ترکیه و سیاست «یک بام و دو هوا»

پس از پیروزی حماس در انتخابات اخیر پارلمانی فلسطین , غرب بویژه آمریکا با همراهی رژیم صهیونیستی کوشیده است، حماس را وارد فضایی کنند تا اعتبارش را در نزد مردم فلسطین از دست بدهد.
منابع خبری اعلام کردند که به رغم هماهنگی های انجام شده میان هیات حماس و دولتمردان ترکیه برای سفر رهبران این جنبش به آنکارا و دیدار مقامات ارشد دوطرف اما «رجب طیب اردوغان» نخست وزیر ترکیه از دیدار با «خالد مشعل» رییس دفتر سیاسی حماس خودداری کرده است.
صرف نظر از اینکه نفس دعوت از حماس به آنکارا می تواند برای این جنبش اسلامی به عنوان انتخاب نخست مردم فلسطین، مشروعیت و نوعی پیروزی باشد اما خودداری اردوغان از دیدار با مشعل نیز حکایت از فشارهای پشت پرده آمریکا و رژیم اسراییل علیه این جنبش دارد. بدون شک اردوغان در پی فشارهایی از سوی آمریکا و اسراییل از یک سو و اتحادیه اروپا از سوی دیگر حاضر به دیدار با هیات حماس نشده است.
نخست ـ حزب حاکم بر ترکیه (عدالت و توسعه) اگرچه صبغه یی اسلامی و در واقع بقایای حزب رفاه این کشور محسوب می شود اما نظام لائیک این کشور با سیطره نهادهای نظامی و امنیتی (با گرایش نزدیکی به آمریکا و اسراییل) بر نهادهای اجرایی آن , حاضر به رنجاندن تل آویو و واشنگتن نیست لذا خودداری اردوغان از دیدار با حماس می تواند نوعی معامله مخفیانه با آمریکا و اسراییل و همزمان نوعی فشار داخلی به دولت اردوغان باشد. و این درحالی است که انتظار می رفت پیروزی جنبش حماس در انتخابات پارلمانی فلسطین به نوعی از نظر دولت ترکیه پیروزی برای جنبش اخوان المسلمین (به عنوان خط فکری حزب عدالت و توسعه) محسوب شود.
دوم ـ ترکیه از یک سو عضو پیمان ناتواست و همزمان نیز می کوشد تا به عضویت کلوپ مسیحی اتحادیه اروپا درآید. در این راه اتحادیه اروپا از آنکارا در حوزه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خواستار اجرای یک سری از معیارهایی مطابق با قانون اساسی این اتحادیه است. به عنوان مثال در بحث مربوط به حماس اروپاییان هیچ موضعی را اتخاذ نکرده اند و هرگونه موضعگیری را منوط به تحقق دو امر دانسته‌اند:
1ـ به رسمیت شناختن «اسراییل» از سوی حماس
2ـ تشکیل کابینه توسط حماس در چارچوب تشکیلات خودگردان فلسطین.
در چنین فضایی ترکیه نمی تواند مخالف حرکت اروپاییان گام بردارد.
دعوت از حماس به ترکیه در واقع یک ژست دیپلماتیک از سوی آنکارا به منظور راضی نگهداشتن آمریکا، اسراییل و اتحادیه اروپا از یک سو و تلاش برای نزدیکی به کشورهای عرب و اسلامی از سوی دیگر است.
پس از پیروزی حماس در انتخابات اخیرپارلمانی فلسطین غرب بویژه آمریکا با همراهی رژیم صهیونیستی کوشیده است تا حماس را وارد فضایی کنند تا اعتبارش را نزد مردم فلسطین از دست بدهد. این فضاها تاکنون در مواضعی همچون قطع کمک های مالی به تشکیلات خودگردان فلسطین، تهدید اعضای بلند پایه فتح به عدم ائتلاف با حماس و در نهایت ممانعت کشورهای اروپایی و عضو ناتو از پذیرفتن حماس نمود یافته است. بنابر این، این امر نیز (امتناع اردوغان) در چارچوب تلاش اسراییل برای انزوای حماس در سطح داخلی، منطقه‌ایی و بین المللی صورت گرفته است.