ابعاد حکومت جهانی حضرت مهدی(عج)
ایرج تبریزی
مهدویت، جزء عقاید شیعه، و با آیندهنگری بشر مرتبط است؛ یعنی به مسیر اجتماعات و سمت و سوی اندیشههای انسانی بستگی دارد و لوازم و شرایط محیط، حرکت اجتماعی و حرکت نهایی بشر است. از اینرو، آیندهای که بشر به سمت آن حرکت میکند و مینگرد، مسئلهای جهانی است.
این نظام ایدهال، اجتماعی است که بشر ـ خواهناخواه ـ به سوی آن کشیده میشود. از این رو میتوان گفت عمو بشر به آیندهای روشن که فطرت وی و پیشبینی خردورزان و متفکران به آن سمت سوق دارد، چشمدوخته و همین مسئله منشاء حرکتها و انقلابها شده است. انسانی که اجتماعی زندگی میکند، ویژگی جسمی و روحی و سایر نیازها، او را ملزم و محکوم به زندگی در کنار هم و همفکری با یک دیگر کرده، از نتایج قهری چنین زندگی، اختلاف و تضاد بوده و ظلم و ستم نیز، از این رهگذر فراگیر شده است. به طور طبیعی هر چه اجتماع گستردهتر شد ظلم و حقکشی نیز بیش از پیش گسترش یافت، به همین دلیل مبارزهها و جنبشهای درونی اجتماع شکل گرفت؛ یعنی نخست تضاد طبقاتی پدید آمده، سپس مبارزات شروع شد.
به گواهی تاریخ، بشر تاکنون نتوانسته آن نظام دلخواه و عادلانه را تجربه کند. این ایدهها، همواره به صورت مدینه فاضله تصور شده که به مرور، تفکر نظام اجتماعی بیطبقه عادلانه در جهان آینده را شکل دادهاند. همین امر منشاء و انگیزه بشر برای بسیاری از درگیریها و تلاش برای دستیابی به زندگی بهتر و به دور از طبقه شدهاست. البته، تضاد لازمه تکامل بوده و بدون آن، حرکتی نخواهد بود. این مسئله در ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قابل درک است.
ابعاد حکومت جهانی حضرت امام مهدی عجلاللهتعالیفرجهشریف
موعود کیست؟ چه ویژگیهایی دارد؟ چه زمانی و چگونه ظاهر خواهد شد؟ آیا اعتقاد به ظهور، باور گروه و دین خاصی است،یا ادیان دیگر و ملتها نیز به آمدن چنین فردی با این ویژگی اعتقاد دارند؟ او به تنهایی خواهد آمد، یا کسانی همراه او خواهند بود؟ و دهها پرسش از این قبیل که در نتیجه ظلم و فساد، فحشا و منکر، اعتیاد، قتل و غارت و تجارت شیطانی اعضای بدن و انسان و غیره در ذهن نسل به ستوه آمده، جای گرفته است.
هرکسی از دیدگاه مذهب و مرام خود، به این فجایع نگریسته و از سرانجام آن پرسیده، در مواردی پاسخی در خور یافته است و بسیاری هم سرگردان و بیحاصل، در کویر به گرد خویش چرخیدهاند.
در میان مسلمانان، اعتقاد به آمدن فردی استثنایی که به داد بشر رسیده، آنان را به سر منزل هدایت رهنمون شده و همه را زیر یک پرچم و قوانین یک حکومت، گرد خواهد آورد. از همان اعتقاد به منجی پدید آمده است. اما این که وی کیست؟ فرزند چه کسی است؟ در کدامین روزگار و با چه ویژگیهایی خواهد آمد؟ بحثهای فراوانی مطرح است.
رسیدن به جامعهای انسانی مملو از عدل و داد، پیشرفته، مترقی، آزاد و آباد،خودکفا و مستقل از هر نظر و خالی از هرگونه تجاوز و تبعیض ـ آن هم در سطح جهانی ـ نیازمند انقلابی وسیع در زمینه فرهنگ و فنآوری و هدایت و کنترل و دادرسی است.
شاید بسیاری چنین بپندارند که حکومت حضرت اما مهدی عجلاللهتعالیفرجهشریف براساس سلسله معجزات و خرق عادات برقرا میگردد؛ حال آن که این گونه نیست و زندگی همه پیامبران و امامان علیهالسلام نشان میدهد که پیشرفتها و پیروزیهای آنان، معمولا با استفاده از وسایل راههای ظاهری بوده و اعجاز، در مواردی جنبه استثنایی داشته است.
در روایات اسلامی، کلیات برنامه حضرت امام مهدی عجلاللهتعالیفرجه شریف برای پیاده کردن این اصول، به دقت ترسیم شدهاست که این بحث، بخشی از آن را به طور فشرده دنبال میکند:
1. انقلاب فرهنگی وسیع و همهجانبه
نخستین گام انقلابی در نهضت جضرت اما مهدی عجل الله تعالی فرجه شریف چیزی جز انقلاب فرهنگی در تمام ابعادش نیست، چرا که هیچ برنامه انقلابی، بدون جهش فکری و فرهنگی، پایا و پویا نبوده، رشد و تکامل لازم را نخواهد یافت. از این رو، انقلاب فرهنگی، نخستین گام در تحقق چنین هدفی است که افکار را از دو سو به حرکت در میآورد: از یک طرف، زمینه فراگیری علوم و دانشهای مورد نیاز جامعهای و آزاد و سالم فراهم میگردد و از سوی دیگر، زمینه آگاهی به اصول صحیح زندگی انسانی، آمیخته با ایمان در جهت رشد معنوی پدید میآید.
امام صادق(ع) میفرماید:
العلم سبعه و عشرون حرفا فجمیع ما جأت به الرسل حرفان قلم یعرفالناس حتی الیوم غیر الحرفین فاذا قام قائمنا اخرج الخمسه و العشرین حرفا فبثها فی الناس و ضم الیها الحرفین حتی یبثها سبعه و عشرین حرفا. 1
علم و دانش 27حرف (شعبه و شاخه) است و تمام آنچه پیامبران الهی برای مردم آوردهاند، دو حرف بیش نبود و مردم تاکنون جز آن دو حرف را نشناختند، اما هنگامی که قائم ما قیام کند، 25 حرف(شاخه و شعبه) دیگر را آشکار و در میان مردم منتشر میسازد و دو حرف دیگر را به آن ضمیمه میکند، تا 27 حرف کامل و منتشر گردد.
این حدیث، به روشنی جهش فوقالعاده علمی عصر انقلاب حضرت امام مهدی(عج) را مشخص میسازد، که تحولی بیش از دوازده برابر نسبت به کلیه علوم و دانشهایی که در عصر همه پیامبران(ع) و بشر عطا شد، پیش میآید و درهای همه رشتهها و شاخههای علوم مفید و سازنده به روی بشر گشوده میشود.
امام باقر(ع) فرمود:
اذا قام قائمنا وضعالله یده علی روسالعباد فجمع بها عقولهم و کملت به احلامهم.2
هنگامی که قائم ما قیام کند، خداوند دست او را بر سر بندگان میگذارد و عقلهای آنان را متمرکز میکند و افکارشان را تکامل میبخشد.
در پرتو ارشاد و هدایت حضرت مهدی(عج) و زیر دست عنایت او، مغزها در مسیر تکامل قرار میگیرد، اندیشهها شکوفا میشود و تمام کوتهبینیها و تنگنظریها و افکاری که سرچشمۀ بسیاری از تضادها و درگیریها است، برطرف میگردد.
2. جهش فوقالعاده در صنایع
اگر تصور شود که حضرت امام مهدی(عج) حکومت جهانی خود را بر وسایل سادۀ صنعتی هزاران سال پیش بنا میکند، پنداری ساده و ناپذیرفتنی است، مگر این که همه کارها جنبۀ اعجاز داشته، آتش فتنهها و توطئهها نیز از این طریق خاموش شود وگرنه اداره این جهان عظیم، با وسایل بسیار ابتدایی گذشته با منطق عادی ناسازگار است. هر کس اندکی با الفبای مدیریت آشنا باشد، این حقیقت را درک میکند.
از روایات نیز برمیآید که در عصر حضرت امام مهدی(عج) صنایع و فنآوری وسایل اطلاعاتی، آن چنان پیشرفته خواهد بود که دنیا، همچون کفدست آشگار شده، حکومت مرکزی را بر اوضاع جهان مسلط خواهند نمود.
مسئله انرژی و نور به گونهای حل میشود که حتی نیازی به انرژی خورشیدی ـ که بازگشت همه انرژیها، جز انرژی اتمی به آن است، نخواهد بود.3
چنین توسعۀ شگرفی، شاید در پرتو سیستم تکاملیافته انرژی اتمی بدون تشعشات زیانبار کنونی است. وسایل سریعالسیر با وسایل کنونی قابل مقایسه نخواهد بود. نه فقط برای دور زدن کرده زمین در یک زمان کوتاه، بلکه مسافرتهای دوردست فضایی را نیز ممکن خواهد سخت که خود این به اهداف اصلاحی حکومت کمک میکند.
در حدیثی از امام صادق(ع) آمدهاست:
ان قائمنا اذا قام مدالله عزوجل لشیعتنا فیاسماعهم و ابصارهم حتی لایکون بینهم و بینالقائم برید یکلمهم فیسمعون و ینظرون الیه و هو فی مکانه.4
هنگامی که قائم ما قیام کند، خداوند آنچنان گوش و چشم شیعیان ما را تقویت میکند که میان آنان و قائم (رهبر و پیشوایان) نامهرسان نخواهد بود، با آنان سخن میگوید و سخن او را میشنوند و وی را میبینند، حال آن که او در مکان خویش است و آنان در نقاط دیگر جهان.
برخی وسایل انتقال صدا و تصویر به طور همگانی و ساده، در اختیار همه پیروانش قرار میگیرد و زندگی آدمها تباه نمیشود. همه دستورها و برنامهها با سیستم «شهود و حضور» ابلاغ و اجرا میگردد و چنین طرحی برنامههای زاید و دست و پاگیر را رد میکند.
3. طرح عظیم اقتصادی
یکی از روشهای اساسی برای رسیدن به هدفهای معنوی و تکامل انسانی مبارزه با فقر اقتصادی و فراهمآوردن نیاز زندگی آبرومندانه همه انسانها است. بنابراین، سومین خط اصولی برنامه حکومت حضرت مهدی(عج) که مقدمهای برای آمادگی پذیرش تعلیمات معنوی و انسانی است، تنظیم طرح اقتصادی کامل برای جوامع انسانی است.
زمینی که در آن زندگی میکنیم، امکانات فراوانی برای زندگی ما نسلهای آینده و جمعیتهایی بسیار بیشتر از جمعیت کنونی دارد، اما نداشتن اطلاعات کافی از منابع موجود و بالقوه زمین از یک سو و فقدان نظام صحیح برای تقسیم ثروت زمینی از سوی دیگر، سبب احساس کمبود در ابعاد گوناگون شده است، تا آن جا که در عصر ما همه روزه گروهی افراد، از گرسنگی میمیرند.
نظام استکباری و استعماری حاکم بر جهان امروز، در کنار خود یک نظام جنگی ظالمانهای تدوین کرده که پیوست قسمت مهمی از نیرویهای فکری و انسانی را به خود مشغول میسازد.
امام صادق(ع) میفرماید:
اذا قام القائم حکم بالعدل و ارتفع فی ایامه الجور و امنت به السبل و اخرجت الارض برکاتها و رد کل حق الی اهله...
و حکم بین الناس بحکم داوود و حکم محمد(ص) فحینئذ تظهر الارض کنوزها و تبدی برکاتها فلا یجد الرجل منکم یومئذ موضعا لصدقته و لا لبره لشمول الغنی جمیعالمومنین.5
هنگامی که قائم قیام کند، حکومت را براساس عدالت قرار میدهد و ظلم و جور در دوران او برچیده میشود و جادهها در پرتو وجودش امنیت مییابد، زمین برکاتش را خارج میسازد و هر حقی به صاحبش میرسد، در میان مردم همانند داوود و محمد(ص) داوری میکند. در این هنگام زمین گنجهای خود را آشکار میسازد و برکات خویش را نثار میکند و کسی موردی برای انفاق و صدقه و کمکمالی نمییابد، زیرا همه مؤمنان بینیاز و غنی خواهند بود.
تکیه بر ظاهر شدن برکات زمینی و خارج شدن گنجها، نشان میدهد که هم مسئله زراعت و کشاورزی به اوج ترقی خواهد رسید، هم منابع زیرزمینی کشف و استفاده خواهد و درآمد سرانه افراد آن قدر بالا خواهد بود که فقیری پیدا نخواهد شد و همه به سر حد بینیازی خواهند رسید. بیتردید اجرای اصول عدل و داد و جذب نیروهای انسانی در مسیرهای سازنده، اثری جز این نخواهد داشت، زیرا همانگونه که اشاره شد ـ گرسنگی، فقر و نیازمندی، نتیجه تبعیضها و بیدادگریها و تلف شدن نیروها و سرمایه و منابع است.
در حدیثی از منابع از اهل تسنن ـ از ابوسعید خدری ـ میخوانیم:
قال رسولالله(ص): ابشرکم بالمهدی یبعث فیامتی علی اختلاف منالناس و زلازل یملا الارض قسطا و عدلا کما ملئت جورا و ظلما یرضی عنه ساکن السماء و ساکن الارض یقسم المال صحاحا فقال رجل ما صحاحا قال(ع): بالسویه بینالناس و یملا الله قلوب امه محمد(ص) غنی ویسعهم عدله، حتی یامر منادیا ینادی یقول من له فیالمال حاجه فما یقوم منالناس الارجل واحد.6
پیامبراکرم(ص) فرمود: شما را به ظهور حضرت امام مهدی(عج) بشارت میدهم. زمین را پر از عدل میکند، همانگونه که از جور و ستم پر شده است، ساکنان آسمانها و زمین از او راضی میشوند و اموال و ثروتها را به گونهای درست تقسیم میکند. کسی پرسید معنای تقسیم صحیح ثروت چیست؟ فرمود: به طور مساوی میان مردم. سپس فرمود: دلهای پیروان محمد(ص) را از بینیازی پرمیکند. عدالتش همه را فرامیگیرد، تا آن جا که دستور میدهد کسی با صدای بلند صدا زند هر کس نیاز مالی دارد برخیزد، هیچکس جز یک تن برنمیخیزد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
