طالبانی در ایران

قاسم غفوری
از آغاز اشغال عراق تاکنون ، جمهوری اسلامی ایران براساس اشتراکات قومی ، نژادی ، مذهبی ، فرهنگی و با عنایت به سیاست های انسان دوستانه و همزیستی مسالمت آمیز که در عرصه منطقه ای و بین المللی پیگیری می نماید و به رغم کارشنکی های صورت گرفته از جانب اشغالگران ، به حفظ و ارتقای روابط با دولت و ملت عراق پرداخته است . در ادامه سیاست همگرایی دوجانبه «جلال طالبانی »، رئیس جمهور عراق طی هفته گذشته با همراهی وزیران برنامه ریزی ، برق و معاون وزیر امور خارجه دیداری سه روزه از سران داشتند و در طی این مدت با مقام معظم رهبری ، رئیس جمهوری ، دبیر شورای عالی امنیت ملی و... دیدار نمودند. با توجه به محور مذاکرات و روند ایجاد شده در چارچوب روابط دو کشور این حضور از چند بعد قابل تأمل می باشد.
1ـ جلال طالبانی در حالی در ایران حضور یافت که پیش از آن نیز «ابراهیم جعفری »، نخست وزیر، «موفق الربیعی »، مشاور امنیت ملی و چندین هیأت سیاسی و اقتصادی از ایران دیدار نموده بودند.
لذا این دیدارها که با فاصله زمانی اندکی صورت می گیرد از یک سو بیانگر نقش و اهمیتی است که مقامات عراقی برای تهران در آینده کشورشان قائلند و از سوی دیگر نشأت گرفته از دیدگاهی است که ایران به تحولات عراق داشته و دارد که موجب دلگرمی آنها به عملکردهای تهران گردیده است .
چنانکه مقام معظم رهبری در دیدار با طالبانی بیان کردند، امنیت شما، امنیت ماست و استقلال و قدرت شما مایه افتخار ماست و ما برای استمرار این روند آمادگی کامل داریم . در مقابل طالبانی نیز مواضع ایران را موجب دلگرمی ملت خود دانست و خواستار ادامه یافتن آن شد.
2ـ پیش از حضور طالبانی ، اجلاس همبستگی ملی گروه های سیاسی عراق در قاهره برگزار شد که براساس آن ، شرکت کنندگان از جمله ایران بر ادامه کمک به حفظ وحدت و یکپارچگی عراق تأکید کردند. براین اساس و با توجه به نقش ایران در تحولات عراق ، دیدار طالبانی را باید نخستین گام در جهت خواسته های مورد نظر دولت انتقالی عراق در این نشست دانست . هرچند اتحادیه عرب نیز سعی دارد تا اهداف مورد نظر خود را که در کنفرانس قاهره پیگیری می کرد، دنبال کند، اما عملکرد مثبت ایران موجب گرایش دولتمردان و ملت عراق به بهره گیری از کمک های ایران در این زمینه شده است .
3ـ از آغاز جنگ عراق تاکنون ، اشغالگران تلاش نموده اند تا ایران را به عنوان یکی از عوامل ناآرامی و تجهیز کنندگان گروه های معارض (بویژه القاعده ) معرفی کنند. در حالیکه در جهت خلاف این توطئه ها، مقامات عراقی همواره با تکذیب این ادعاها از همکاری دوستانه ایران قدردانی و با حضورشان در ایران و تأکید بر تحکیم روابط خط بطلان بر این ادعاهای واهی و مغرضانه کشیده اند.
4ـ آنچه در چارچوب سیاست خارجی ایران و عراق مشهود است ، دغدغه ها و اهداف مشترکی است که موجبات نزدیکی بیشتر دو کشور را فراهم آورده است. بحران سوریه و لبنان ، تحولات سرزمین های اشغالی ، پدیده تروریسم ، حضور بیگانگان در منطقه و... از مهمترین اهداف مشترک منطقه ای دو کشور قلمداد می شود.
5ـ ایران از جمله معدود کشورهایی است که در زمینه های بازسازی کشور و برگزاری انتخابات دموکراتیک و مردم سالارانه ، تجربیات و کارنامه موفقی داشته است . این امر سبب شده تا دولتمردان عراق که گام های نخستین را برای اجرای این امر در کشورشان برداشته اند بیش از گذشته به ایران گرایش داشته تا از این تجربیات بهره مند گردند. چنانکه در دیدار اخیر وزیران برق و برنامه ریزی ، طالبانی را همراهی می کردند که خودبیانگر تمایل آنها برای به کارگیری این تجربیات در آینده عراق می باشد.
با توجه به آنچه گذشت و جو حاکم بر عراق و تلاش ملت و دولت آن برای پایان دادن به حضور اشغالگران ، دیدار مقامات ارشد عراقی از جمله طالبانی از ایران را از یک سو باید شکست توطئه اشغالگران برای جداسازی ایران و عراق از روابط دوستانه و از سوی دیگر رویکردی برای ایجاد اتحادیه های منطقه ای جهت حل بحران عراق و منطقه دانست که حاصل آن می تواند پایان حضور نیروهای خارجی در عراق و منطقه باشد. البته باید در نظر داشت که اشغالگران با اطلاع از این مسائل ، تلاش گسترده ای را برای مخدوش کردن این روابط انجام داده اند که نمونه آشکار آن اتهامات واهی و بی اساس در زمینه دخالت ایران در امور عراق و کمک به رشد تروریسم است که همواره از سوی مقامات ارشد بغداد این اتهامات مردود اعلام شده و اینگونه توطئه ها خنثی و ناکارآمد شده است .