منافع آمریکا؛ ناامنی در عراق

* سفر جورج بوش به بغداد که همزمان با اوج‌گیری فشارهای جهانی در خصوص خروج آمریکا از عراق صورت گرفت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** یکی از مهمترین استراتژی‌های دولت آمریکا کنترل منابع تولید انرژی و در مرحله بعد کنترل مصرف آن است که به همین دلیل عنوان یکی از مراکز مهم تولید انرژی در خاورمیانه وارد عراق شد چرا که خاورمیانه و خلیج‌ فارس مهمترین منابع نفت و گاز جهان را در خود داده‌اند، در نتیجه تمام تلاش آمریکا بر کنترل این منطقه متمرکز شده است. این که فشارهای بین‌المللی برای خروج از عراق چقدر می‌تواند بر سیاسیت خارجی آمریکا تاثیرگذار باشد باید گفت که آمریکا به این راحتی از عراق خارج نمی‌شود چرا که فشارهای سنگین‌تری در زمان آغاز حمله آمریکا به عراق از سوی جامعه بین‌الملل صورت گرفت اما نتوانست مانع از لشکرکشی این کشور به عراق شود. به هرصورت آمریکا برای تحقق منافع خویش نیازمند حضور بلندمدت در عراق خواهد بود و سفر بوش نیز نشان از اهمیت این کشور در نگاه نومحافظه‌کاران آمریکایی دارد.

* با وجود تاکید دولت بوش بر خروج از عراق با تشکیل دولت چرا نشانه‌هایی از بازگشت مشهود نیست؟

** به رغم ادعای آمریکا مبنی بر خروج از عراق همزمان با تشکیل دولت ملی، متاسفانه این امر هنوز صورت نگرفته است و آمریکا اینگونه توجیه می‌کند که هنوز امنیت به طور کامل در عراق به دلیل نوپا بودن دولت ملی از یک سو و تداوم عملیات تروریستی از سوی دیگر که بیشتر شیعیان را مورد هدف قرار می‌دهند برقرار نشده است و باید تا زمان برقراری امنیت در عراق باقی بماند.

و این در حالی است که بسیاری از کارشناسان معتقدند مهمترین عامل ناامنی در عراق حضور اشغالگران خصوصا آمریکاست. باید خاطرنشان کرد که با وجود آموزش و تجهیز نزدیک به یکصدهزار نیروی پلیس در عراق باز هم آمریکا مدعی است که نیروها توانایی برقراری امنیت را ندارند.

* با در نظر گرفتن تئوری هزینه ـ فایده منافع و مضار آمریکا در عراق در بلندمدت چگونه خواهد بود؟

** بی‌تردید آمریکا منافع بلندمدتی را در عراق دنبال می‌کند، کنترل منابع تولید انرژی در منطقه و خصوصا در عراق از اهداف بلندمدت واشنگتن به شمار می‌رود.

در راه رسیدن به این اهداف کشته شدن تعداد زیادی از نیروهای نظامی و همچنین پرداخت هزینه‌های مادی و معنوی و فشارهای داخلی و بین‌المللی را قابل ملاحظه نمی‌داند. در واقع دولت آمریکا درصدد سیطره بر مناطقی از جهان است که دارای موقعیت ژئواکونومیک هستند. خاورمیانه از جمله مناطقی بود که تا قبل از حمله به عراق در احاطه کامل آمریکا نبود و با اشغال این کشور آمریکا توانست بر منطقه اشراف نسبی پیدا کند. آمریکا سعی دارد با تسلط بر منطقه خاورمیانه تولید انرژی و کنترل مصرف آن را تحت کنترل خود درآورد و از این طریق حاکمیت خود را در منطقه تا چند دهه تثبیت کند.

البته به نظر می‌رسد که تحقق منافع بلندمدت آمریکا در منطقه و کشور عراق با چالشهای جدی روبه‌روست.

* اجلاس بررسی استراتژی آمریکا در عراق که هفته گذشته در کمپ دیوید برگزار شد را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** جزییات نتایج این اجلاس ظاهرا به دلیل برخی از ملاحظات از سوی دولت آمریکا به صورت رسمی منتشر نشده است اما با توجه به سفر غیر منتظره بوش در عراق به نظر می‌رسد آمریکا قصد ندارد فعلا از عراق خارج شود و به دنبال حضور بلندمدت در این کشور است.

بر این اساس می‌توان گفت دولت آمریکا به دنبال به دست گرفتن ابتکار عمل در عراق است تا ساختار جدید سیاسی ـ اجتماعی این کشور را مطابق خواست خود شکل دهد. با این وصف آمریکا حتی در صورت توانایی دولت عراق در برقراری امنیت قصد خروج کامل از عراق را نداشته و درصدد ایجاد پایگاه نظامی در عراق جهت استقرار دائمی نیروهایش است.