پروژه چند ضلعی غربی‌ها در سوریه

عباس سیدمیر جمکرانی
گفت وگوی عبدالحلیم خدام معاون سابق رئیس جمهور سوریه با شبکه ماهواره ای العربیه محافل سیاسی و رسانه ای جهان و کشورهای منطقه را غافلگیر کرد. در حقیقت ناظران سیاسی انتظار نداشتند «معمار نظام سیاسی سوریه» این چنین تیشه به ریشه این نظامی بزند که سال ها در آن خدمت کرده است. پخش این مصاحبه جنجال برانگیز در شرایطی صورت گرفت که سوریه تحت فشارهای سنگین مجامع بین المللی و کشورهای غربی قرار دارد. حال این سؤال مطرح می شود چرا شبکه العربیه در این شرایط به پخش این مصاحبه اقدام کرده است؟
در جواب به این پرسش دو احتمال وجود دارد. احتمال نخست این است که شبکه العربیه در راستای فعالیت حرفه ای خود اقدام به مصاحبه با عبدالحلیم خدام کرده است و با پخش آن می خواسته اطلاع رسانی کند. این احتمال ظاهر ماجراست. اما احتمال دیگر این گفت وگو همان موضوعی است که یکی از مقامات بلندپایه عربی در گفت وگو با سایت خبری ایلاف مطرح کرده است. به گفته این مقام عالی رتبه عرب، گفت وگوی شبکه العربیه با خدام نشان دهنده اجرای یک پروژه چند ضلعی برای سرنگونی دولت بشاراسد است. در این پروژه کشورهای غربی و حتی برخی کشورهای عربی هم مشارکت دارند. در اینجا می توان گفت سخنان این مقام عرب در راستای تحولات واقعی منطقه قرار دارد. هرچند مقامات آمریکایی و اروپایی مدعی هستند درصدد سرنگونی دولت دمشق نیستند. اما حمایت آنها از مخالفان سوریه و افزایش فشار به دولتمردان دمشق نشان دهنده آن است که مقامات آمریکایی و اروپایی می خواهند از طریق سیستم قضایی و دادگاه بین المللی لاهه دولت بشاراسد را سرنگون سازند.
و دلیل اینکه آنان تاکنون صبر کردند برای آن بود که منتظر ظهور یک آلتر ناتیو قوی بودند. مصاحبه عبدالحلیم خدام نشان دهنده آن است که غربی ها گزینه خود را انتخاب کرده اند. چرا که خدام تمام امتیازات یک جایگزین را دارد. او بیش ازسه دهه در ساختار سیاسی سوریه حضور داشته با تمام ریزه کاریهای حکومت آشناست. مدیران برجسته سوری را می شناسد، از ضعف های اقتصادی و اجتماعی این کشور آگاه است. مضافاً به اینکه از جماعت سنی مذهب این کشور است که می تواند حمایت کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس را نیز به خود جلب کند.
به هر حال به نظر می رسد عبدالحلیم خدام با کمک کشورهای غربی برای صعود به رأس هرم قدرت در سوریه دورخیز کرده است. آیا او دراین راه موفق خواهد شد؟ تحولات آینده روشن ترین پاسخ را به این پرسش خواهد داد.