی و نظامی کاخسفید شدهاست.
هزینه سیاسی خروج انگلیسیها از عراق
دولت بوش بهشدت درخصوص نتایج خروج قریبالوقوع نظامیان انگلیسی از جنوب عراق نگران است و ترجیح میدهد که سربازان انگلیسی برای یک یا دو سال دیگر در عراق باقی بمانند. نگرانی مقامات آمریکایی از آن جهت حایز اهمیت است که تاکنون دولت بوش توجه خود را معطوف مناطق شمالی، غربی و مرکزی عراق کرده و حتی در استراتژی خود برای اعزام 30 هزار نیروی جدید به عراق توجهی به جنوب عراق که توسط نظامیان انگلیسی کنترل میشود، نکردهاست. البته هزینه خروج انگلیسها از جنگ عراق که بر اساس تازهترین آمار منتشره در مجله آمریکایی "نیشن" هفتهای 3 میلیارد دلار برای کاخسفید هزینه دارد، بیشتر از آن که هزینهای مادی و امنیتی باشد هزینهای سیاسی است. هر چند که با انتشار تصمیم انگلیس مبنی بر به عقب کشاندن نیروهای خود از عراق مقامات آمریکایی سریعا اعلام کردند که جای شریک قدیمی خود در جنگ عراق را پر خواهند کرد، ولی نکته اینجاست که با خروج انگلیسیها از عراق، بوش دیگر نمیتواند بوق و کرنا سردهد که انگلیسیها در امور عراق مشارکت کامل دارند.
نکته نگرانکننده دیگر این است که حالا که انگلیس تصمیم به خروج نظامیانش از جنوب عراق گرفته، آمریکا متوجه شده که استراتژی افزایش نیرو که به چشم پیروزی به آن نگاه میکرد، در حال تبدیل شدن به شکست است. بههمین علت بوش ترجیح میدهد که انگلیسیها در عراق بمانند، زیرا او نیاز دارد که نظامیان انگلیسی در این کشور باشند تا بتوانند بوق و کرنا سر دهد که انگلیسیها در امور عراق مشارکت کامل دارند، ولی این مشارکت مدتی است که بیمعنی شدهاست. دولت انگلیس نیز هر چند شکست در بصره را تکذیب میکند، ولی دیگر ادعای پیروزی در آنجا را ندارد. "کن پولاک" کارشناس مسایل خارجی موسسه تحقیقاتی "بروکینگز" که به تازگی از سفر هشت روزهاش به عراق بازگشته، در گزارشی که در خصوص تصمیم انگلیس برای خروج نیروهایش از عراق منتشر شده آوردهاست: نشانههایی وجود دارد که استراتژی افزایش نیرو تا حدودی موثر واقع شده ولی هیچ نشانه مثبتی در خصوص همکاری انگلیسیها در 12 الی 18 ماه گذشته وجود ندارد. وی در ادامه گزارش خود افزود: من فرض میکنم که انگلیس دیگر نمیخواهد آنجا باشد، آنها در حقیقت الان هم آنجا نیستند. بنابر گزارشی که روزنامه انگلیسی گاردین در خصوص وضعیت نظامیان انگلیسی در بصره منتشر ساخته، در حالی که بصره به منطقهای بسیار ناآرام تبدیل شدهاست به تعبیر آقای پولاک آنجا همانند غرب وحشی شده، در حالحاضر گروههای رزمی انگلیس در فرودگاه بصره جمع شدهاند و کار خاصی برای تامین امنیت منطقه انجام نمی دهند. حتی "دیکچنی" معاون رییسجمهوری آمریکا در خصوص خروج زودهنگام نظامیان انگلیسی هشدار دادهاست. او در این مورد در سخنانی که بیشتر خطاب به نمایندگان کنگره تا سیاستمداران انگلیس باشد، گفت: هیچکس نمیتواند نسبت به نتایج احتمالی خروج نظامیان ائتلاف از عراق قبل از اینکه عراقیها بتوانند از خودشان دفاع کنند، اظهار بیاعتنایی کند.
عواقب خروج نظامیان انگلیسی از بصره: روزهای پر ابهام در انتظار بندر استراتژیک
در حالی که مذاکرات و گفتوگوها در واشنگتن در مورد بحرانیتر شدن اوضاع عراق در صورت خروج انگلیسیها از عراق در جریان است، مفسران نظامی آمریکا مشغول کنترل و نظارت بر اوضاع شهر نفتخیز و استراتژیک بصره در جنوب عراق هستند که توسط حدود 5500 نظامی انگلیسی اداره میشود. این شهر بدان جهت از اهمیت بسیاری برای مقامات آمریکایی برخوردار است که پس از بغداد پرجمعیتترین شهر عراق است و منابع نفتی بسیار زیادی هم در آن وجود دارد.
یکی از فرماندهان نظامی آمریکا در عراق در مورد اوضاع جاری بصره میگوید: "اگر بخواهیم اوضاع بصره را دقیقتر و موشکفانهتر بررسی کنیم باید فاکتورها و عوامل مختلفی را در نظر بگیریم. نظامیان انگلیس از یک سو تحت فشار افکار عمومی انگلیس هستند که هر روز بر فشار خود برای بازگشت نظامیان به کشورشان میافزایند و از سوی دیگر نمیتوانند به راحتی بصره را ترک کنند تا گروههای شبهنظامی بهراحتی بتوانند به فعالیتهای خرابکارانه خود ادامه دهند." استفن بیدل یکی از اعضای کمیته روابط خارجی که مشاور ژنرال دیویدپترایوس، فرمانده نظامیان آمریکایی در عراق نیز بهشمار میآید. در مورد عواقب خروج نظامیان انگلیسی از عراق میگوید: "افراد عادی شاید تنها خروج نظامیان انگلیس از عراق را ببینند اما نکته نگرانکننده این است که در صورت خروج انگلیسیها از بصره، شرایط بیثبات و بحرانیتری بر جنوب عراق حاکم خواهد شد. شما میتوانید هم بهعنوان برنده و هم بهعنوان بازنده عراق را ترک کنید متاسفانه احتمال این که نظامیان آمریکایی هم در حالی عراق را ترک کنند که اوضاع این کشور بحرانیتر و بیثباتتر از همیشه باشد بسیار زیاد است".
اتفاقات ناخوشایندی که در بصره خواهد داد تمام نقاط عراق را تحتالشعاع قرار میدهد و تبعات آن در دیگر نقاط این کشور نیز نمایان خواهد شد. بصره موقعیت جغرافیایی ویژهای دارد. این منطقه شصت درصد ذخایر نفتی عراق را در خود جای داده و از سوی دیگر تنها بندر مهم این کشور بهشمار میاید. دسترسی بصره به خلیجفارس موقعیت خاصی را نصیب این شهر کردهاست. البته این مزایا از دید تحلیلگران و نظامیان آمریکایی پنهان نماندهاست: "بصره اصلیترین و مهمترین منبع تغذیه عراق بهشمار میآید. یکی از سوالاتی که نظامیان آمریکایی در حال فکر کردن به آن هستند این است که آیا در صورتی که جنوب عراق و به خصوص بصره ناامن و بیثبات شود آیا آنها باز هم خواهند توانست نظامیان خود را به راحتی از کویت تغذیه و تامین کنند یا خیر؟"
اندرو کرپینویچ یکی از تحلیلگران نظامی در مرکز تحقیقات استراتژیک آمریکا، بیثبات شدن بصره در صورت خروج انگلیسیها را زنگ خطری برای آمریکا میداند و میافزاید: "اگر چنین اتفاقی بیفتد باید بهدنبال راه دیگری برای ارسال تجهیزات و مهمات به نظامیان آمریکایی باشیم". این اصلیترین نگرانی آمریکاییها بهشمار میآید. اوضاع بصره روزبهروز نگرانکنندهتر و بحرانیتر میشود. نظامیان انگلیسی که در حال خروج از عراق هستند در پایگاه هوای شعیبه در جنوب غرب بصره مستقر شدهاند و تنها پانصد نفر آنها هنوز در یک کاخ در داخل شهر بصره حضور دارند. سخنگوی وزارت دفاع انگلیس میگوید: "هنوز قصد نداریم کاخ بصره را به عراقیها واگذار کنیم، اما احتمالا این اتفاق در پاییز امسال رخ خواهد داد".
ماه گذشته و پس از آن که گروه کوچکی از نظامیان انگلیسی مرکز فرماندهی پلیس بصره را ترک کرده و به کشور خود بازگشتند، گزارشهایی مبنی بر تشدید فعالیتهای برخی گروههای شبهنظامی منتشر شد. این بار نیز مطمئنا این اتفاقات رخ خواهد داد و حتی میتوان تصور کرد شدت آن بسیار بیشتر از قبل خواهد شد. جیمز گاوریلیس یکی از نظامیان بلندپایه در پنتاگون میگوید: این که تصور کنیم تمام دردسرها و آشوبها در عراق زیر سایه سنیها صورت میگیرد، تصور کاملا اشتباهی است. گروههای شبهنظامی این توانایی را دارند تا همه چیز را برای شما به جهنم تبدیل کنند".
با نزدیکتر شدن به تاریخ خروج نظامیان انگلیسی از عراق، تحرکات تندروها در جنوب این کشور افزایش یافتهاست. یکی از تحلیلگران نظامی آمریکایی در این مورد میگوید: "دلیل چنین تحرکاتی کاملا مشخص است. شبهنظامیان میخواهند در آینده سیاسی بصره نقش پررنگتر و اساسیتری داشتهباشند و بههمین دلیل تا آنجا که میتوانند دست به نمایش قدرت میزنند تا بتوانند از رقبای خود امتیاز بگیرند. فراموش نکنیم که جنوب عراق ثروتمندترین منطقه این کشور از نظر منابع نفتی است. پس هر گروه یا اقلیتی که در حاکمیت آینده بصره بتواند به پیروزی برسد، ثروت عظیمی را نیز در اختیار خواهد داشت. بههمین دلیل است که برخی از فرماندهان نظامی آمریکا اعتقاد دارند این کشور نباید پس از خروج انگلیسیها از عراق بصره را فراموش کند در عوض شماری از نیروهای آمریکایی را برای کنترل و نظارت بر اوضاع به این منطقه اعزام کند. فردریک کاگان یکی از تحلیلگران نظامی موسسه امریکنانترپرایز میگوید: "غیرقابل تصور است که بخواهیم شهری را مشاهده کنیم که حتی یک نیروی آمریکایی و انگلیسی در آن حضور نداشته باشد. خالی گذاشتن این شهر از نیروهای ائتلاف اشتباهی است که هزینههای جبرانناپذیری را در پی خواهد داشت.
شاید انگلیسیها را بتوان راضی کرد تا تا پنج هزار نظامی خود در بصره که در پایگاه هوایی شعیبه مستقر هستند را تا آخر سال در این شهر نگه دارند، اما در هر حال باید برای زمان خروج انگلیسیها فکری کرد و چارهای اندیشید. اگر این خروج زودتر از پایان سال صورت گیرد آن وقت اوضاع آمریکا در عراق دشوارتر و بغرنجتر از امروز خواهد شد".
یادگاری نظامیان انگلیسی برای مردم عراق
چرا گوردون براون نخستوزیر جدید انگلیس هنوز هم از اشغال عراق حمایت میکند؟ این پروژه را از هر سطحی که بنگریم کاملا شکست خوردهاست.
اشغالگران به هیچ کدام از اهداف خود دست نیافتهند و تنها بدبختی و بیچارگی را برای مردم عراق به ارمغان آوردهاند. چهار سال پیش، زمانی که آمریکا و انگلیس نیروهای خود را وارد عراق کردند، وعده داده بودند که امنیت و ثبات در این کشور بحرانزده حاکم خواهد شد، اما اشغال عراق به پروژهای کاملا شکستخورده تبدیل شد و آخرین استراتژی آمریکا برای پیروزی در این جنگ یعنی اعزام نیروهای نظامی، بیشتر به داخل خاک عراق هم روندی سریعتر به ناکامی پروژه اشغال عراق بخشید.
آمریکا و انگلیس در حالی وعده برقراری و استقرار امنیت در عراق را دادند که در حالحاضر بیش از هفت میلیون قبضه سلاح مختلف در این کشور وجود دارد. اخیرا پنتاگون اعلام کرد که یکصد و نود هزار قبضه اسلحه از نوع AK47 (کلاشینکف) در عراق گم شدهاست. از سوی دیگر حدود صد هزار قبضه سلاح M16 که قرار بود در اختیار ارتش عراق قرار گیرد نیز بههمین سرنوشت دچار شدهاند و این تنها گوشه کوچکی از فاجعهای است که در حال رخ دادن در عراق است.
بسیاری از این سلاحها سر از ترکیه و لبنان در میآورند و به این ترتیب به ناآرامی و درگیری در عراق و نیز کشورهای همسایه آن دامن زده میشود. اشغال عراق شیوه تازهای در ترور و تروریسم را نیز در عراق ایجاد کردهاست. دهها هزار مزدور که قرار است بهعنوان "ارتش خصوصی" در سراسر عراق فعالیت کنند و تعداد آنها حدود چهل و هشت هزار نفر میشود، بهاین دلیل که در طرح برقراری امنیت در عراق به صورت پیمانکاری حضور دارند، در مجموع، سالانه دو میلیارد پوند درآمد کسب میکنند. از سوی دیگر دو کمپانی نظامی انگلیسی به نامهای Aegis Defence SystemوErinys قراردادهایی به ارزش 271 میلیون پوند با عراقیها که اکثر معاملهگران آنها همین مزدوران و وطن فروشان هستند به امضا رساندهاند. تعداد این سربازان که امنیت وطنشان را با پول میفروشند آن قدر زیاد شده که کنترل آنها از دست خارج شده و حتی در برخی اوقات اقدام به شلیک به نیروهای امنیتی و نظامی عراقی و آمریکایی میکنند. آمریکا و انگلیس ادعا دارند رشد اقتصادی عراق روشنترین و واضحترین نشانه و مدرک در اثبات موفقیتآمیز بودن حمله و اشغال این کشور است و این بزرگترین اشتباه آنها است. شرایط زندگی مردم عادی عراق روزبهروز بدتر میشود. قبل از حمله آمریکا و انگلیس به عراق ساکنان بغداد روزانه بین 16 تا 24 ساعت برق داشتند اما طی 4 سالی که از حمله به عراق میگذرد این میزان به 5 تا 6 ساعت در روز کاهش یافتهاست. در اوایل سال 2004 اکثر عراقیها به راحتی میتوانستند سوخت ارزان قیمت به دست آورند که بیش از 90 درصد نیاز آنها را تامین میکرد. اما حال درایت و تدبیر مسئولان عراقی و نیز اشغالگران باعث کاهش این میزان به 57درصد شدهاست و این یعنی اینکه مردم با صرف هزینه گزافتری میتوانند سوخت مورد نیاز خود را تامین کنند. در حال حاضر درآمدی که از صادرات نفت عراق حاصل میشود و طبعا میباید در اختیار دولت و مردم این کشور قرار گیرد، به حسابهای خصوصی کمپانی نفتی آمریکایی واریز میشود. این آمار به اینجا ختم نمیشود و در حالحاضر بیش از 40 درصد مردم عراق بیکار هستند و 4 میلیون عراقی جایی برای زندگی ندارند. از هر 3 کودک عراقی یک نفر درس و مدرسه را رها کرده و سیستم بهداشتی این کشور نیز کاملا از کار افتادهاست.
زمانی میتوان عمق فاجعه را بهتر درک کرد که بدانیم عراق کشوری بود که سیستم آموزشیاش زمانی یکی از بهترین سیستمهای آموزشی در میان کشورهای خاورمیانه بود و سیستم بهداشتی آن نیز الگوی بسیاری از کشورهای عربی حوزه خلیجفارس بهشمار میرفت. در آخرین بررسیها و آمارگیریها تخمین زده میشود که 650 هزار عراقی جان خود را از دست دادهاند.
تعداد عراقیهایی که در ماه جولایی امسال کشته شدند یکسوم بیشتر از عراقیهای کشته شده در ماه قبل از آن بودهاست. تعداد نامعلومی از مردم این کشور هم خانه و سر پناه خود را در جریان حمله و اشغال عراق از دست دادند. همین آمارها کافی است تا نشان دهد اشغال عراق پروژهای کاملا ناموفق بودهاست اما بوش و براون بهجای برنامهریزی برای خروج نیروهایشان از عراق شروع به متهم کردن همسایگان عراقی در ایجاد ناآرامی در این کشور کردهاند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
