حفظ اتحادیه اروپا به سبک فرانسوى

«برج ایفل در شامگاه روز سى ژوئن غرق در مواج درخشان و پر تلالو نور به رنگ آبى و زرد بود؛ رنگ هایى که نماد اتحادیه اروپا هستند. در این روز از سران ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا به علاوه ۱۷ کشور حاشیه دریاى مدیترانه دعوت به عمل آمده بود تا در آستانه فرا رسیدن روز باستیل در فرانسه در جشن و سرور به مناسبت آغاز به کار یک اتحادیه جدید براى مدیترانه شرکت کنند. طى شش ماه آینده کمتر از ۱۰ اجلاس و نشست بین المللى در جهان برگزار خواهد شد لذا به بیان مختصر فرانسوى ها به منظور آنکه نشان دهند کشورشان به صحنه تصمیم گیرى ها در بطن اروپا بازگشته و نیکولا سارکوزى، رئیس جمهور فرانسه نیز رهبرى پر جنب و جوش و فعال و قادر به اصلاح امور است به آماده سازى طرح ها و برنامه هاى بزرگ خود براى دوره ریاستشان بر اتحادیه اروپا پرداخته اند.» به گزارش ایسنا هفته نامه .اکونومیست در گزارشى درباره ریاست شش ماهه فرانسه بر اتحادیه اروپا نوشته است: «اما از طرف دیگر راى اخیر ایرلندى ها به معاهده لیسبون وضع را مختل و آشفته کرده است. اگرچه فرانسوى ها نیز به مانند سایر کشورهاى عضو اتحادیه اروپا به طور علنى اهمیت این حرکت ایرلندى ها را ناچیز عنوان کرده اند اما دلهره و نگرانى این کشورها را نسبت به راى دهندگان ایرلندى که در تاریخ ۱۲ ژوئن به منشور معاهده لیسبون جواب منفى دادند، نمى توان نادیده گرفت و بر آن سرپوش نهاد و فرانسوى ها بیم آن دارند که تلاش جهت سر و سامان دادن به اوضاع پیش آمده یعنى درست همان کارى که دیگر کشورهاى عضو اتحادیه پس از رد این معاهده از سوى مردم فرانسه و هلند در سال ۲۰۰۵ به انجام آن مبادرت ورزیدند در حقیقت فرصت ایجاد شده را بر باد دهد. تأخیر در تصویب معاهده لیسبون همچنین به این معناست که این آخرین دوره شش ماهه ریاست فرانسه بر اتحادیه اروپا نخواهد بود و جمهورى چک از ژانویه آینده بر کرسى ریاست دوره اى اتحادیه اروپا خواهد نشست.
سران اتحادیه اروپا توافق کرده اند که به منظور اعلام نظر قطعى دولت ایرلند پیرامون طرح ها و برنامه هاى مدنظر خود تا اکتبر آینده صبر کنند. این در حالیست که سارکوزى بر لزوم ادامه پروسه تأیید منشور قانون اساسى اتحادیه اروپا (معاهده لیسبون) توسط دیگر کشورهاى عضو این اتحادیه تأکید و پافشارى کرده است. همان طور که انتظار مى رفت سارکوزى شخصا تصمیم گرفته تا در تاریخ ۱۱ ژوییه (جمعه ۲۱ تیر) به منظور شنیدن حرف و نظر ایرلندى ها به دوبلین سفر کند. وى بى تردید امیدوار است که از طریق جلب نظر سران اتحادیه اروپا جهت همکارى بیشترى درخصوص مسایلى که نزد راى دهندگان عادى واجد اهمیت است، مسایلى از قبیل بحران انرژى و محیط زیست، تردید و نگرانى ایجاد شده بر سر موضوع رد معاهده لیسبون را به فرصتى مغتنم تبدیل کند. نظرسنجى مؤسسه Eurobarometer در هفته گذشته حاکى از آن است که تنها ۵۲ درصد شهروندان اروپایى عضویت کشورشان در اتحادیه اروپا را به صلاح کشورشان تلقى مى کنند، این رقم در فرانسه تنها ۴۸ درصد است. این در شرایطى است که محبوبیت سارکوزى در کشورش به شدت افول کرده و طبق نظرسنجى مؤسسه BVA تنها ۳۱ درصد فرانسوى ها رئیس جمهور کشورشان را فردى توانا جهت احیاى موتور اروپا ارزیابى مى کنند. اساسا به همین دلیل است که سارکوزى براى پیشبرد برنامه هاى هر چند کوچک اش از خود عزم و اراده نشان مى دهد. سارکوزى اظهار داشته که «نه» مردم ایرلند در واقع نپذیرفتن یک نوع اروپایى بیش از حد تکنوکرات، فوق العاده ذهنى و گنگ است. برنامه هاى وى که طى سخنرانى در تاریخ ۱۰ ژوییه در صحن پارلمان اروپا اعلام خواهد شد داراى ۴ رکن اصلى است که عبارتند از انرژى، محیط زیست، مهاجرت و کشاورزى و همچنین یک ایده بزرگ یعنى تشکیل اتحادیه مدیترانه یى. تنها اتفاق مهم و قابل توجه دوره ریاست فرانسه بر اتحادیه اروپا برگزارى اجلاس مدیترانه در پاریس در ۱۳ ژوییه آینده خواهد بود.
این رویداد در حقیقت آغاز رسمى پروژه اى است که سارکوزى از همان روزى که زمام امور را در کشورش در دست گرفت از آن حمایت و دفاع کرد. وى در ابتدا رویاى پر طمع ایجاد اتحادیه اى را در سر مى پروراند که بتواند بر همه عداوت ها و دشمنى ها غلبه کرده تا راه را براى تحقق رویاى صلح و آرزوى بزرگتر تمدن هموار سازد. اما سارکوزى از آن موقع تاکنون با اجبار آلمان براى تعطیلى این رویارى بزرگ مواجه بوده است. اکنون این طرح ها در غالب پروژه اتحادیه اروپا مطرح است، پروژه اى که اگرچه به لحاظ تئوریک اعضاى شمالى و جنوبى اتحادیه اروپا را داراى جایگاه و منزلتى برابر مى سازد اما در باطن صرفا همان ادامه روند بارسلونا است. این پروژه شامل اهداف متوازن و معمولى ترى نیز هست که پاکسازى آلودگى آب دریاها و گسترش و توسعه تولید انرژى خورشیدى از جمله این اهداف است.» اکونومیست در ادامه مى نویسد: «آیا این بدان معناست که اهداف و بلندپروازى هاى طولانى مدت اتحادیه مدیترانه اى نقش بر آب شده است؟ آلن لروى، دیپلمات فرانسوى که برنامه ریز این اهداف و برنامه ها است معتقد است که چنین تصورى ابدا درست نیست. وى در ادامه مى گوید اتحادیه اروپا کار خود را به صورت یک گروه متشکل از کشورهاى دارنده منابع زغال سنگ و فولاد آغاز کرد. به طور مثال چنانچه رئیس جمهور سوریه و نخست وزیر اسرائیل که اتفاقا هر دو قرار است در اجلاس ماه ژوییه حضور یابند با یکدیگر دیدار کنند این مسأله مى تواند به پیشرفت روند صلح کمک کند. با این حال برگزارى این نشست واکنش هاى تندى را به همراه داشته است. اغلب کشورهاى عربى از حضور اسرائیل در این اجلاس ابراز نارضایتى و ناخرسندى کرده اند.
معمر قذافى، رهبر لیبى پروژه اتحادیه اروپا را یک توهین خوانده و اعلام داشته که در این اجلاس حاضر نخواهد شد هر چند فرانسوى ها هنوز تصور مى کنند که قذافى احتمالا در این اجلاس شرکت خواهد کرد. در این میان کشورهاى ترکیه و الجزایر نیز به این برنامه ها با ظن و تردید مى نگرند. ترکیه از مدت ها قبل نسبت به اجراى طرح هایى که منجر به ناکامى آنها در پیوستن به اتحادیه اروپا شود، با شک و تردید مى نگریسته است؛ مضافا بر اینکه کل پروژه اتحادیه اروپا از سوى برخى مقامات در برلین و بروکسل نیز رد شده است. همین امر چه بسا به نوعى باعث ایجاد شوق و انگیزه بیشتر جهت محقق شدن دیگر برنامه هاى فرانسه شود. مهمترین این طرح ها که شاید دشوارترین آنها تلقى شود همان حصول توافق در خصوص اعمال محدودیت به تولید آلاینده هاى کربن خواهد بود. اروپا قصد دارد خود را به عنوان یک الگو و سرمشق معرفى کند. توافقنامه اخیر میان فرانسه و آلمان در خصوص کاهش تولید آلاینده ها خود گامى رو به جلو بود. اما بین کشورهاى عضو اتحادیه اروپا به خصوص اعضاى جدید این اتحادیه بر سر چگونگى ارزیابى و تخمین میزان آلاینده ها و تقسیم سهم هر کشور در مسئولیت پاکسازى اختلافات عمیقى وجود دارد. فرانسه علاوه بر این پاسخ اتحادیه اروپا را در خصوص هزینه زیاد سوخت خواستار است. به رغم مخالفت هاى سرسختانه کمیسیون اروپا و سایر کشورهاى اروپایى فرانسوى ها در اکتبر آینده طرحى را به منظور کاهش مالیات بر ارزش افزوده سوخت ارائه خواهند کرد. در آن سوى میدان مراحل پایانى اجراى معاهده مهاجرت سارکوزى در حال بررسى و اقدام است. این طرح قرار است در تاریخ ۷ و ۸ ژوییه در کن معرفى و تشریح گردد. تقویت مرزهاى اتحادیه اروپا و تقویت و گسترش کنترل مرزى و هماهنگ سازى در امر بازگردانى مهاجران غیر قانونى از جمله مفاد این معاهده به شمار مى آید.» اکونومیست در ادامه این گزارش آورده است. «این هم از طرح ها و برنامه هاى رسمى فرانسه در دوره ریاستش بر اتحادیه اروپا! ولى ریاست کشورهاى عضو اتحادیه اروپا در اغلب مواقع تحت الشعاع حوادث و بحران هاى غیر قابل پیش بینى نیز بوده است. مسأله ایران را شاید یکى از همین بحران ها تلقى کرد. مسایلى از این قبیل توانایى و مهارت درست فرانسه را نه تنها در کنترل و مهار مناقشات میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا بلکه در کنترل مناقشات با کمیسیون اروپا در بوته آزمایش قرار خواهد داد به خصوص از این جهت که فرانسه کمیسیون اروپا را به لحاظ اقتصادى بیش از حد لیبرال و از حیث سیاسى بسیار بى تفاوت دانسته است.
در این گیر و دار اتهامات متقابل بر سر راى منفى مردم ایرلند به معاهده لیسبون بار دیگر باعث بروز تنش ها شده است. خوزه مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا پس از راى منفى ایرلندى ها از سارکوزى خواست که بروکسل (مقر اتحادیه اروپا) را سپر بلا جلوه ندهد. چند روز بعد در کمال شگفتى سارکوزى علنا پیتر ماندلسون، رئیس کمیسیون تجارى اتحادیه اروپا را مقصر این شکست خواند. در پایان سارکوزى خیلى تمایل دارد که در دوره ریاستش به حصول دستاوردهایى ملموس افتخار کند؛ برگزارى اجلاس مدیترانه اى مى تواند به حصول این دستاورد کمک کند. اما ارائه یک طرح و ابتکار عمل غیر منتظره دور از انتظار نیست، این همان دلیلى است براى اینکه چرا بیشتر کشورهاى عضو اتحادیه اروپا نسبت به آینده این اتحادیه طى ۶ ماه آینده به طور جدى مضطرب و نگرانند.»