ماده 1
در این اعلامیه، عبارت «خشونت علیه زنان» به معنی هر عمل خشونتآمیز براساس جنس است که به آسیب یا رنجاندن جسمی، جنسی، یا روانی زنان منجر بشود، یا احتمال آن وجود داشته باشد، ازجمله تهدیدات یا اعمال مشابه، اجبار یا محروم کردن مستبدانه زنان از آزادی، که در منظر عموم یا در خلوت زندگی خصوصی انجام شود.
ماده 2
تعبیر خشونت علیه زنان باید شامل موارد زیر، اما نه محدود به این موارد باشد:
الف- خشونت جسمی، جنسی و روانی که در خانواده اتفاق میافتد، ازجمله کتک زدن، آزار جنسی دختربچهها در خانه، خشونت مربوط به جهیزیه و دیگر رسوم عملی که به زنان آسیب میرساند، خشونت در رابطه بدون ازدواج و خشونت مربوط به استثمار زنان.
ب- خشونت جسمی، جنسی و روانی که در حوزه زندگی جمعی و اجتماع اتفاق میافتد، ازجمله تجاوز، سوءاستفاده جنسی، آزار جنسی و ارعاب در محیط کار، در مراکز آموزشی و جاهای دیگر، قاچاق زنان و تنفروشی اجباری.
پ- خشونت جسمی، جنسی و روانی در هر جایی که توسط دولت انجام شود یا نادیده گرفته شود.
ماده 3
زنان بهطور برابر حق برخورداری و حفظ همه حقوق بشر و آزادیهای اساسی در عرصههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و همه عرصههای دیگر را دارند. این حقوق ازجمله شامل موارد زیر است:
الف- حق زندگی
ب- حق برابری
پ- حق آزادی و امنیت شخصی
ت- حق حمایت بالسویه قانون
ث- حق آزادی از همه اشکال تبعیض
ج- حق بهرهوری از بالاترین میزان ممکن سلامت جسمی و روانی
چ- حق شرایط عادلانه و رضایتبخش برای کار
ح- حق این که فرد موردشکنجه یا دیگر مجازاتها یا رفتار خشن، غیرانسانی و تحقیرآمیز واقع نشود.
ماده 4
دولتها باید خشونت علیه زنان را محکوم نموده و نباید هیچ رسم، سنت یا ملاحظات مذهبی را برای وظیفه خود در رابطه با حذف آن بهانه کنند. دولتها باید با استفاده از تمام شیوههای مناسب و بدون تاخیر یک سیاست حذف خشونت علیه زنان را تا پایان آن دنبال کنند و باید:
الف: اگر هنوز بهطور کامل به «کنوانسیون رفع کلیه اشکال تبعیض علیه زنان» متعهد نیستند، آن را تصویب کرده یا بهطور رسمی به عضویت آن درآیند و از قیدهای خاص درباره آن صرفنظر کنند.
ب- از ملزم شدن به خشونت علیه زنان خودداری کند.
پ- همه کوششهای لازم را برای پیشگیری، انجام تحقیقات مربوطه و مجازات اعمال خشونت علیه زنان براساس قانون کشور خود انجام دهند، چه این اعمال توسط دولت انجام شده باشد و یا توسط اشخاص خصوصی.
ت- در قوانین کشور لوایح رسمی کیفری، مدنی و کاری و اداری تهیه کنند که خطایی را که بر زنان تحت اعمال خشونت رفته مجازات و جبران کند، برای زنانی که تحت اعمال خشونت قرار میگیرند باید دسترسی به راهکارهای قضایی فراهم شود و با پشتیبانی قوانین کشور، جبران مؤثر و عادلانه برای صدماتی که متحمل شدهاند میسر باشد، دولت همچنین باید زنان را از حقوقشان در تقاضای جبران خسارت و توانایی ازطریق چنین راهکارهایی آگاه سازد.
ث- امکان تهیه برنامههای ملی بهمنظور گسترش حمایت از زنان در مقابله با هرگونه خشونت، یا الحاق موادی برای این منظور در برنامههای موجود، یا در مواردی همکاریهای ممکن با سازمانهای غیردولتی، بهویژه سازمانهایی که درگیر مسأله خشونت علیه زنان هستند را در نظر بگیرند.
ج- راهکارهای پیشگیری و همه دستورالعملهای جامع حقوقی، سیاسی، اداری و فرهنگی که حمایت از زنان را درمقابل هرگونه خشونت ترویج میکند تدوین کنند و تضمین کنند که قربانی شدن مجدد زنان بهخاطر عدم حساسیت قانون به ملاحظات جنسی و شیوههای اعمال قانون و دیگر مداخلات دولتی اتفاق نخواهد افتاد.
چ- در راه تضمین اینکه زنان تحت خشونت و درصورت اقتضاء فرزندان آنها از کمکهای ویژه مانند توانبخشی، کمک در نگهداری از کودکان و گذران زندگی، درمان، مشاوره و خدمات بهداشتی و اجتماعی، مراکز و برنامهها و سازمانهای یاریرسانی که باید دیگر اقدامات لازم برای افزایش امنیت و توانبخشی جسمی و روانی آنان را انجام دهد، کار کنند.
ح- مقادیر کافی برای فعالیتهای مربوط به حذف خشونت علیه زنان را در بودجه دولت قرار دهند.
خ- اقدامات لازم برای آموزش به ماموران انتظامی و مسئولین دولتی مسئول اجرای سیاستهای مربوط به پیشگیری، تحقیقات و مجازات خشونت علیه زنان، انجام دهند تا این افراد به نیازهای زنان حساس شوند.
د- اقدامات لازم، بهویژه در زمینه آموزش، بهعمل آورند که الگوهای اجتماعی و فرهنگی رفتار مرد و زن اصلاح شود و تبعیضها، رفتارهای مرسوم و همه دیگر رفتارهایی که براساس ایده فرودستی یا فرادستی یک جنس و کلیشه رفتاری مرد و زن است حذف شود.
ذ- تحقیق، جمعآوری اطلاعات و آمار، بهویژه درباره خشونت خانگی و رواج اشکال گوناگون خشونت علیه زنان را ترویج کنند و تحقیق درباره علل، ماهیت، میزان جدی بودن و نتایج خشونت علیه زنان و میزان تأثیر اقدامات برای پیشگیری و جبران خسارت خشونت علیه زنان را تشویق کنند، این آمار و یافتههای تحقیق باید در دسترس عموم قرار گیرد.
ر- اقداماتی در جهت حذف خشونت علیه زنان، بهویژه آنان که در مقابل خشونت ضربهپذیر هستند، اتخاذ کنند.
ز- در گزارشهای مربوط به اسناد حقوق بشر که به سازمان ملل متحد ارایه میدهند، اطلاعات راجع به خشونت علیه زنان و اقدامات انجام شده برای عملی کردن اعلامیه حاضر را جای دهند.
س- نقش مهم جنبش و سازمانهای غیردولتی زنان را در سطح جهانی در ارتقاء سطح آگاهی و کاهش مسأله خشونت علیه زنان تصدیق کنند.
ش- فعالیتهای جنبش و سازمانهای غیردولتی زنان را یاری رسانده و پیش ببرند و با آنها در سطح محلی، ملی و منطقهای همکاری کنند.
ص- سازمانهای منطقهای بین دولتها را که عضو آن هستند، تشویق کنند که حذف خشونت علیه زنان را درصورتیکه درخور است، در برنامه خود بگنجانند.
ماده 5
ارگانها و نمایندگیهای ویژه سیستم سازمان ملل متحد باید، در حد توانایی خود، به شناساندن و تحقق حقوق و اصول مندرج در این اعلامیه یاری رسانند و ازجمله باید:
الف- به رشد همکاریهای منطقهای و بینالمللی با چشماندازی برای تعریف استراتژیهای منطقهای برای مبارزه با خشونت، انتقال تجارب و برنامههای مالی مربوط به حذف خشونت علیه زنان یاری رسانند.
ب- همایشها و سمینارهایی با هدف ایجاد و رشد آگاهی میان همه افراد نسبت به مسأله حذف خشونت علیه زنان را ترویج کنند.
پ- به رشد هماهنگی و مشارکت در میان دوایر عهدنامهای حقوق بشر در سازمان ملل کمک کنند تا امر خشونت علیه زنان بهطور مؤثر موردتوجه واقع شود.
ت- در تحلیلهایی که برای سازمانها و دوایر سیستم سازمان ملل درباره مشکلات و گرایشهای اجتماعی تهیه میشود، مانند گزارشهای ادواری درباره وضعیت اجتماعی جهان، بررسی گرایشها در خشونت علیه زنان را جای دهند.
ث- فرمولبندی دستورالعملها یا دفترچههای راهنما مربوط به خشونت علیه زنان را ترویج دهند و اقداماتی را که در این اعلامیه به آنها اشاره میشود درج کنند.
ج- امر حذف خشونت علیه زنان را در صورت اقتضاء در انجام تعهد خود در عملی کردن اسناد حقوق بشر در نظر بگیرند.
ماده 6
هیچچیز در اعلامیه حاضر نباید هیچیک از مواد قانون یک کشور یا هر عهدنامه یا میثاق بینالمللی، یا سند دیگری را که در یک کشور اجرا میشود و در حذف خشونت علیه زنان نقشآفرین است تحتالشعاع قرار دهد.