پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به رغم برگزاری 3دور مذاکره، همچنان درباره چگونگی برخورد با پرونده هسته ای ایران در این شورا اختلاف نظر دارند. منابع خبری در غرب که از متن رایزنی های دیپلماتیک در این باره اطلاع دارند، روز گذشته اعلام کردند آمریکا، انگلستان و فرانسه هنوز نتوانسته اند موافقت روسیه و چین را درباره اصل صدور یک بیانیه از جانب رئیس شورای امنیت علیه ایران و در مرحله بعد محتوای این بیانیه، جلب کنند. خبرگزاری رویترز به نقل از منابع خود در این باره نوشت: روسیه و چین نسبت به دخالت شورای امنیت درباره برنامه هسته ای ایران ناراضی هستند. این توافق آنان را با مشکل مواجه کرده است.
جان بولتون سفیر آمریکا در سازمان ملل پس از مواجهه با این دشواری نومیدانه اعلام کرد: اولویت نخست ما این است که پنج کشور را کنار هم نگهداریم. اما واقعیت، واقعیت است. ایرانی ها در حال غلبه بر موانع فنی و پیشرفت هستند و لذا زمان عامل مهمی است. با این وجود بولتون به ناچار اعتراف کرد در شرایط فعلی بیش از آنکه به فکر صدور یک قطعنامه یا بیانیه علیه ایران باشد، به این فکر می کند که اوضاع را بهبود ببخشد. بولتون درباره موضع روسیه و چین در این رایزنی ها اظهار داشت: «آنها فقط تمایل به صدور بیانیه ساده ای دارند که تصدیق کند گزارشی که آژانس برای شورا ارسال کرده به طور رسمی در را برای اقدام آن می گشاید.»
در همین حال به نظر می رسد آمریکا، انگلستان و فرانسه علاوه بر مشکل غلبه بر اختلافات میان خود و روسیه و چین؛ با مشکل بزرگتری هم مواجه هستند و آن جلب نظر 10عضو دیگر شورای امنیت است. بولتون برای آنکه توجه خود را به این مسئله هم نشان داده باشد، به رویترز گفت: «بله، آنها هم باید از گفت وگوهای ما مطلع شوند. ما آنها را حذف نمی کنیم.» رویترز با اشاره به این سخن بولتون که «همه در این باره اتفاق نظر داریم که ایران نباید سلاح هسته ای داشته باشد.» نوشت: روسیه و چین همچنان با صدور «قطعنامه»ای که از ایران می خواهد تردیدها را نسبت به برنامه هسته ای اش رفع کند. مخالفند.
در ادامه گزارش این خبرگزاری آمده است: بروز چنین وضعیتی هشداری است درباره «گرفتار شدن شورای امنیت در یک بن بست و اگر چنین شود آمریکا، انگلستان و فرانسه به اهداف خود از ارسال پرونده ایران به این شورا دست نخواهند یافت. این فضا که بولتون می گوید «از دیدن آن تعجب نکرده است» باعث شده رایزنی های دیپلماتیک در نیویورک تشدید شود. 15عضو شورا روز سه شنبه در مقر دفتر نمایندگی فرانسه و 5عضو صاحب حق وتو صبح همان روز در مقر دفتر نمایندگی انگلستان، به گفت وگوهای خود ادامه دادند، اگرچه هنوز هیچ دورنمای روشنی از دستیابی به یک توافق وجود ندارد.
تحلیلگران پیشبینی میکنند اگرچه توافق بر سر بیانیه ای که درخواست های شورای حکام آژانس خطاب به ایران را تکرار کند، چندان دور از انتظار نیست اما هرچه آمریکا بخواهد اقدامات تند و تیزتری در شورای امنیت انجام دهد، بر حجم و دامنه اختلافات افزوده خواهد شد و شکافی که در همین گام اول هم چندان کوچک نیست، هر لحظه عمق بیشتری خواهد یافت.
دور جدید مذاکرات در مسکو
در حالی که آمریکایی ها اصرار دارند پرونده ایران هرچه زودتر در دستور کار شورای امنیت قرار گیرد، هیئتی از مذاکره کنندگان هسته ای ایران روز دوشنبه به سرپرستی معاون امور راهبردی شورای عالی امنیت ملی کشورمان به مسکو سفر کرده تا درباره موضوعات متعددی، از جمله گزارش مساله هسته ای ایران به شورای امنیت با روس ها مذاکره کند.
حسین انتظامی، سخنگوی شورای عالی امنیت ملی کشورمان در این باره به ایسنا گفت: روز گذشته، دکتر سیدعلی حسینی تاش، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی مذاکرات ایران و روسیه را دنبال کرد.
دستور کار این گفت وگوها بحث درباره دو موضوع شورای امنیت و طرح پیشنهادی مسکو خواهد بود. این هیئت در حالی به مسکو رفته است که حمیدرضا آصفی سخنگوی وزارت امور خارجه چند روز پیش اعلام کرده بود طرح روسیه دیگر در دستور کار قرار ندارد. از سوی دیگر «تام کیسی» سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، انجام گفت وگوهای بیشتر توسط ایران و روسیه را در تضاد با اقدامات آمریکا در شورای امنیت دانست. آسوشیتدپرس به نقل از او نوشت: جای تعجب دارد اگر تهران یکباره بخواهد 180درجه تغییر موضع بدهد و با انجام مجدد تعلیق پای میز مذاکره بازگردد.
ایرانیها همچنان خونسرد
روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» درباره احتمال تقابل در سازمان ملل درباره برنامه هسته ای جمهوری اسلامی ایران نوشت: «به نظر می رسد ایران درباره تقابل احتمالی در سازمان ملل خونسردی خود را حفظ کرده است.»
خبرگزاری فارس به نقل از این روزنامه نوشت: «ایران پس از این که چند سال تلاش کرد از ارجاع پرونده خود به شورای امنیت سازمان ملل جلوگیری به عمل آورد اکنون رویکرد خود را تغییر داده و تصمیم گرفته که در مقابل آن چه که از آن خواسته می شود، بایستد.»
به نوشته این روزنامه، ایران به عنوان یک کشور نفت خیز که دومین تولیدکننده اوپک به شمار می رود می تواند در بازار نفت بی ثباتی بیشتری ایجاد کند. از سوی دیگر استفاده از نیروهای نظامی دستکم در شرایط کنونی که آمریکا در عراق درگیر است بعید به نظر می رسد.
به نوشته این روزنامه، رهبران ایرانی از جلب نظر دیگر کشورها خودداری کرده اند و می گویند که خواستار ادامه روند کنونی هستند.
در این گزارش با اشاره به اظهارات محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران در جمع خبرنگاران حاکی است: «بگذارید شورای امنیت بطور مستقیم به پرونده ما رسیدگی کند از آنجایی که منطق ما روشن است و ما طبق قانون عمل کرده ایم پس نگرانی نداریم.»
احمدینژاد تصریح کرد: «ما به درخواست کشورهای اندکی که می خواهند ما از حق ملت دست برداریم، سر تعظیم فرود نخواهیم آورد و این درخواست گستاخانه و ناعادلانه است.» این روزنامه با اشاره به سخنان اخیر حضرت آیت الله خامنه ای نوشت: رهبری ایران نیز این راهبرد را تایید کرده و قول داده است در برابر هرگونه فشار و تهدیدی مقاومت کند.
در این گزارش با اشاره به قصور شورای امنیت درباره ایران در موارد گذشته بخصوص در زمان جنگ ایران و عراق آمده است: «وقتی که صدام در سال 1980به ایران حمله کرد این شورا حتی خواستار آتش بس و یا عقب نشینی نیروهای عراقی به مرزهای قبلی نشد.»
به نوشته این روزنامه، وقتی که عراق چند سال بعد از سلاح شیمیایی علیه سربازان ایرانی استفاده کرد و این امر برای نخستین بار پس از جنگ جهانی اول به بعد اتفاق می افتاد اما شورای امنیت از اعمال تحریم علیه صدام خودداری کرد.
روسیه: بر سر ایران معامله نکردیم
وزیر امور خارجه روسیه این موضوع را که روسیه ایران را در عوض پذیرش عضویت خود در سازمان تجارت جهانی به آمریکاییها فروخته است به شدت رد کرد و گفت: «تعویض ایران با سازمان تجارت جهانی حتی به ذهن هم نمیرسد.»
سرگی لاوروف که با روزنامه ورمیا نووستی گفت وگو می کرد ادامه داد: «ما آنچه را که حقمان است با چیز دیگر عوض نمی کنیم. ورود به WTO حق ماست و آن را از خلال گفت وگو با شرکایمان و برآورده کردن شرایط عضویت به دست خواهیم آورد، اما ما موضعی اصولی داریم که بر سر آن معامله نمیکنیم.»
وی با بیان اینکه ما درباره ایران مذاکره می کنیم نه معامله اضافه کرد: تشدید اوضاع پیرامون ایران مستقیما با منافع ما مغایرت دارد و لذا هرگونه اقدام به استفاده از زور غیرممکن است. لاوروف در پایان تاکید کرد روسیه برای حل مسئله ایران هر کاری از دستش بربیاید انجام میدهد.