آنکار و رویکرد دیپلماتیک در قبال ایران هستهاى
آزاده افتخارى
رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه در کنفرانس خبرى اواسط ژانویه با تاکید بر حق ایران براى دستیابى به فناورى صلحآمیز هستهاى، از تهران درخواست کرد تا در روند مذاکرات هستهاى خود «رویکردى میانهروتر» اتخاذ کند.
این در حالى است که طى چند ماه اخیر سفر مقامات عالىرتبه آمریکا، اسرائیل و سازمانهاى «سیا» و «افبىآى» به ترکیه ترافیک دیپلماتیک نسبى در پایتخت این کشور حاکم کرده است که بسیارى نشریات اروپایى و ترکیهاى دلیل اصلى آن را نقش ترکیه در مسئله هستهاى ایران توصیف مىکنند.
این در حالى است که موضعگیرى ترکیه در قبال ایران باتوجه به روابط نزدیک آنکارا و تلآویو از اهمیت ویژهاى برخوردار است و این موضوع به اندازهاى براى ایرانیان مهم است که پروژههایى نظیر فرودگاه امام را باتوجه به روابط شرکتهاى ترکى و اسرائیلى، بدون حضور ترکها پیش مىبرند.
مرزهاى مشترک و روابط تجارى گسترده
ترکیه و ایران حدود ۵۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند و دیپلماتهاى ترک و ایرانى به این نکته به خوبى اشراف دارند که دو همسایه مسلمان براى قرنها در صلح و آرامش با یکدیگر زندگى کردهاند. طى چند سال گذشته حجم روابط تجارى تهران و آنکارا به شکل قابل ملاحظهاى افزایش یافته به نحوى که از یک میلیارد دلار در سال ۲۰۰۰ به ۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۵ رسیده است. تحلیلگران بر این عقیدهاند که در میان سیاستگزاران ترک هنوز استراتژى مشخصى در مواجهه با پرونده هستهاى ایران تدوین نشده است اما در عین حال دیدگاه دولت ترکیه با حمله به ایران همخوانى ندارد.
فشار آمریکا در برابر امنیت منطقهاى
در حال حاضر تحلیلگران مىگویند: میزان مداخله فعال ترکیه در تلاشهاى دیپلماتیک با هدف کنترل فعالیتهاى هستهاى ایران موضوعى است که ذهن سیاستمداران را در آنکارا به خود معطوف کرده است. با این حال هم دولت و هم ارتش ترکیه با توجه به احتمال به اغتشاش کشیده شدن منطقه با هرگونه حمله نظامى علیه تاسیسات هستهاى ایران مخالفت مىکنند. مقامات ترکیه مىگویند: آنکارا در جهت نزدیکتر کردن مواضع خود به اتحادیه اروپا پیش مىرود که رویکردى دیپلماتیک در قبال برنامههاى هستهاى ایران را توصیه مىکنند و از سوى دیگر ترکیه مىکوشد تا با پیشنهاد ارائه خدمات خود نقش واسط میان ایران و غرب ایفا کند.
گاز ایران و منافع ترکیه
در حال حاضر ایران نزدیک به یک پنجم منابع گاز مورد نیاز ترکیه را تامین مىکند و با توجه به استراتژى آنکارا در کاهش وابستگى به منابع انحصارى گاز روسیه، ایران بهترین گزینه براى تامین نیازهاى فزاینده ترکیه به منابع انرژى به شمار مىآید. برخى تحلیلگران ترک با اشاره به کاهش اخیر حجم گاز صادراتى ایران به ترکیه ادعا مىکنند، این پیام غیرعلنى تهران براى همسایه خود، ترکیه است که در خصوص هرگونه مداخله آنکارا در روند تلاشهاى غرب براى کنترل فعالیتهاى هستهاى تهران، هشدار مىدهد. آنها مىافزایند همزمانى کاهش صادرات گاز به ترکیه با موضعگیرىهاى اخیر این کشور در قبال تهران، سفر مقامات غربى به آنکارا و نیز تامین منابع اضطرارى گاز گرجستان در حالى که ایران به دلیل نیاز داخلى و مشکلات فنى حجم گاز صادراتى خود به ترکیه را کاهش داده است، این نگرش را تائید مىکند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
