ایرلند و خداحافظى از اتحادیه اروپا

بسیارى معتقدند که ایرلند باید این خدمت را به کشورهاى دیگر بکند که از اتحادیه اروپا خارج شود. و این را تنها راه حل این بحران مى دانند. استدلال آنها این است که حال که ایرلندى ها خودشان را گرفتار کرده اند، نباید بگذارند که دیگران نیز جور آنها را بکشند. هر چند خروج مردم ایرلند از خانواده اروپا غم انگیز است، اما غم انگیزتر از آن این است که تمام کسانى که قصد بهره بردارى از منافع همبستگى اروپایى را دارند، تقاص رأى «نه» آنها را پس بدهند. توسعه اتحادیه اروپا نمى تواند بدون راهکارهاى عملى بسیارى که در قرارداد لیسبون ذکر شده ادامه یابد. به گزارش دیپلماسى ایران، اتحادیه اروپا تاکنون تلاش کرده کشورهایى را که به توجه بیشترى نیاز داشتند، جذب کند و هنوز کشورهایى هستند که منتظر عضویت در آن هستند. این ها کشورهایى هستند که مى خواهند به رفاه و امکانات و فرصت هایى دست یابند که کشورهاى دیگرى آزادانه در طى جنگ سرد به آن رسیده بودند. به علاوه، توسعه را باید به عنوان عاملى مهم در امنیت اروپا در نظر گرفت؛ کشورهایى که به تازگى دموکراتیزه شده بودند در داخل ثبات مى یافتند و قدرت رویارویى با فشارهاى خارجى را نیز پیدا مى کردند. تأسف انگیز است که ایرلندى ها، از تجربه هفت سال پیش که رد عهدنامه نیس بود، درس نگرفتند. در آن زمان نیز همانند اکنون، تنها تعداد اندکى از مردم رأى دادند و تنها ۵۴ درصد از رأى دهندگان- شبیه اکنون- رأى منفى دادند. یک سال بعد، بعد از این که عضویت ایرلند در اتحادیه اروپا به خطر افتاد، عهدنامه نیس طى رفراندوم دیگرى مورد پذیرش قرار گرفت. از سنت هاى ناموفق ایرلندى ها در برگزارى رفراندوم باید درس گرفته مى شد و این تجربه مأیوس کننده تکرار نمى شد، اما این اتفاق افتاد و دوباره اتحادیه اروپا با تنگناى ایجاد شده توسط ایرلندى ها روبه رو شد. هر چند بعید است بر خلاف گذشته راهى براى برگزارى رفراندوم دومى وجود داشته باشد. بازبینى مجدد عهدنامه هم غیرممکن است، زیرا در آن صورت کشورهاى دیگرى نیز ممکن است مطالبات گوناگون دیگرى را مطرح کنند. بنابراین تنها ایرلند است و ایرلند باید آن را حل کند. در این جا بد نیست به تجربه دانمارک در سال ۱۹۹۲ اشاره کنم، که عهدنامه ماستریخت با اکثریت ناچیزى از سوى مردم رأى نیاورد. در آن زمان اتحادیه اروپا تنها ۱۲ عضو داشت و گفته شد که اگر دانمارک نتواند راهى پیدا کند باید خانواده اروپایى را ترک کند. وزیر امورخارجه دانمارک توانست راهى براى خروج از بحران بیابد. شرکاى اروپایى دانمارک نتوانستند در ژوئن ۱۹۹۲ این کشور را از اتحادیه خارج کنند و یک جامعه اروپا متشکل از ۱۱ کشور ایجاد کرده و دانمارک را در جامعه اى ۱۲ عضوى تنها بگذارند. اما این بار دشوار است پیدا کردن راهى که بتواند ۲۶ کشور اتحادیه را گرد هم نگه دارد و ایرلند را در جامعه اى شامل ۲۷ کشور با انزوا مواجه سازد. هر چند این تنها راه به نظر مى رسد و به همین دلیل ایرلندى ها باید شهامت این را داشته باشند که به دیگران بگویند بدون آنها اروپا را پیش ببرند. ایرلند مى تواند الگویى براى اعضاى جدید باشد. هنگامى که این کشور در سال ۱۹۷۲ به جامعه اروپا پیوست، آن قدر فقیر بود که بیم آن مى رفت که بارى بر دیگر اعضا تحمیل کند. اما ایرلندى ها هرگز نگذاشتند این اتفاق بیفتد. بلکه بر عکس، آنها ظرف مدت زمان اندکى ثابت کردند که یک کشور کوچک اما مصمم مى تواند از همبستگى اروپایى براى رشد و ارتقاى خود بهره جوید و از لحاظ درآمد سرانه و داد و ستد قدرت به یکى از ثروتمندترین کشورهاى اروپا تبدیل شود. به عبارت دیگر، ایرلند نمونه اى بسیار مناسب براى کشورهایى است که قصد دارند همگام با کشورهاى اروپایى گام بردارند. به همین دلیل است که خداحافظى با ایرلند براى تمام اروپا دشوار و رأى منفى آنها به عهدنامه لیسبون غم انگیز جلوه مى کند. اما اروپا باید به حرکت خود به سمت جلو ادامه دهد. و بر رهبران ایرلند است که این امر را امکان پذیر سازند.
خداحافظ بروکسل
از سوى دیگر روز آخر ژوئن، دوره شش ماهه ریاست اسلوونى بر اتحادیه اروپا پایان مى یابد. به همین مناسبت، سران این اتحادیه از یانش یانسا، نخست وزیر اسلوونى تجلیل کردند. دور بعدى ریاست اتحادیه اروپا، به عهده فرانسه است. نخستین دیدار رئیس جمهور روسیه، دیمیترى مدودف با سران اتحادیه اروپا که ۲۷ ژوئن در شهر مانسیسک در سیبرى صورت گرفت، جلسه تجلیل از رئیس دوره اى اتحادیه اروپا و نخست وزیر اسلوونى، یانش یانسا نیز بود. پس از یانش یانسا، فرانسه، ریاست دوره اى این اتحادیه را به عهده مى گیرد. به گزارش دویچه وله در نشست مانسیسک، رئیس پارلمان اروپا، هانس گرت پوترینگ از یانش یانسا به خاطر تلاش هایش در شش ماه گذشته تشکر کرد. همچنین گفته شد که ریاست ادوارى اسلوونى، ثابت کرد که کشورى کوچک و یکى از آخرین کشورهایى است که به عضویت اتحادیه اروپا درآمده، نیز مى تواند وظایف خود را در راه اتحاد بیشتر کشورهاى اروپا به خوبى انجام دهد.
دستاوردهاى دوره ریاست اسلوونى
از جمله دستاوردهاى دوره ریاست یانش یانسا، تلاش موفقیت آمیز او براى به رسمیت شناختن استقلال کوزوو از سوى اتحادیه اروپا بود. او همزمان کوشید که در این راستا، راه براى عضویت صربستان در این اتحادیه نیز مسدود نگردد. هرچند که نظارت سیاسى در کوزوو، آنچنان که خواست رئیس ادوارى اسلوونى بود، هنوز به اتحادیه اروپا محول نشده است. درحال حاضر اتحادیه اروپا در چارچوب سازمان ملل در این کشور فعالیت مى کند.
در آرزوى هویت اروپایى
کارشناسان سیاسى نیز پرونده ریاست دوره اى اسلوونى در اتحادیه اروپا را مثبت ارزیابى مى کنند. آن ها معتقدند که یکى از رویدادهاى مهم در دوره شش ماهه ریاست این کشور، پاسخ «نه» ایرلند به قرارداد لیسبون بود که «نمى توان آن را گناه اسلوونى دانست.» یانش یانسا، ولى از این که او و همتاهاى اروپایى اش نتوانسته اند، «به اندازه کافى براى اروپا تبلیغ کنند»، ابراز تأسف کرد: «ما باید برداشت منفى نسبت به نهادهاى اروپایى را تغییر دهیم. ما به یک هویت اروپایى نیاز داریم. من فکر مى کنم، مى توان این را براى شهروندان اروپا توضیح داد... براى این کار، ولى به زمان و موضعى درست نیاز است.»
تدوین قانون مشترک پناهندگى
یانش یانسا و تیم کوچک او موفق شدند در شش ماه گذشته، قوانین مهمى را به تصویب پارلمان اروپا برسانند: آن ها از جمله قانون اجراى ساعات کار واحد در کشورهاى اتحادیه اروپا را پس از ۱۴ سال بحث، به سرانجام رساندند؛ اولین بخش تدوین قانون مشترک پناهندگى براى اروپا را تنظیم کردند و دانشگاهى به نام «دریاى مدیترانه اتحادیه اروپا» بنا نهادند. با تلاش یانش یانسا و همکاران او دور جدید گفت و گو با کشورهاى آمریکاى لاتین درباره تغییر آب و هوا، تولید مواد غذایى و امنیت انرژى نیز در یک اجلاس سراسرى آغاز شد.
نزدیکى به مردم
برخى از کارشناسان سیاسى، با این حال معتقدند که دستاوردهاى این دوره ریاست و به طور کلى، سیاست اجرایى اتحادیه اروپا قابل انتقاد است. جو لاینن، یکى از نمایندگان سوسیال دموکرات اتحادیه اروپا خاطر نشان مى سازد که این اتحادیه نگرانى هاى شهروندان خود را جدى نمى گیرد؛ نگرانى هایى چون افزایش بهاى مواد غذایى، افزایش قیمت انرژى، بحران بانکى ناشى از دادن وام مسکن و سطح بالاى حقوق مدیران. او مى گوید: «ما خیلى دیر به مسائلى که باعث نگرانى شهروندان اروپا مى شوند، مى رسیم.. اروپا باید از مردم بهره ببرد و آن ها را حمایت کند. آن وقت آن ها هم ما را حمایت خواهند کرد.»