استقلال کوزوو و سرگردانی جهانی

گروه جهان: سرانجام کوزوو اعلام استقلال کرد. این در حالی است که موجی از اظهارنظرات متفاوت در مورد این اقدام کوزوو از سوی کشورهای جهان برخاسته است. کوزوو که استان جنوبی صربستان بود از سال 1999 توسط سازمان ملل و با کمک و همکاری نیروهای خودگردان محلی اداره می‌شد. این ایالت پیشین صربستان جمعیتی بالغ بر 2 میلیون نفر دارد که اکثر آنها را آلبانی‌تبارها تشکیل می‌دهند. باقی جمعیت متشکل است از تعداد اندکی ترک‌ها، صرب‌ها، کولی‌ها و بوسنیایی‌ها. 90 درصد جمعیت کوزوو را آلبانی‌تبارهایی تشکیل می‌دهند که اکثرا مسلمان سکولار می‌باشند و هیچ تمایلی به ماندن در تحت سیطره صربستان ندارند که کوتاه زمانی پیش علیه مسلمانان این منطقه دست به اقدامات ضدانسانی زده بود که با مداخله نیروهای ناتو به نام جامعه بین‌الملل به آن پایان داده شده بود. روسیه استقلال کوزوو را رد کرد و هشدار داد که این اقدام مناقشه جدیدی را در حوزه بالکان بوجود خواهد آورد و از مقامات ناتو و سازمان ملل در این استان خواست که این تصمیم کوزوو را رد کنند. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس، روسیه درخواست کرد که شورای امنیت سازمان ملل جلسه‌ای در همین رابطه برگزار کند و این جلسه شورای امنیت اواخر روز یکشنبه پشت درهای بسته برای بررسی موضوع کوزوو برگزار شد. مسکو که از حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل برخوردار است، خواهان این موضوع است که شورای امنیت اقدامات جدیدی در مورد موضوع استقلال کوزوو انجام بدهد تا در نهایت توافق مسالمت‌آمیزی در رابطه با این مساله حاصل شود. پارلمان کوزوو در حالی استقلال این استان از صربستان را تایید کرد که این موضوع با حمایت آمریکا و بعضی از هم‌پیمانان اروپایی‌اش همراه بوده است. با توجه به اینکه کوزوو از سال 1999 تحت اداره سازمان ملل و ناتو بوده است، اما این استان هنوز بخشی از کشور صربستان محسوب می‌شود. در همین حال وزارت خارجه روسیه پس از اعلام استقلال یک جانبه کوزوو، اعلام کرد که مسکو فقط از تقاضای صربستان برای احیای همگرایی ارضی در این کشور حمایت می‌کند. در بیانیه وزارت خارجه روسیه آمده است: کشورهایی که از استقلال کوزوو حمایت می‌کنند به جدایی‌طلبی تمایل دارند و بنیادهای نظم جهانی را که طی چند دهه ایجاد شده در مخاطره قرار می‌دهند. روسیه اعلام کرده است که اعلام استقلال کوزوو منشور سازمان ملل را که به موجب آن همگرایی ارضی کشورها در آن تضمین شده است، نقض کرده است. این اقدام تشدید تنش‌ها و خشونت‌های فرقه‌ای را در منطقه را به همراه خواهد داشت. وزارت خارجه روسیه هم چنین از سازمان ملل و نیروهای ناتو خواست که با رد تصمیم دولت پریشتینا و اتخاذ تدابیر جدی علیه کوزوو، به ماموریتشان در این استان ادامه بدهند. انتقاد شدیداللحن مسکو از استقلال یک‌جانبه کوزوو در حالی انجام شده است که روسیه پیشتر نیز تاکید کرده بود که هر نوع تصمیم برای استقلال این استان غیرقابل قبول خواهد بود. روسیه اعلام کرده بود که حمایت آمریکا و بعضی از کشورها از استقلال کوزوو، جدایی‌طلبان در جمهوری‌های شوروی سابق و بعضی از کشورها در سراسر جهان را به اعلام استقلال تشویق می‌کند. روسیه انتظار دارد تا در تایید استقلال کوزوو در سازمان ملل مانع ایجاد کند تا در این راستا به حمایت‌هایش از صربستان ادامه بدهد. اعلام استقلال کوزوو در حالی اعلام شده است که خبرگزاری اینترفکس به نقل از رهبران مناطق جدایی‌طلبی همچون آبخازیا و اوستیای جنوبی گزارش داد که آنها به زودی به روسیه و سازمان ملل درخواست استقلال و به رسمیت شناختن این دو منطقه به عنوان دو کشور را ارایه می‌کنند. ادینا گاگلویوا سخنگوی دولت جدایی‌طلب اوستیای جنوبی گفت: معتقدیم که از حق گسترده‌ای برای به رسمیت‌ شناختن استقلال اوستیای جنوبی توسط مجامع بین‌المللی نسبت به کوزوو برخورداریم. رائول خادزیمبا معاون اول رییس‌جمهوری خودخوانده آبخازیا نیز اعلام کرد که این منطقه اقدامات در راستای به رسمیت شناختن استقلالش را تسریع می‌بخشد. خبرگزاری فرانسه نیز گزارش داد که به رغم اغتشاشات در خیابان‌های بلگراد و مخالفت شدید مسکو، کوزوو به طور یک‌جانبه استقلال اعلام کرد. پس از تایید استقلال کوزوو، ده‌ها هزار تن از مردم در مرکز پریشتینا به خیابان‌ها ریختند و به شادی پرداختند. اما در بلگراد پلیس ضدشورش با باتوم و گاز اشک‌آور حدود 800 جوان را که به نشانه اعتراض به خیابان‌ها ریخته بودند، متفرق کرد. این جوانان شیشه‌های رستوران‌های مک‌ دونالد و سفارت‌های آمریکا و اسلوونی را شکستند. مقامات بیمارستانی اعلام کردند که حداقل 50 تن شامل 20 نیروی پلیس طی این درگیری‌ها زخمی شدند. در همین حال، بوریس تادیچ رییس‌جمهور صربستان، گفت: بلگراد از تمامی ابزارهای مسالمت‌آمیز، دیپلماتیک و قانونی برای رد استقلال کوزوو استفاده می‌کند.

همچنین پس از اعلام استقلال کوزوو، چین دیروز به خاطر اعلام یک‌جانبه استقلال توسط کوزوو به شدت ابراز نگرانی کرد و هشدار داد که این اقدام ممکن است بی‌ثباتی شدید را در حوزه بالکان ایجاد کند. اما کوین راد نخست‌وزیر استرالیا، از این اقدام کوزوو حمایت کرد و اظهار داشت: به رسمیت شناختن دیپلماتیک استقلال کشورهای جدید به زودی ادامه خواهد یافت. پس از اعلام استقلال کوزوو در شهر میترویچا در شمال کوزوو، چهار نارنجک به سمت ساختمان سازمان ملل و اتحادیه اروپا پرتاب شد که فقط یکی از آنها منفجر شد و تاکنون هیچ تلفاتی گزارش نشده است. همچنین در جنوب صربستان اعضای سرویس پلیس کوزوو مانع از عبور چند صد عضو قوای ذخیره سابق صربستان با یونیفورم نظامی به این استان شدند. قانونگذاران کوزوو پس از تایید استقلال این استان، هم چنین قول دادند که از حقوق تمامی انجمن‌ها و مجامع مختلف در کوزوو حمایت کنند که اقلیت‌های صرب نیز از جمله این انجمن‌ها هستند. یاکوپ کراسنیچی رییس پارلمان کوزوو گفت؛ حال ما یک کشور مستقل و آزاد دموکراتیک هستیم. انتظار می‌رود که آمریکا و اتحادیه اروپا نیز به سرعت این استقلال را به رسمیت بشناسند. جورج‌ بوش رییس‌جمهور آمریکا نیز گفت: موضع ما در کوزوو این است که برای ایجاد ثبات در  حوزه بالکان باید شرایط کوزوو باثبات شود. فاتمیر سیدیو، رییس‌جمهور کوزوو نیز از تمامی کشورهای دنیا خواست که استقلال این استان را به رسمیت بشناسد. اعلام استقلال کوزوو در حالی انجام شده است که به خاطر این موضوع اختلافاتی در اتحادیه اروپا به وجود آمده است. انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا از این طرح حمایت کرده‌اند و انتظار می‌رود که استقلال کوزوو را به رسمیت بشناسند. این در حالی است که یونان، قبرس، رومانی، اسلواکی، اسپانیا و بلغارستان با استقلال کوزوو مخالفت کرده‌اند. گفته می‌شود که قانون اساسی کوزوو بر اساس طرح کلی پیشنهاد شده توسط مارتی آهتیساری، نماینده ویژه سازمان ملل در امور کوزوو پایه‌ریزی شود. روسیه تصریح کرد که به شدت نگران جان اقلیت صرب‌های کوزوو است. بان‌کی‌مون دبیرکل سازمان ملل نیز اعلام کرد که رییس‌جمهور صربستان به وی گفته که اعلام استقلال کوزوو با هیچ ابزار قانونی انجام نشده است. در حالی که نخست‌وزیر کوزوو به وی اعلام کرده که وی متعهد به رعایت حق همه مردم کوزوو و رد تبعیض نژادی است. در همین حال روسیه از بان‌کی‌مون خواسته است تا موضع خود را تعیین کند. چرا که بان‌کی‌مون تاکنون اعلام بی‌طرفی کرده است. در همین حال در پایان جلسه فوق‌العاده‌ای که به درخواست روسیه و با حضور 5 عضو دائم شورای امنیت برگزار شد، یوهان ویربیکی، سفیر بلژیک در سازمان ملل گفت: بلژیک، فرانسه، ایتالیا، انگلستان، کرواتی، آلمان و آمریکا از این که نتوانستند به نتیجه‌ای برای آینده کوزوو دست یابند، اظهار تاسف کردند و این تنگنایی که در آن قرار گرفته‌ایم، از چند ماه پیش مشهود بود. وی افزود: استقلال با نظارت سازمان ملل در کوزوو تنها راه‌حل قابل اجرا در این کشور است که می‌تواند امنیت و ثبات را در منطقه ایجاد کند. جان ساویرس، سفیر انگلستان در سازمان ملل نیز اعلام کرد: هیچ کشوری درخواست روسیه را مبنی بر اینکه این اعلام استقلال را باطل اعلام کنند، نخواهد پذیرفت. ویتالی چورکین، سفیر روسیه در سازمان ملل گفت: ‌پیش از برگزاری نشست از سازمان ملل درخواست خواهد کرد تا استقلال یک‌جانبه این کشور را نپذیرد. از سوی دیگر بان‌کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل در پایان این نشست گفت:‌ هیات اعزامی سازمان ملل به کوزوو موسوم به «مینوک» ‌بر اساس قطعنامه 1244 در چارچوب قانونی، به ماموریت خود در این کشور ادامه خواهد داد. در پایان این نشست کشورهای عضو شورای امنیت از همه گروه‌ها خواستند تا از هرگونه عملی که منجر به تهدید صلح و ثبات در منطقه شود، خودداری کنند. همچنین چین نگرانی عمیق خود را برای استقلال یک‌جانبه این کشور اعلام کرد و گفت:‌ اعلام استقلال یک‌جانبه کوزوو تاثیر منفی و خطرناکی بر صلح و ثبات در بالکان خواهد داشت.