انتخاباتی دیگر در عراق

ابوالقاسم قاسم‌زاده
انتخابات مجلس یا «مجمع ملی عراق» از امروز 22 آذرماه در خارج از کشور عراق، همچنین با رأی‌گیری از نظامیان، زندانیان و بیماران عراقی در بیمارستان‌ها آغاز خواهد شد و در روز پنجشنبه همین هفته انتخابات عمومی و سراسری برای مجلس در عراق برگزار می‌گردد. سخنگوی کمیساریای عالی انتخابات عراق اعلام کرد: «7 هزار نامزد انتخاباتی از 334 گروه و احزاب سیاسی در قالب 328 فهرست انتخاباتی برای بدست آوردن 275 کرسی مجلس آینده عراق رقابت خواهند کرد. در 18 استان عراق و در 6400 مرکز و با 32 هزار صندوق اخذ رای و با حضور 780 ناظر خارجی و حدود 87 هزار ناظر داخلی و با نظارت مستقیم کمیسیاریای عالی کانادا و جامعه مدنی عراق این انتخابات برگزار می‌شود.»
اولین نشانه از شرایط متفاوت این انتخابات با گذشته، این است که به جای شدت تحریم، همه، از اقوام و یا گرایش‌های مذهبی سنی و شیعه و حتی طرفداران صدام و حزب بعث، مردم را تشویق به شرکت در انتخابات می‌کنند. رقابت برای کسب اکثریت کرسی‌ها در مجلس بسیار وسیع شده است. بخصوص که پراکندگی در ائتلاف گروهی و در میان نامزدهای انتخاباتی نیز بسیار آشکار است. آیت‌الله سیستانی با انتشار اطلاعیه رسمی در آستانه انتخابات ضمن اعلام بی‌طرفی خود و عدم حمایت از فرد یا گروه و حزب خاص، همه مردم را دعوت به شرکت در این انتخابات کرده است و در اطلاعیه خود خطاب به مردم عراق آورده: «مردم باید کسانی را که حافظ اصول و پاسدار منافع عالی آنها هستند،‌ انتخاب کنند».
همچنین جلال طالبانی، رئیس‌جمهور عراق که دیروز برای زدن کلنگ تاسیس دانشگاه آمریکائی بنام «دانشگاه آمریکن» در شهر «سلیمانیه» کردستان عراق همراه با «زلمی خلیل‌زاد» سفیر آمریکا در عراق به این شهر کردنشین سفر کرده بود در مصاحبه کوتاهی گفت «به عقیده من این انتخابات قاطع بوده و با انتخابات قبلی متفاوت خواهد بود، سنی‌ها نیز رای خواهند داد.
به لحاظ شرکت گسترده همه گرایش‌ها، همین مساله به تنهایی مانع خواهد شد که یک فراکسیون اکثریت در انتخابات روز پنجشنبه مجمع ملی با 275 کرسی شکل بگیرد. هیچ اکثریت قاطع از یک جناح خاص بوجود نخواهد آمد، بلکه چند فراکسیون مهم شکل می‌گیرد که مجبور خواهند بود با یکدیگر ائتلاف کنند و برای تشکیل دولت مستقر آینده به نوعی با یکدیگر توافق نمایند.»
در میان انواع فهرست‌ها و اسامی، لیست ائتلاف، یکپارچه عراق و ائتلاف اسلامی و کنگره ملی عراق از مشهورترین شخصیت‌ها و از مهمترین جناح‌های انتخاباتی محسوب می‌شوند. با انجام انتخابات برای تشکیل مجمع ملی عراق می‌توان انتظار داشت که:
1- این انتخابات نقطه عطف بزرگ هم برای اعلام «وحدت ملی» و هم گام برداشتن برای استقرار دولت دائمی در عراق است. با انجام آن، همه درخواهند یافت که بازگشت به گذشته و احیای مجدد حاکمیت بعث عراق، غیر ممکن است.
2- با انجام انتخابات و تشکیل مجلس ملی و از طریق آن استقرار دولت عراق، زمینه برای خروج نیروهای نظامی خارجی، بخصوص ارتش آمریکا و انگلیس بازتر خواهد شد. برداشت اغلب تحلیلگران سیاسی این است که با تشکیل مجلس ملی، اخبار کاستن از تعداد نظامیان خارجی در خاک عراق، خبر روز خواهد شد.
3- اگر چه با تشکیل مجلس ملی ایجاد فوری امنیت همه جانبه در عراق دور از انتظار است، اما دولت دائمی بلافاصله سیستم امنیتی و سازمان پلیس و ارتش عراق را سامان خواهد داد. در موفقیت چنین مسیری همسایگان عراق نقش مهمی خواهند داشت. همکاری ایران و عربستان برای آینده عراق از محورهای اصلی است.
4- عراق همچنان بین «آشوب» و یا «امنیت» همه جانبه در نوسان است. آینده مجلس و دولت عراق به استقرار امنیت و همزمان به رسمیت شناختن دولت این کشور در منطقه و در جامعه بین‌المللی بستگی دارد.
5- این انتخابات نشان خواهد داد که عراق بجای گذشته،‌ چشم به آینده دارد و پرونده صدامیان با انجام محاکمه او بسته خواهد شد. دیر یا زود، همه عراق جدید را بعنوان یک واقعیت غیر قابل انکار به رسمیت خواهند شناخت و خواهند پذیرفت. زیرکی آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها در همین است که مسیر یک دمکراسی نوع عراقی را به دنیا نشان دهند.
6- عراق علاوه بر یک همسایه، تجربه‌ای برای محک زدن دیپلماسی‌ ما با کشورهای عربی منطقه است که اجتناب از «عرب‌زدگی» یا «عراق زدگی» در آن ضروری و لازم است و ما نیازمند بازنگری از شرایط جدید در منطقه با نقطه عطف انتخابات مجلس در عراق هستیم.