جناح سوم در راه است

گروه شوراها: چندی پیش با عنوان پیدایش جناح سوم در این صفحه چشم‌انداز ظهور جریان جدیدی اعلام شد. در آن گفتار آمد که یکی از دلایلی که موجب زایش این جریان خواهد شد، کنش و واکنش ناشی از پدیدار شدن شوراها است که نوع انتخابات و رویکرد مدیریت جدید این نهادها اوضاع را متحول خواهد کرد. گزارش زیر که از ایسنا گرفته شده است گواه بر این است که این فرضیه روز به روز جدی‌تر می‌گردد.
در آستانه انتخابات برخی از تحلیل‌گران پیروز این انتخابات را نه دو جناح سنتی کشور بلکه جریان سومی دانسته‌اند که با وجود دارا بودن سوابقی در حد این دو جناح هیچگاه به صورت کامل با آنها همراه نشده است، اما این بار ممکن است مستقل بیاید.
اسدالله بادامچیان قائم مقام، دبیر کل حزب مؤتلفه اسلامی با یادآوری سوابق جناح سوم در نظام جمهوری اسلامی به مقطعی پس از پیروزی انقلاب اسلامی که در آن زمان عده‌ای در منزل پوران شریعتی جمع می‌شدند و عنوان می‌کردند که جریان سوم هستند، اما به جایی نرسیدند، اشاره می‌کند می‌گوید، بعدها آقای محسن رضایی عنوان کردند که جریان سوم تشکیل می‌دهند و نشریه‌ای هم به همین نام منتشر کردند، اکنون نیز آبادگران تشکیل شده و گروهی با عنوان آبادگران جوان و گروهی با عنوان آبادگران اعتدال خود را جریان سوم می‌دانند، همه این گروه‌ها و افراد می‌خواستند جریان سوم را به وجود آورند اما هیچ وقت چنین جریانی تشکیل نشد.
 در همین ارتباط موسوی لاری وزیر سابق کشور با بیان اینکه فعالیت‌هایی که امروز در برخی نهادهای قدرت صورت می‌گیرد و یا بعضی از شخصیت های روحانی آغاز کرده‌اند، به مفهوم شکل گرفتن یک جناح سوم با تعریف‌های مشخصی که از جناح‌ها داریم، نیست، معتقد است: جریانی که در 10 تا 15 سال اخیر نسبتاً ابزارها و امکانات حضور در عرصه سیاسی کشور را از طریق رأی مردم از دست داد، طبیعتاً به خلق برخی عناوین جدید می‌پردازد.
ظهور جریان سوم بستگی به شرایط زمان و مکان دارد حاجی بابایی از اعضاء هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی، با اعتقاد به این مسأله می‌گوید: روزی کارگزاران تحت عنوان جریان سوم در زمان مجلس پنجم وارد عرصه شد، ولی پس از مدتی وابستگی آنها به یکی از جریان‌ها مشخص شد. در مجلس هفتم نیز جریانی تحت عنوان آبادگران وارد عرصه شد که این جریان با یکی از جناح‌های سیاسی کشور اشتراکاتی داشت.
محمدرضا تابش رئیس فراکسیون خط امام مجلس شورای اسلامی در واکنش نسبت به ظهور جریان سوم در کشور تصریح می‌کند: با توجه به محدودیت‌ها، شرایط جهانی و اوضاع حاکم بر کشور همین دو جناح اصلی در عرصه سیاسی فعال خواهند بود.
در همین زمینه مجتبی شاکری از اعضای شورای مرکزی جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی درباره ظهور این جریان معتقد است: تشکیل یک جریان یا جناح سوم حرف جدیدی نیست و در عین حال واقعیت ندارد.
امکان ظهور جناح سوم بعید است، دبیر کل سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با اعتقاد به این مسأله می‌گوید: در شرایطی که دو جناح اصلی، طیف گسترده‌ای دارند، هر جریان نوظهوری در ذیل یکی از دو جناح قرار خواهد گرفت.
در یک فضای مبهم، غیر شفاف و مبتنی بر شعار، هیچ اندیشه متعالی شکل نخواهد گرفت یدالله اسلامی، دبیر مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی، با بیان این مطلب نسبت به خبر تشکیل جریان دوم واکنش نشان می‌دهد و اضافه می‌کند: شکل‌گیری چنین اندیشه‌ای، نیازمند فضای باز با امکان گفت‌وگو و بیان دیدگاه‌های گوناگون است.
بعید دانستن امکان ظهور جریان سوم محدود به فعالان سیاسی در دو جناح موجود کشور نمی‌شود زیرا چهره‌هایی نظیر مهر علیزاده که نامزد انتخابات ریاست جمهوری نهم بود نیز معتقد است: در شرایط فعلی و بر اساس تقسیم‌‌بندی موجود، بین گروه‌ها و جناح‌های مختلف سیاسی، به نظر نمی‌رسد جناح سومی بتواند در فاصله کم تا انتخابات شوراها و خبرگان تشکیل شود.
البته مجتبی واحدی سردبیر روزنامه آفتاب یزد در مقابل همه این اظهارنظرها معتقد است: امروز علایم خبر از جناح سومی می‌دهد که رقابتش با دو جناح دیگر تنها تلاش برای حذف نیروهای سنتی است. این جناح، چپ و راست را کنار گذاشته و قصد دارد تنها نیروهای سابقه داری که بسیاری از آنها در انقلاب هم سوابق خوبی داشتند و بعد از سعی و خطاهای فراوان و تحمیل هزینه‌های غیرعمدی به کشور به تجربیات خوبی رسیده‌اند را از صحنه حذف کنند و به نظر می‌رسد برنامه‌ای جزء این برای امور کشور ندارند.
در میان همه ابهامات و سوالهایی که درباره جریان سوم وجود دارد، عدم شفافیت در خاستگاه و رهبری این جریان از مواردی است که ظهور این جریان را در هاله ابهام قرار می‌دهد.
در فاصله کمتر از شش ماه تا برگزاری انتخابات دوره چهارم مجلس خبرگان که برخی منتظر ظهور جریان سوم در قالب رقابتهای این انتخابات هستند، هنوز خاستگاه این جریان که برخی آن را به مصباح یزدی و تعدادی نیز حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی نسبت می دهند، مشخص نیست. در این زمینه حجت الاسلام رسول منتجب‌نیا، قائم مقام دبیر کل حزب اعتماد ملی معتقد است، جناح سوم که در زمان حضرت امام یک جریان مرده بود، ترکیبی از انجمن حجتیه و جریان ولایتی‌های مخالف انقلاب و افرادی است که دیدگاه‌های خلاف امام و جمهوری اسلامی دارند.
اما موسوی لاری که طرح مباحثی مبنی بر این که ‌هاشمی رفسنجانی و یا مصباح یزدی، محوریت جریان سوم را بر عهده دارند را قبول ندارد، تصریح می‌کند، آقای هاشمی رفسنجانی وضعیتی را که در 27 سال گذشته داشته، هم اکنون دارد و این وضعیت خیلی تغییر نکرده است. هاشمی رفسنجانی یک شخصیت شناخته شده است که با یک مشی در طول این 27 سال در جریان انقلاب حضور داشته است. باید قبول کرد که این مشی یک شبه عوض نمی‌شود.
وی در عین حال مصباح یزدی را نیز یک شخصیت روحانی محترم که دارای سلیقه و تفکر خاص خود است معرفی می‌کند و می‌گوید: مصباح یزدی هرگز در متن جریان‌های سیاسی نبوده است؛ از این رو نمی‌تواند لیدر یک جریان سیاسی باشد.
اسدالله بادامچیان نیز درباره قرار گرفتن هاشمی رفسنجانی در قالب شخصی که می‌تواند محوریت یک جناح اعتدالی را بر عهده بگیرد، خاطرنشان می‌سازد؛ آقای هاشمی هیچ‌گاه نخواسته که رهبری جناح یا حزبی را بر عهده بگیرد. ایشان فراتر از احزاب و یک رکن انقلاب است.
وی همچنین در واکنش نسبت به رهبری مصباح یزدی در جریان سوم نیز می‌گوید: آقای مصباح یزدی نیز یک فرد حوزوی است که نباید ایشان را وارد جریان سیاسی کنیم و ایشان نیز به دنبال تشکیل جریان سوم نیستند.
در این میان یدالله اسلامی درباره احتمال نقش محوری پیدا کردن هاشمی در جناح سوم معتقد است: راه آقای هاشمی و هم‌فکران و یاران او بیشتر پیوستن به جریان اصلاح‌طلبی است تا ایجاد یک جریان جدید.
وی در عین حال درباره مشمول این فعل شدن مصباح یزدی نیز یادآور می‌شود: ایشان بیشتر در فضای ابهام‌آلود زندگی کرده است، در واقع نقد دیگران موجب شده تا در عرصه عمومی مطرح شوند. به گفته حاجی بابایی از اعضای هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی جریان سوم همواره در انتخابات‌های مختلف وجود داشته است، اما این جریان سوم همواره در هر انتخاباتی متمایل به یکی از جناح‌های کشور یعنی اصولگرایان و اصلاح‌طلبان است و ما هیچ جریان سوم مستقلی نداشته‌ایم.