اوکراین یک سال پس از انقلاب نارنجی

کشور اوکراین در نخستین سالروز پیروزی انقلاب موسوم به « نارنجی » دستخوش تحولات سیاسی گسترده ای در ارکان حکومت این کشور شد.
از مهمترین پی آمدهای این وضعیت ایجاد اختلاف شدید بین رییس جمهور و پارلمان این کشور (رادا) و رویارویی سیاسی آنها می باشد.
یکسال پس از انقلاب نارنجی اوکراین اختلافات بین رهبران آن به حدی رسیده که باعث شکاف و تفرقه بین احزاب و نیروههای تحت ریاست آنها که تا مدتی پیش دوشادوش یکدیگر به مبارزه و پیروزی انقلاب می پرداختند شده است .
اوج این اختلافات پس از برکناری « یولیا تیماشنکو » هم پیمان سابق یوشچنکو در انقلاب نارنجی از پست نخست وزیری اوکراین بود و از آن پس کشمکش بین نیروهای سیاسی طرفدار این دو از جمله در مجلس باعث بروز بحران سیاسی عمیق در این کشور شده است .
« ویکتور یوشچنکو » رئیس جمهوری اوکراین که پارلمان را مقابل خود می بیند به تلاش برای کاهش اختیارات آن می پردازد.
وی که با شرط کاهش اختیارات رییس جمهور و افزایش اختیارات پارلمان به قدرت رسید , وضعیت پیش آمده در نتیجه افزایش قدرت پارلمان را غیرقابل تحمل می داند و قصد خروج از توافق سال گذشته با مجلس را دارد.
رییس جمهوری اوکراین در این راستا پیشنهاد برگزاری همه پرسی عمومی برای تغییر قانون اساسی پس از انتخابات پارلمانی این کشور را مطرح کرده است .
این انتخابات برای ماه مارس (اسفند ماه ) در نظر گرفته شده و حزب یا ائتلاف سیاسی پیروز در آن قدرت واقعی در کشور از جمله حق تایید نخست وزیر را بدست خواهد آورد.
اختلافات بین قوه مجریه شامل رییس جمهوری و نخست وزیر با قوه مقننه , اوایل سالجاری میلادی بدنبال بدست آمدن توافق در زمینه گاز بین روسیه و اوکراین که به « جنگ گازی » دو کشور پایان داد آغاز شد. مجلس اوکراین که از عقد قرارداد مربوط به قیمت گاز بین روسیه و اوکراین و بویژه بی توجهی به نظر خود از سوی دولت در امضای آن عصبانی بود به استعفای دولت رای داد و حتی نامه یوشچنکو به مجلس در تجدیدنظر در تصمیم مربوط به استعفای دولت هیچ نتیجه ای نبخشید.
علاوه بر آن سیاست های اقتصادی دولت یوشچنکو نیز که نتیجه بارز آن رشد تورم و افزایش قیمت کالاها در اوکراین می باشد باعث نارضایتی در جامعه این کشور شده و مردم که شاهد عدم برآورده شدن وعده های داده شده در آغاز انقلاب نارنجی هستند بطور گسترده از آن روی برمی گردانند.
روابط اوکراین با روسیه همسایه شرقی این کشور نیز دچار تنش های زیاد شده و در مجموع می توان گفت پس از بر سرقدرت آمدن یوشچنکو در زمستان سال گذشته ابرهای تیره آسمان دو کشور اوکراین و روسیه را فراگرفته که تنها بعضی اوقات و آن هم به مدت کوتاه کنار می روند.
در شرایط کنونی مسکو که از اشتباه سال گذشته خود در حمایت از یکی از نامزدهای ریاست جمهوری درس گرفته , قصد دارد بطور یکسان با همه رهبران جناحهای سیاسی اوکراین ارتباط برقرار کند. مقامهای روس در راستای اجرای این سیاست با « ویکتور یانوکوویچ » و « یولیا تیماشنکو » دوتن از رهبران جناحهای سیاسی مخالف دولت تماس برقرار کرده اند.
هدف مسکو از ارتباط با جناح های مخالف دولت اوکراین , بوجود آوردن یک جناح قدرتمند طرفدار روسیه در اوکراین و بویژه در مجلس این کشور می باشد تا در صورت نیاز از منافع روسیه در اوکراین و نیز منافع 15 میلیون روس تبار ساکن این کشور دفاع کند. در عین حال دولت روسیه از رفع اختلافات و تنش زدایی در روابط با اوکراین غافل نمی ماند.
پوتین و یوشچنکو پس از پایان « جنگ گازی » بین دو کشور در اوایل سال 2006 در « آستانه » پایتخت قزاقستان با یکدیگر دیدار کرده و دو طرف بر لزوم توسعه روابط دو کشور تاکید کردند. ولی بلافاصله پس از این ملاقات مشکل دیگری در روابط دو کشور پدید آمد.
یک گروه ملی گرا در اوکراین یک فانوس دریایی متعلق به ناوگان روسیه در بندر سواستوپل در منطقه کریمه اوکراین را اشغال کرد و تلاش هایی برای اشغال فانوس های دریایی دیگر در اجاره روسیه به عمل آمد. به نظر کارشناسان در حالی که حدود دو ماه به انتخابات پارلمانی اوکراین باقی مانده برخی گروهها تلاش می کنند تا با توسل به این نوع اقدامات , استفاده های سیاسی ببرند.
در روزهای اخیر همچنین مساله منع واردات محصولات گوشتی از اوکراین به روسیه پیش آمده که بنظر کارشناسان سیاسی , روسیه در پاسخ به اقدامات ضدروسی در اوکراین آن را اعمال کرده است . هر چند که روسیه گرفتن این تصمیم را به دلیل نبود کنترل دامپزشکی کافی بر محصولات گوشتی در اوکراین عنوان کرده است .
بادرنظر گرفتن این اوضاع می توان نتیجه گرفت که اولا روسیه از ابزارهای لازم تاثیرگذاری بر سیاست داخلی و حتی خارجی اوکراین  برخوردار است و مقاومت در برابر آن از سوی دولت یوشچنکو یا هر دولت دیگری در اوکراین باعث زیانهای اقتصادی سنگین به این کشور خواهد شد.
ثانیا اهمیت فراوان اوکراین برای روسیه ثابت شده و مسکو به حمایت از نیروهای سیاسی طرفدار خود در این کشور برای جلوگیری از عضویت آن در پیمان ناتو خواهد کوشید.
ثالثان روسیه در روابط خود با اوکراین بویژه در صورت نیاز به اعمال فشار به ساز وکارهایی متوسل خواهد شد که هیچ بهانه ای بدست متحدان غربی اوکراین و در وهله اول آمریکا ندهد.
دولت اوکراین در شرایط پیش آمده تلاش خواهد کرد تا حد امکان توازنی بین فاصله گیری از مسکو و همگرایی با ساختارهای غربی از یک سو و برقراری همکاریها با روسیه ایجاد کند تا از این رهگذر هم رضایت هم پیمانان غربی خود را کسب کند و هم از عصبانیت مسکو جلوگیری کند.